A Comunicación

- A Comunicación
- 1. Introdución
- 2. Secuencia de contidos e actividades en lingua galega
  - Comunicación oral
    - 2.1 Características da lingua oral (aspectos teóricos)
    - 2.2 Minas de San Finx
    - 2.3 Manuel Rivas no Culturgal 2008
  - Comunicación escrita
    - 2.4 Ideas principais e secundarias (aspectos teóricos)
    - 2.5 A galería
    - 2.6 O preservativo, a RU486
    - 2.7 Normas para unha boa convivencia
    - 2.8 Fuga de cerebros
    - 2.9 A bala
    - 2.10 A creación dun texto
  - Coñecemento da lingua
    - 2.11 Normas ortográficas: a puntuación (aspectos teóricos)
    - 2.12 Falamos pero non conversamos
  - Lingua e sociedade
    - 2.13 A diversidade lingüística no mundo e en España (aspectos teóricos)
    - 2.14 A situación lingüística en Galicia (aspectos teóricos)
  - Educación literaria
    - 2.15 Os xéneros literarios clásicos (aspectos teóricos)
    - 2.16 Bendito sexa o ano, o mes, o día
    - 2.17 O vello que quería ver o tren
    - 2.18 O avaro
    - 2.19 Elementos da narración (aspectos teóricos)
    - 2.20 O sol do verán
- 3. Secuencia de contenidos y actividades en lengua castellana
  - Conocimiento de la lengua
    - 3.1 La comunicación: elementos y funciones (aspectos teóricos)
    - 3.2 Las clases de palabras o categorías gramaticales (aspectos teóricos)
    - 3.3 Normas ortográficas en castellano (aspectos teóricos)
    - 3.4 Estúpidos hombres blancos
  - Comunicación escrita
    - 3.5 La llegada
    - 3.6 El viajero
  - Educación literaria
    - 3.7 Poema XX. Puedo escribir los versos
    - 3.8 El Portillo de las Ánimas
    - 3.9 El sí de las niñas
    - 3.10 Los girasoles ciegos
- 4. Resumo de contidos
  - 4.1 Contidos en lingua galega
  - 4.2 Contenidos en lengua castellana
- 5. Exercicios de autoavaliación
- 6. Solucionarios
  - 6.1 Solucións das actividades en lingua galega
  - 6.2 Soluciones de las actividades en lengua castellana
  - 6.3 Solucións dos exercicios de autoavaliación
- 7. Bibliografía e recursos

« Anterior | Siguiente »

# 2.11 Normas ortográficas: a puntuación (aspectos teóricos)

A ortografía é a parte da gramática que se ocupa da escritura correcta das palabras e do uso dos outros signos gráficos da lingua. Nas linguas galega e castelá temos os seguintes signos gráficos:

Signos de puntuación

- Punto: supón unha pausa no discurso. Despois dun punto sempre se empeza escribindo con letra maiúscula.

– Punto e seguido, utilízase para separar entre si as oracións.

– Punto e á parte, utilízase para indicar o final dun parágrafo ou grupo de oracións relacionadas. Cando se emprega un punto e á parte é necesario cambiar de liña.

- Coma: tamén representa unha pausa no discurso, máis breve que no caso do punto. Emprégase nos seguintes casos:

– Para limitar unha aclaración ou ampliación que se inserta nunha oración. Exemplo: Francisco, o meu compañeiro de traballo, presentoume á súa noiva.

– Para separar dous membros independentes dunha oración, haxa ou non conxunción entre eles. Exemplo: Recibín a túa mensaxe, pero foime imposible acudir á cita.

– Para separar dúas ou máis palabras ou frases que sexan da mesma clase, ou formen enumeración. Exemplo: Tiña coches, motos, bicicletas e autobuses.

– Para separar as locucións conxuntivas ou adverbiais, tales como: ou sexa, é dicir, non obstante… Exemplos: Non o fixen ben, ou sexa, trabuqueime; Contestou mal, non obstante, aprobou.

– O vocativo escrébese seguido de coma se vai ao principio da oración, precedido de coma se vai ao final, e entre comas se vai no medio. Exemplos: Carlos, ven aquí. Ven aquí, Carlos. E agora, rapaces, facede os exercicios.

- Punto e coma: separa os membros dunha oración longa na que xa hai unha ou máis comas. Exemplo: Louvado sexa Deus porque me permitiu nacer, medrar, facerme home e agora envellecer neste grande reino que chamamos Galicia; neste grande reino do Fisterre que vai dende os montes ata o mar, onde brillan os pés do vento... (Álvaro Cunqueiro).
- Dous puntos: utilízanse nos seguintes casos:

– Diante dunha enumeración. Exemplo: Os puntos cardinais son catro: norte, sur, leste e oeste.

