A Comunicación

- A Comunicación
- 1. Introdución
- 2. Secuencia de contidos e actividades en lingua galega
  - Comunicación oral
    - 2.1 Características da lingua oral (aspectos teóricos)
    - 2.2 Minas de San Finx
    - 2.3 Manuel Rivas no Culturgal 2008
  - Comunicación escrita
    - 2.4 Ideas principais e secundarias (aspectos teóricos)
    - 2.5 A galería
    - 2.6 O preservativo, a RU486
    - 2.7 Normas para unha boa convivencia
    - 2.8 Fuga de cerebros
    - 2.9 A bala
    - 2.10 A creación dun texto
  - Coñecemento da lingua
    - 2.11 Normas ortográficas: a puntuación (aspectos teóricos)
    - 2.12 Falamos pero non conversamos
  - Lingua e sociedade
    - 2.13 A diversidade lingüística no mundo e en España (aspectos teóricos)
    - 2.14 A situación lingüística en Galicia (aspectos teóricos)
  - Educación literaria
    - 2.15 Os xéneros literarios clásicos (aspectos teóricos)
    - 2.16 Bendito sexa o ano, o mes, o día
    - 2.17 O vello que quería ver o tren
    - 2.18 O avaro
    - 2.19 Elementos da narración (aspectos teóricos)
    - 2.20 O sol do verán
- 3. Secuencia de contenidos y actividades en lengua castellana
  - Conocimiento de la lengua
    - 3.1 La comunicación: elementos y funciones (aspectos teóricos)
    - 3.2 Las clases de palabras o categorías gramaticales (aspectos teóricos)
    - 3.3 Normas ortográficas en castellano (aspectos teóricos)
    - 3.4 Estúpidos hombres blancos
  - Comunicación escrita
    - 3.5 La llegada
    - 3.6 El viajero
  - Educación literaria
    - 3.7 Poema XX. Puedo escribir los versos
    - 3.8 El Portillo de las Ánimas
    - 3.9 El sí de las niñas
    - 3.10 Los girasoles ciegos
- 4. Resumo de contidos
  - 4.1 Contidos en lingua galega
  - 4.2 Contenidos en lengua castellana
- 5. Exercicios de autoavaliación
- 6. Solucionarios
  - 6.1 Solucións das actividades en lingua galega
  - 6.2 Soluciones de las actividades en lengua castellana
  - 6.3 Solucións dos exercicios de autoavaliación
- 7. Bibliografía e recursos

« Anterior | Siguiente »

# 4.1 Contidos en lingua galega

Bloque de comunicación oral: características da lingua oral

- A canle de comunicación é auditiva.
- A comunicación prodúcese de maneira case inmediata; emisor e receptor están presentes.
- É momentánea, é dicir, ten unha duración limitada ao momento preciso da comunicación.
- Apóiase na entoación e nos xestos corporais dos falantes.
- Emisor e receptor interactúan no acto comunicativo.
- É máis espontánea e menos coidada que a lingua escrita. Abundan as repeticións, frases inacabadas, frases feitas…, e as estruturas son máis sinxelas.

Bloque de comunicación escrita: ideas principais e secundarias

- Para comprender un texto é importante identificar: o tema ou asunto sobre o que trata; a idea principal, que é o que se di sobre ese tema; as ideas secundarias, que apoian, reforzan e explican a idea principal.
- Para crear un texto debe seguir os seguintes pasos:

– Elixir un tema e anotar ideas relacionadas con el.

– Organizar as ideas de forma ordenada.

– Facer unha primeira redacción.

– Revisar e corrixir a redacción: a ortografía, a acentuación, as conexións das ideas…

– Redactar a redacción definitiva coidando a presentación.

Bloque de coñecemento da lingua: normas ortográficas: a puntuación

- Punto: supón unha pausa no discurso. Despois de punto escríbese con letra maiúscula. O punto e seguido separa entre si as distintas oracións. O punto e á parte indica o final dun parágrafo.
- Coma: representa unha pausa no discurso máis breve que a do punto. Emprégase para facer aclaracións, nas enumeracións, para separar dous membros independentes dunha oración, para separar as locucións conxuntivas ou adverbiais e os vocativos.
- Punto e coma: separa os diferentes membros dunha oración longa na que xa hai unha ou máis comas.
- Dous puntos: empréganse diante dunha enumeración, para introducir unha aclaración ou resumo do exposto, para introducir unha cita textual, cando o narrador cede a palabra a un personaxe e despois dun verbo de lingua, despois do saúdo nas cartas e documentos.
- Puntos suspensivos: utilízanse ao final dunha enumeración incompleta, cando se deixa en suspenso o final dunha frase, cando se quere expresar dúbida, temor, etc.
- Interrogación: nas preguntas directas emprégase o signo ? no seu final.
- Exclamación: nas frases con entoación exclamativa emprégase o signo ! ao final.
- Comiñas: úsanse para marcar citas textuais, para salientar estranxeirismos, vulgarismos, ou expresións con sentido figurado e para citar os títulos de obras literarias, películas, etc.
- Parénteses: introducen na oración datas, palabras ou frases aclaratorias que interrompen pero non alteran o sentido do texto, e para facer constar o nome do autor despois dunha cita textual.
- Guión: igual que as paréntese, introducen unha expresión aclaratoria. Nos relatos literarios introducen cada unha das intervencións dos personaxes.

