Textos de instrución

- Textos de instrución
- 1 - Introdución
- 2. Secuencia de contidos e actividades en lingua galega
  - Comunicacion oral
    - 2.1. A cova de Ceza
  - Comunicación escrita
    - 2.2 Buscamos información
    - 2.3 Comunicámonos co mundo
      - 2.3.1 Taxistas que fan de asistentas sociais
      - 2.3.2 Entrevista a Teresa Moure
  - 2.4 Textos de instrución (aspectos teóricos)
    - Unha receita de cociña
    - A forza do vento
  - 2.5 Coñecemento da lingua
    - 2.5.1 Os pronomes perosais
    - 2.5.2 Hai monstros
    - 2.5.3 Para escribir mellor: mecanismos de referencia interna (aspectos teóricos)
    - 2.5.4 Normas ortográficas: uso do b e do v
  - 2.6 Lingua e sociedade
    - 2.6.1 Linguas minorizadas (aspectos teóricos)
    - 2.6.2 Educación literaria
      - Círculo: da materia dos soños
      - Lanzarote
- 3. Secuencia de contenidos y actividades en lengua castellana
  - Comnicación escrita
    - 3.1 Normas básicas para circular en una rotonda
  - Textos de instrucción (aspectos teóricos)
    - 3.2 Fulgores
    - 3.3 Instrucciones para subir una escalera
    - 3.4 Recordar y almacenar el vocabulario (aspectos teóricos)
  - Conocimiento de la lengua
    - 3.5 Los pronombres personales (aspectos teóricos)
    - 3.6 Mecanismos de referencia interna: deixis, repetición, hiperonimia, sinónimos y elipsis (aspectos teóricos)
      - 3.6.1 El Jarama
      - 3.6.2 Doña Perfecta
    - 3.7 Normas ortográficas: uso de la b y la v
  - Educación literaria
    - 3.8 Talleres literarios
    - 3.9 El microrrelato
    - 3.10 Un cuerpo en el hielo
- 4. Resumo de contidos
  - 4.1 Contidos en lingua galega
  - 4.2 Contenidos en lengua castellana
- 5. Exercicios de autoavaliación
- 6. Solucionarios
  - 6.1 Solucións das actividades propostas
  - 6.2 Solucións dos exercicios de autoavaliación
- 7. Glosario
- 8. Bibliografía e recursos

« Anterior | Siguiente »

# 2.5.4 Normas ortográficas: uso do b e do v

O b e o v representan en galego un son único. Isto quere dicir que se pronuncian da mesma maneira as sílabas ba/va; be/ve; bi/vi, etc.

No galego actual, como non hai esa distinción de son, as palabras escríbense con b ou v seguindo normalmente o criterio etimolóxico, é dicir, de acordo coa orixe de cada palabra.

Usos do b

- Os verbos rematados en -bir e as formas que deles se derivan. Exemplos: escribir, percibir, recibir, prohibir, sucumbir, concibir... Son excepcións desta regra os verbos vivir e servir, que se escriben con v.

- Todos os verbos rematados en -buír e as formas que deles se derivan. Exemplos: atribuír, contribuír, imbuír, distribuír, retribuír...

- Os verbos beber, caber, deber, haber, saber, sorber, e todas as formas que deles se derivan.

- As terminacións do copretérito dos verbos da primeira conxugación: -ba, -bas, -ba, -bamos, -bades, -ban. Exemplos: andaban, bailabamos, camiñabades, cantabas, choraba, falabamos...

- As palabras que comezan con prefixos bi- e -bis. Exemplos: bicicleta, bienio, bifocal, bilateral, bilingüismo, bimembre, bisavó, bisneto...

- As palabras rematadas en -bundo, -bunda e -bilidade. Exemplos: furibunda, meditabunda, moribundo, vagabundo, amabilidade, sensibilidade, contabilidade, habilidade...

- As palabras comezadas por bu-, bure bus-. Exemplos: bucal, bufanda, bulir, burato, burbulla, burla, buscar, busto...

- Escríbese b cando este son vai seguido de calquera outra consoante. Exemplos: abstracto, blasfemia, bloque, blusa, branco, breve, brisa, cable, moble, obstáculo, obstruír, obxecto, público... Hai algunhas excepcións a esta regra, como a palabra ávrego.

- Tamén se escriben con b moitas palabras por fidelidade etimolóxica, isto é, porque así se escribían en latín ou na lingua a través da que entraron no galego. Exemplos: abelá, automóbil, baldeiro, bolboreta, inmóbil, marabilla, móbil, rebentar, trobador... Loxicamente, tamén se escriben con b todas as palabras derivadas das anteriores.

