A Comunicación

- A Comunicación
- 1. Introdución
- 2. Secuencia de contidos e actividades en lingua galega
  - Comunicación oral
    - 2.1 Características da lingua oral (aspectos teóricos)
    - 2.2 Minas de San Finx
    - 2.3 Manuel Rivas no Culturgal 2008
  - Comunicación escrita
    - 2.4 Ideas principais e secundarias (aspectos teóricos)
    - 2.5 A galería
    - 2.6 O preservativo, a RU486
    - 2.7 Normas para unha boa convivencia
    - 2.8 Fuga de cerebros
    - 2.9 A bala
    - 2.10 A creación dun texto
  - Coñecemento da lingua
    - 2.11 Normas ortográficas: a puntuación (aspectos teóricos)
    - 2.12 Falamos pero non conversamos
  - Lingua e sociedade
    - 2.13 A diversidade lingüística no mundo e en España (aspectos teóricos)
    - 2.14 A situación lingüística en Galicia (aspectos teóricos)
  - Educación literaria
    - 2.15 Os xéneros literarios clásicos (aspectos teóricos)
    - 2.16 Bendito sexa o ano, o mes, o día
    - 2.17 O vello que quería ver o tren
    - 2.18 O avaro
    - 2.19 Elementos da narración (aspectos teóricos)
    - 2.20 O sol do verán
- 3. Secuencia de contenidos y actividades en lengua castellana
  - Conocimiento de la lengua
    - 3.1 La comunicación: elementos y funciones (aspectos teóricos)
    - 3.2 Las clases de palabras o categorías gramaticales (aspectos teóricos)
    - 3.3 Normas ortográficas en castellano (aspectos teóricos)
    - 3.4 Estúpidos hombres blancos
  - Comunicación escrita
    - 3.5 La llegada
    - 3.6 El viajero
  - Educación literaria
    - 3.7 Poema XX. Puedo escribir los versos
    - 3.8 El Portillo de las Ánimas
    - 3.9 El sí de las niñas
    - 3.10 Los girasoles ciegos
- 4. Resumo de contidos
  - 4.1 Contidos en lingua galega
  - 4.2 Contenidos en lengua castellana
- 5. Exercicios de autoavaliación
- 6. Solucionarios
  - 6.1 Solucións das actividades en lingua galega
  - 6.2 Soluciones de las actividades en lengua castellana
  - 6.3 Solucións dos exercicios de autoavaliación
- 7. Bibliografía e recursos

« Anterior | Siguiente »

# 2.15 Os xéneros literarios clásicos (aspectos teóricos)

As obras literarias (novelas, contos, poemas, obras de teatro, etc.) poden clasificarse en grandes grupos de acordo coas características que teñen.

A lírica: o xénero lírico

Entendemos por poesía lírica a que expresa os sentimentos persoais do autor ou autora sobre os temas que trata. Os poetas pretenden describir o seu mundo interior coa finalidade de revelar as súas propias emocións. Como xa veremos en unidades posteriores, os textos líricos teñen recursos específicos.

O xénero lírico é moi antigo, nas súas orixes está relacionado coa música. Xunto á poesía culta de autores coñecidos, existe tamén unha poesía popular de autor anónimo e cantada polo pobo, que a foi transmitindo oralmente de xeración en xeración (cantigas e coplas populares, folclore infantil, etc.).

A narrativa: o xénero narrativo

Narrar é contar ou referir feitos que poden ser reais ou imaxinarios. Nos textos narrativos, un narrador conta uns feitos protagonizados por uns personaxes nun espazoe nun tempo.

Forman parte da narrativa a novela, a novela curtae o conto. Aínda que a novela é un xénero moderno, o conto é unha forma narrativa cultivada desde épocas remotas e nas súas manifestacións máis antigas (contos populares, lendas, etc) foi transmitido de forma oral.