Bloque de lingua e sociedade: diversidade lingüística no mundo, en España e en Galicia

- No mundo fálanse unhas 6500 linguas, pero a metade corren perigo de desaparecer. Oceanía é a parte do mundo con máis diversidade lingüística. Un 50% das linguas do mundo concéntranse en 8 estados: Papúa Nova Guinea, Indonesia, Nixeria, India, México, Camerún, Australia e Brasil. Poucas gozan de boa saúde e a globalización pode provocar que algunhas comunidades abandonen as súas linguas.
- En España, ademais do castelán, idioma oficial en todo o país, comparten cooficialidade co castelán nas súas respectivas comunidades autónomas o galego, o catalán, o éuscaro e o aranés.
- En Galicia, galego e castelán comparten cooficialidade, polo tanto existen dúas linguas en contacto entre as que se producen unha serie de interferencias. As interferencias do galego no castelán chámanse galeguismos, e as interferencias do castelán no galego chámanse castelanismos.
- Bilingüismo: situación que se produce nunha sociedade con dúas linguas en contacto na que as dúas se empregan en condicións de igualdade.
- Diglosia: situación que se produce nunha sociedade con dúas linguas en contacto na que unha delas é considerada lingua de prestixio e a outra é relegada ao uso coloquial e familiar. Prodúcese así o conflito lingüístico, situación de desequilibrio entre as dúas linguas: unha é a dominante e outra é a dominada.

Bloque de educación literaria: os xéneros literarios clásicos. Elementos da narración

- A lírica: xénero lírico. A poesía lírica expresa os sentimentos persoais do autor ou autora sobre os temas que trata. Os poetas describen o seu mundo interior para revelar as súas emocións. A súa orixe está relacionada coa música. Hai poesía culta de autores coñecidos e poesía popular de autor anónimo (cantigas e coplas populares).
- A narrativa: xénero narrativo. Os textos narrativos son aqueles nos que un narrador conta uns feitos, reais ou imaxinarios, protagonizados por uns personaxes nun lugar e nunha época. Algúns subxéneros narrativos son a novela, a novela curta e o conto.

Os elementos esenciais da narración literaria son:

– O narrador: é a voz que conta a historia, quen fala. Hai diferentes tipos:

– Protagonista: conta en primeira persoa os feitos que el protagoniza.

– Testemuña: é testemuña dos feitos que relata en primeira persoa.

– Omnisciente: narra os feitos en terceira persoa, sitúase fóra da historia pero sábeo todo sobre os personaxes do relato.

– Observador: conta en terceira persoa as accións dos personaxes pero descoñece os seus pensamentos, emocións…

– En segunda persoa: fai o relato en segunda persoa. É pouco frecuente.

– A acción: conxunto de sucesos e feitos que acontecen no relato. Estrutúrase en tres partes: inicio, nó e desenlace.

– Os personaxes: protagonizan os sucesos. Poden ser principais ou secundarios, segundo a relevancia que teñan nos feitos que se relatan, e redondos ou planos, segundo a complexidade da súa caracterización.

– O lugar: espazo no que transcorre a acción.

– O tempo: é a sucesión cronolóxica dos feitos. Temos que distinguir entre:

– Do relatado: é o tempo que abrangue a historia narrada (anos, meses…) situada nunha época concreta.

– Do discurso: é a organización narrativa da cronoloxía dos sucesos.

- O teatro: xénero teatral. Os textos teatrais nacen para seren representados. Carecen de narrador e a acción desenvólvena os personaxes actuando nun escenario diante dos espectadores. Constan dunha parte literaria (diálogos dos personaxes e anotacións) e outros elementos como a posta en escena, vestiario, iluminación… Os principais subxéneros teatrais son a traxedia, a comedia e o drama.

« Anterior | Siguiente »

Obra colocada bajo licencia Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike 3.0 License