Usos do v

- Os verbos rematados en -ver e os seus derivados. Exemplos: ferver, mover, volver, absolver, ver... Son excepcións desta regra os verbos: beber, caber, deber, haber, saber, sorber e lamber.

- Os verbos rematados en -servar e -versar. Exemplos: conservar, conversar, malversar, reservar, observar...

- As formas dos verbos ter e estar que levan este son. Exemplos: tivo, tivera, tivemos, tivese, estivo, estivera, estivemos, estiveches... Como excepción lembre que o copretérito do verbo estar, como todos os da primeira conxugación, se escribe con b).

- As palabras rematadas en -ava, -avo, -eve, -evo, -eva, -ivo e -iva. Exemplos: cativo, conflictiva, escravo, leve, lonxeva, oitava, suevo... Son excepción árabe e sílaba.

- As palabras rematadas en -ívoro e -ívora. Exemplos: carnívora, granívora, herbívoro, insectívoro... É excepción a esta regra a palabra víbora.

- Tamén se escriben con v moitas palabras por fidelidade etimolóxica, isto é, porque así se escribían en latín ou na lingua a través da que entraron no galego. Exemplos: avó, avogado, chuvasco, covarde, esvarar, esvelto, garavanzo, gravar, pavillón, varrer, vasoira, verniz, voda, vulto... Loxicamente, tamén se escriben con v todas as palabras derivadas das anteriores.

##

Actividades propostas

S15 Escriba tres palabras que pertenzan a cada un dos verbos seguintes. Fíxese neste exemplo. R ecibir: recibía, recibiremos, recibiches.

Prohibir – Servir – Atribuír – Contribuír – Ferver – Conversar - Atrever

  Recibir: recibía, recibiremos, recibiches. | Contribuír: contribuíndo, contribuíse, contribuíras.
  Prohibir: prohibindo, prohibiras, prohibimos. | Ferver: ferveu, fervendo, ferveramos.
  Servir: servido, serviramos, serviu. | Conversar: conversabades, conversei, conversara.
  Atribuír: atribúo, atribuiredes, atribúan. | Atrever: atreviamos,atreverei, atrevera.

## Actividade proposta

S16 Escriba unha frase con cada unha das palabras seguintes:

Observador – Marabilla – Adversario – Envolver – Baldeiro – Esvelto – Verniz -Albanel

Resposta libre

S17 Complete as palabras das frases seguintes escribido b ou v segundo corrresponda.

- O a JXUwMDJl ogado con JXUwMDJl idounos á súa JXUwMDJl oda.

- O automó JXUwMDNh il do JXUwMDJl icerreitor esta JXUwMDNh a aparcado diante do pa JXUwMDJl illón.

- O meu JXUwMDNh isa JXUwMDJl ó é un home moi lonxe JXUwMDJl o.

- Esti JXUwMDJl en JXUwMDJl arrendo a cociña cunha JXUwMDJl asoira JXUwMDJl ella.

- Cando fer JXUwMDJl a a auga JXUwMDNh ota os gara JXUwMDJl anzos e JXUwMDJl ol JXUwMDJl e a tapar a pota.

- O porco é una animal omní JXUwMDJl oro, come de todo.

- Ti JXUwMDJl emos que facer un tra JXUwMDNh allo JXUwMDNh re JXUwMDJl e sobre o ciclo vital das JXUwMDNh olboretas.

- Era un home altivo, pero co JXUwMDJl arde.

- Eses papeis a JXUwMDJl ultan moito, JXUwMDJl an re JXUwMDNh entar a caixa.

- O avogado convidounos á súa voda.

- O automóbil do vicerreitor estaba aparcado diante do pavillón.

- O meu bisavó é un home moi lonxevo.

- Estiven varrendo a cociña cunha vasoira vella.

- Cando ferva a auga bota os garavanzos e volve a tapar a pota.

- O porco é una animal omnívoro, come de todo.

- Tivemos que facer un traballo breve sobre o ciclo vital das bolboretas.

- Era un home altivo, pero covarde.

- Eses papeis avultan moito, van rebentar a caixa.

Poderá realizar un exercicio interactivo sobre o uso do b e do v (con autoavaliación) nesta ligazón, na ventá de ortografía:

[http://centros.edu.xunta.es/iesoteropedrayo.ourense/dptos/gal/exercicios.htm].

« Anterior | Siguiente »

Obra colocada bajo licencia Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike 3.0 License