A lingua e as súas variedades

- A lingua e as súas variedades
- 1 - Introdución
- 2. Secuencia de contidos e actividades en lingua galega
  - 2.1 Comunicación oral
    - 2.1.1 Lingua oral e lingua escrita. Diferenzas (aspectos teóricos)
    - 2.1.2 Elementos paraverbais e non verbais (aspectos teóricos)
    - 2.1.3 Rosa Aneiros Díaz
    - 2.1.4 Xosé Luís Axeitos Agrelo
  - 2.2 Comunicación escrita
    - 2.2.1 Un suceso e moitas variedades da lingua
    - 2.2.2 Enviamos un correo electrónico
    - 2.2.3 O rato do monte e o da casa
    - 2.2.4 Entrevista a Víctor Freixanes
  - 2.3 Coñecemento da lingua
    - 2.3.1 Normas ortográficas: a acentuación (aspectos teóricos)
    - 2.3.2 Clases de palabras: o substantivo e o adxectivo (aspectos teóricos)
    - 2.3.3 A orixe das palabras galegas (aspectos teóricos)
  - 2.4 Lingua e sociedade
    - 2.4.1 Lexislación esencial sobre a lingua galega (aspectos teóricos)
  - 2.5 Educación literaria
    - 2.5.1 Memorias dun neno labrego
    - 2.5.2 Ameite tanto esta tarde
- 3. Secuencia de contenidos y actividades en lengua castellana
  - 3.1 Comunicación oral
    - 3.1.1 Un ejemplo de comunicación oral: Juan José Millás
  - 3.2 Comunicación escrita
    - 3.2.1 Viajar altera los nervios
  - 3.3 Conocimiento de la lengua
    - 3.3.1 Las reglas de acentuación en castellano (aspectos teóricos)
    - 3.3.2 Clases de palabras: el sustantivo y el adjetivo en castellano (aspectos teóricos)
    - 3.3.3 La espada y la rosa
  - 3.4 Lengua y sociedad
    - 3.4.1 Registros o niveles de la lengua (aspectos teóricos)
    - 3.4.2 Dos textos en registros diferentes
    - 3.4.3 Factores psicológicos en la conducción de vehículos
  - 3.5 Educación literaria
    - 3.5.1 La perrilla
    - 3.5.2 Completamente viernes
- 4. Resumo de contidos
  - 4.1 Resumo de contidos en lingua galega
  - 4.2 Resumen de contenidos en lengua castellana
- 5. Exercicios de autoavaliación
- 6. Glosario
- 7. Bibliografía e recursos

« Anterior | Siguiente »

# 4.1 Resumo de contidos en lingua galega

Bloque de comunicación oral: lingua oral e lingua escrita. Diferenzas. Elementos paraverbais e non verbais

- Na lingua oral utilizamos os fonemas ou sons que emitimos cos órganos da fonación; na lingua escrita utilizamos as letras ou grafías que representan os fonemas. Destas grafías, dezaoito son consoantes e cinco son vogais (a, e, i, o, u), pero na lingua galega hai sete fonemas vocálicos: o e e o o correspóndense con dous fonemas. Isto é así porque en posición tónica poden ser abertos ou pechados.

- Na lingua oral, a canle de comunicación é auditiva e na lingua escrita é visual.

- Na lingua oral, emisor e receptor están presentes e a comunicación é inmediata; na escrita o receptor está ausente, polo que a comunicación é diferida.

- A lingua oral é momentánea e ten unha duración limitada, mentres que a escrita é perdurable no tempo.

- A lingua oral apóiase na entoación e nos xestos; a escrita substitúe estes recursos polos signos de puntuación.

- Na lingua oral interactúan emisor e receptor; na escrita non hai esta interacción.

- A lingua oral é espontánea e menos coidada; a escrita é máis elaborada e precisa.

- Elementos paraverbais: o volume, a velocidade, as pausas e a entoación son recursos que emprega o emisor nunha comunicación oral planificada.

- Elementos non verbais: os acenos ou xestos e os movementos, tamén contribúen na comunicación verbal do emisor.

Bloque de coñecemento da lingua. Normas ortográficas: a acentuación. Clases de palabras: o substantivo e o adxectivo. A orixe das palabras galegas

- Regras de acentuación segundo a posición da sílaba tónica nas palabras:

- Agudas: a sílaba tónica é a última. Levan acento gráfico cando son polisílabas e rematan en vogal, en vogal + -n, -s ou –ns.

- Graves: a sílaba tónica é a penúltima. Levan acento gráfico cando rematan en consoante distinta de –n ou –s e en grupos consoánticos distintos de –ns.

- Esdrúxulas: a sílaba tónica é a antepenúltima. Levan sempre acento gráfico.

- Sobreesdrúxulas: a sílaba tónica vai sempre antes da antepenúltima. Levan sempre acento gráfico.

- O substantivo. Clase de palabra variable que serve para designar persoas, obxectos, seres, sentimentos… Marcan o xénero (masculino ou feminino) e o número (singular ou plural) ao que pertencen.

- O adxectivo. Clase de palabra variable que expresa propiedades ou características dos substantivos e concordan con eles en xénero e número.

- A orixe das palabras galegas. A maior parte das palabras do noso léxico proceden do latín. Pero tamén temos palabras máis antigas procedentes dos pobos prerromanos, e outras posteriores que achegaron os xermanos e os árabes. As palabras de orixe latina divídense en tres grupos:

- - Palabras patrimoniais: constitúen a maioría do noso léxico e foron evolucionando ao longo dos séculos, diferenciándose da súa forma orixinal: ollo, de oculum.

- - Palabras cultas: tiveron unha incorporación máis tardía e apenas sufriron evolución da forma latina orixinal: aurícula, de auriculam.

- - Palabras semicultas: aínda que a súa incorporación é moi antiga, sufriron poucas transformacións por ser de uso culto e utilización escasa: praga, de plagam.

Bloque de lingua e sociedade: lexislación esencial sobre a lingua galega

A lexislación básica esencial que existe sobre a lingua galega recóllese nos seguintes textos legais:

- - A Constitución española, aprobada no ano 1978, artigo 3º.

  - O Estatuto de Autonomía de Galicia, aprobado en 1980, título primeiro, art. 5º.

  - Lei de Normalización Lingüística (1983).

  - Plan Xeral de Normalización Lingüística, aprobado no ano 2004.

  - Decreto 79/2010 do 20 de maio para o plurilingüismo no ensino non universitario de Galicia.

« Anterior | Siguiente »

Obra colocada bajo licencia Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike 3.0 License