Textos de instrución

- Textos de instrución
- 1 - Introdución
- 2. Secuencia de contidos e actividades en lingua galega
  - Comunicacion oral
    - 2.1. A cova de Ceza
  - Comunicación escrita
    - 2.2 Buscamos información
    - 2.3 Comunicámonos co mundo
      - 2.3.1 Taxistas que fan de asistentas sociais
      - 2.3.2 Entrevista a Teresa Moure
  - 2.4 Textos de instrución (aspectos teóricos)
    - Unha receita de cociña
    - A forza do vento
  - 2.5 Coñecemento da lingua
    - 2.5.1 Os pronomes perosais
    - 2.5.2 Hai monstros
    - 2.5.3 Para escribir mellor: mecanismos de referencia interna (aspectos teóricos)
    - 2.5.4 Normas ortográficas: uso do b e do v
  - 2.6 Lingua e sociedade
    - 2.6.1 Linguas minorizadas (aspectos teóricos)
    - 2.6.2 Educación literaria
      - Círculo: da materia dos soños
      - Lanzarote
- 3. Secuencia de contenidos y actividades en lengua castellana
  - Comnicación escrita
    - 3.1 Normas básicas para circular en una rotonda
  - Textos de instrucción (aspectos teóricos)
    - 3.2 Fulgores
    - 3.3 Instrucciones para subir una escalera
    - 3.4 Recordar y almacenar el vocabulario (aspectos teóricos)
  - Conocimiento de la lengua
    - 3.5 Los pronombres personales (aspectos teóricos)
    - 3.6 Mecanismos de referencia interna: deixis, repetición, hiperonimia, sinónimos y elipsis (aspectos teóricos)
      - 3.6.1 El Jarama
      - 3.6.2 Doña Perfecta
    - 3.7 Normas ortográficas: uso de la b y la v
  - Educación literaria
    - 3.8 Talleres literarios
    - 3.9 El microrrelato
    - 3.10 Un cuerpo en el hielo
- 4. Resumo de contidos
  - 4.1 Contidos en lingua galega
  - 4.2 Contenidos en lengua castellana
- 5. Exercicios de autoavaliación
- 6. Solucionarios
  - 6.1 Solucións das actividades propostas
  - 6.2 Solucións dos exercicios de autoavaliación
- 7. Glosario
- 8. Bibliografía e recursos

« Anterior | Siguiente »

# 2.6.1 Linguas minorizadas (aspectos teóricos)

  i | Ver Glosario: sociolingüística; substitución lingüística; linguas minoritarias

Lingua minorizada é un termo sociolingüístico que refirea ás linguas que, compartindo espazo xeográfico con outras, teñen usos restrinxidos. Dáse, por exemplo, cando unha lingua só se usa no ámbito familiar, e non no público, oficial, profesional, etc. Unha das razóns que levan a unha situación de minorización é un proceso de substitución lingüística, pero na maior parte dos casos, as linguas minorizadas nunca chegaron historicamente a desenvolver todos os rexistros e usos posibles. A esas linguas denominóuselles tradicionalmente linguas minoritarias, termo erróneo, posto que a minorización non depende do número de falantes, senón do estatus que goce a lingua.

A minorización lingüística pode ter causas predominantemente políticas, que se manifestan nas normas de uso lingüístico explícitas ou sociais, expresadas na conciencia ou representación social. Esa situación pode impedir a normativización ou a codificación e o cultivo da lingua (por exemplo, a clase alta prefire e impulsa o francés en Luxemburgo e acaba impedindo o desenvolvemento do idioma luxemburgués).

A minorización pode ser reversible como consecuencia da vontade firme dun pobo e das políticas dos seus gobernos (é o caso do finés, húngaro, islandés, noruegués, polaco e checo). Hai aínda casos de resurrección de linguas, como a recuperación da lingua hebrea como vehículo de comunicación, dado que quedara reducida aos usos litúrxicos xa en tempos de Xesucristo. En España, son linguas de carácter oficial minorizadas o galego, o eúscaro, o catalán (e a súa variante valenciá) e o aranés.

##

Actividades propostas

S18 Localice e marque no mapa os países onde se falan as seguintes linguas: finés, húngaro, islandés, noruegués, polaco, checo e luxemburgués.

O finés fálase en Finlandia; o húngaro, en Hungría; o islandés, en Islandia; o noruegués, en Noruega; o polaco, en Polonia; o checo, na República checa; o luxemburgués, en Luxemburgo.

##

S19 Busque nunha enciclopedia ou en internet, por exemplo na Galipedia (http://gl.wikipedia.org/wiki/Portada), información sobre as seguintes linguas minorizadas: finés, húngaro, islandés, noruegués, polaco, checo e luxemburgués. Na seguinte táboa, escriba de xeito resumido a información máis salientable (en que estado se atopan na actualidade, cantas persoas a falan...) que atopou sobre esa linguas.

Finés |
Húngaro |
Islandés |
Noruegués |
Polaco |
Checo |
Luxemburgués |

Cumprirá resumir a información que aparece na Galipedia sobre os idiomas que se indican nesta actividade.

- Finés: lingua urálica con atraso na normativización e estandarización. Ten influencia do sueco. Oficial en Finlandia, tamén se fala en Suecia, Noruega, Ruesia e Estonia. 6´5 millóns de falantes. Non está entre as 100 primeiras.

- Húngaro: lingua aglutinante da familia indoeuropea. Ten 14´5 millóns de falantes, deles 10 en Hungría onde é lingua oficial. É lingua minorizada en Romanía, Servia, Croacia, Eslovaquia e Austria. Ocupa o lugar 66.

- Islandés: lingua indoeuropea da familia xermánica. Lingua oficial na illa de Islandia e ten só 300 mil falantes.

- Noruegués: lingua indoeuropea da familia escandinava, onde a falan 5 millóns de falantes. Non hai un estándar oficial para o noruegués falado; aos estranxeiros ensínaselles o sociolecto das clases media e alta da Noruega occidental. Non está entre as 100 primeiras.

- Polaco: lingua eslava oficial en Polonia e no Condado de Vilnius. Ten tradición literaria e xa acadou 4 premios Nobel. Ten 58 millóns de falantes, 38 deles en Polonia. Ocupa o lugar 27.

- Checo: lingua eslava falada por 12 millóns de persoas, principalmente na República Checa. Tamén se fala en Austria, Viena e Romanía e por algunhas minorías de inmigrantes. Utiliza o alfabeto latino. Ocupa a posición 73.

- Luxemburgués: lingua xermano-occidental falada en Luxemburgo por 300 mil persoas. Tamén se fala en Bélxica, Francia e Alemaña. Depende da normativa gramatical alemá.

##

S20. Explique coas súas propias palabras (e sen recorrer a ningún texto de apoio) por que o galego é unha lingua minorizada e o castelán non.

A resposta desta actividade é aberta pero debe orientarse cara á seguinte conclusión: “O galego é unha lingua minorizada porque sufriu e sofre un proceso multisecular coñecido como “substitución léxica” polo cal o castelán se foi introducindo na vida social galega, en detrimento do galego, que foi perdendo os seus espazos de uso. Isto provoca que a xente de Galicia deixe de usar o idioma propio –o galego- en favor do novo –o castelán-. De aí que poidamos considerar o galego como unha lingua minorizada, pois os seus espazos de uso están restrinxidos (por exemplo: na administración de xustiza, nos cultos relixiosos...).”.

« Anterior | Siguiente »

Obra colocada bajo licencia Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike 3.0 License