– Para introducir unha aclaración ou un resumo do exposto. Exemplo: As cousas estaban así: tiñamos que optar entre quedar ou marchar; en poucas palabras: cada un será responsable do seu traballo.

– Cando se fai unha cita textual. Exemplo: O home aquel dixo: "Agora direivos a verdade do que pasou".

– Nos relatos, cando o narrador cede a palabra a un personaxe e despois dun verbo de lingua (dicir, preguntar, contestar, manifestar, comentar, expoñer…). Exemplo: Daquela o lobo preguntou: - Onde vas, Carapuchiña?

– Despois do saúdo nas cartas e documentos. Exemplo: Meu querido amigo: Recibín a túa carta e dispóñome a dar resposta…

- Puntos suspensivos: utilízanse nos seguintes casos:

– Ao final dunha enumeración que queda incompleta. Exemplo: Ti vasme pasando o que eu che pida: martelo, tacos, parafuso…

– Cando se quere deixar en suspenso o final dunha frase, ou cando non é necesario rematala porque se sobreentende. Exemplo: Se eu che contase…/ Respecto ao que ti sabes… Hoxe teño novidades.

– Cando se quere expresar dúbida, inseguridade, temor, etc. Exemplo: Pois… Eu non lle sei nada… Por aquí non chegan as noticias…

Signos de interrogación e exclamación, e comiñas

- Interrogación: nas preguntas directas emprégase o signo ? no seu final. Exemplo: Como te chamas?; Cantos anos tes?; Recibiu a mensaxe?
- Exclamación: emprégase o signo ! ao final de frases con entoación exclamativa. Exemplo: Ven aquí axiña!; Nunca vira nada semellante!
- Comiñas: utilízanse nos seguintes casos:

– Para marcar citas textuais. Exemplo: O candidato dixo no seu discurso: "Galicia necesita un novo impulso social".

– Tamén se usan para salientar estranxeirismos, vulgarismos ou expresións utilizadas en sentido figurado. Exemplo: Esa canción está nun "compact disc" que teño eu; Botamos toda a noite de "carallada".

– Os títulos que se intercalan nun texto van entre comiñas. Exemplo: Estamos lendo "Longa noite de pedra"; Onte na televisión vin a película "A guerra dos mundos", na versión de Steven Spielberg.

As parénteses e o guión

- Parénteses: utilízanse nos seguintes casos:

– Para introducir na oración datas, palabras ou frases aclaratorias que interrompen pero que non alteran o sentido do texto. Exemplo: Fisterra (importante vila da Costa da Morte) vive fundamentalmente da pesca; Carlos Casares (1941-2002) deuse a coñecer co libro de relatos "Vento ferido".

– Despois das citas textuais, para facer constar o nome do autor ou autora.Exemplo: "Cheguei, vin, vencín" (Xulio César).

- Guión: utilízase nos seguintes casos:

– Ten un uso igual que as parénteses para introducir unha expresión aclaratoria. Exemplo: Aquela tarde –como eu xa tiña previsto– ninguén faltou á reunión.

– Nos relatos literarios, úsase o guión nos diálogos para introducir cada unha das intervencións dos personaxes, e tamén para separar dentro delas as aclaracións que fai a voz narradora. Exemplo:

Nisto entra na reloxería unha criada. –Rapaza, ti sabes que quere dicir mastodonte? –preguntou Pedro. –Eu que sei!... – respondeu a criada. Despois entra un señor de gafas, e Pedro volve a inquirir: –Vostede poderá dicirme que quere dicir mastodonte? –Mastodonte dixo? Pois… é un animal.
Castelao. Os dous de sempre. Editorial Galaxia

##

Actividade proposta

S10. Lea o texto 2.12 (Falamos pero non conversamos) e anote os signos de puntuación que contén e que función desempeñan en cada caso.

Uso de comiñas: para recoller a cita textual do filósofo Fernando Savater.

Punto e seguido: emprégase para separar as distintas oracións.

Punto e aparte: úsase para indicar o final de cada parágrafo.

Coma: separa dous membros independentes dunha oración: “Disputamos, pero rara vez discutimos”. Tamén separa enumeracións de palabras ou frases: “A conversa non consiste en formular peticións ou súplicas, nin ladrarse ordes ou ameazas, nin sequera en murmurar adulacións…”; “Unha arte feita de intelixencia, de humor, de bos argumentos, de anécdotas…”

Puntos suspensivos: empréganse no final dunha enumeración que queda incompleta: “[…] de respecto crítico, de cortesía…”; “[…] ou de chinchón, ou de mate ou de tequila…”.

Guión: para introducir unha aclaración, neste caso, explicar todo o que implicaba a “conversa”: -sentados en cadeiras de madeira […] co tempo por diante e por detrás

« Anterior | Siguiente »

Obra colocada bajo licencia Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike 3.0 License