O teatro: o xénero teatral

Os textos teatrais están destinados a seren representados. O seu asunto non é relatado por un narrador, como no caso da narrativa, senón que o desenvolven uns personaxes que actúan nun escenario diante dos espectadores. Polo tanto, ademais da parte literaria, formada polos diálogos entre os personaxes e as anotacións (indicacións que dá o autor teatral para a posta en escena da obra, e que van entre parénteses), hai que considerar outros elementos que forman parte do espectáculo dramático: posta en escena, traballo dos actores, vestiario, decorados, iluminación, música, etc.

Dentro do xénero teatral cómpre distinguir entre traxedia, comedia e drama.

- Traxedia: é de orixe grega; nela o home sucumbe irremisiblemente ante as forzas do destino que o arrastran a un desenlace catastrófico desencadeado por feitos dos que non é totalmente responsable.
- Comedia: amosa un conflito que pretende ser representación da vida e ten final feliz.
- Drama: mestura elementos da traxedia e da comedia e, aínda que desenvolva asuntos dolorosos, os personaxes non están determinados polas forzas do destino.

##

Actividades propostas

S17. Lea os textos seguintes e responda ás cuestións.

- Diga, en poucas palabras, cal é o tema principal de cada texto.
- Indique o xénero literario ao que pertence cada un.
- Localice as repeticións que hai no texto 2.16. Indique, se o sabe, que nome recibe ese recurso literario.
- Identifique dúas comparacións e unha personificación no texto 2.17.
- Sinale as anotacións do texto 2.18 e indique a súa función no texto.

- Tema principal de cada texto.

  Texto 2.16: a voz lírica bendice o día en que atopou ao seu amor e o momento en que decidiu compartir con el a súa vida. Poema amoroso. Texto 2.17: o texto parte dos enormes desexos que tiña un vello de ver o tren. Cando consegue cumprir o seu antollo, a ledicia do neto contraponse coa súa tristura; el xa é vello e non poderá viaxar en tren. Texto 2.18: represéntase a relación entre dous personaxes, Harpagón, que é un avaro, e o Frecha, que o pon nervioso e trata de descubrir algo sobre os cartos que ten agochados.

- Xénero literario dos textos 2.16, 2.17 e 2.18.

  Texto 2.16: xénero lírico (poesía). Expresa os sentimentos persoais do autor sobre os temas que trata. Descríbenos o seu mundo interior coa finalidade de revelar as súas propias emocións. Texto 2.17: xénero narrativo. Un narrador en 3ª persoa reflicte os desexos que tiña o vello protagonista de ver o tren e o sentimento de tristura que o embargou despois de velo. Texto 2.18: xénero teatral. O texto está destinado a ser representado. O seu asunto non é relatado por un narrador, como no caso da narrativa, senón que o desenvolven uns personaxes que actúan nun escenario diante dos espectadores. Polo tanto, ademais da parte literaria, o texto en si, hai que considerar outros elementos como: a posta en escena, traballo dos actores, vestiario, decorados, iluminación, música, etc

- Repeticións no texto 2.16. Nome deses recursos literarios.

  Repítense o comezo dos primeiros versos de cada estrofa: Bendito sexa. Este recurso chámase anáfora. Neses mesmos versos tamén hai paralelismo porque se repite a mesma estrutura sintáctica: Bendito sexa o ano, Bendita sexa a hora, Bendito sexa o intre, Bendito sexa o porto.

- Dúas comparacións e unha personificación no texto 2.17.

  Comparacións: …unha lambetada posta, como nun altar…; E había un neno coma el… Personificación: …no rexo carro de bois que rinchaba, xemía…

- Anotacións do texto 2.18 e a súa función no texto.

  As anotacións teñen a función de indicar aos actores como teñen que actuar, que xestos teñen que facer, como teñen que falar (alto, baixo, só para o público, sen que o sintan o resto dos actores do escenario –isto márcase co “aparte”-), etc… (Baixo, aparte); (Levantando a man para dar unha labazada a Frecha); (Sinalando al calzas de Frecha); (Apalpando as calzas de Frecha); (Harpagón rexistra os petos de Frecha).

« Anterior | Siguiente »

Obra colocada bajo licencia Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike 3.0 License