Transformacións económicas e sociais no século XIX

- Transformacións económicas e sociais no século XIX
- 1 - Introdución
- 2 - Secuencia de contidos e actividades
  - 2.1 Que foi a Revolución Industrial?
    - 2.1.1 Antecedentes
    - 2.1.2 Características da Revolución Industrial. Orixe e factores que a explican
    - 2.1.3 Consecuencias da Revolución Industrial
  - 2.2 Cambios económicos e sociais
    - 2.2.1 A revolución demográfica
    - 2.2.2 Aumento da produción agrícola
    - 2.2.3 Os cambios sociais
  - 2.3 A revoluxión dos transportes
    - 2.3.1 O transporte marítimo
    - 2.3.2 O transporte terrestre
    - 2.3.3 Consecuencias da revolución dos transportes
  - 2.4 A industria moderna
    - 2.4.1 Fases da Revolución Industrial
    - 2.4.2 As novas fontes de enerxía
    - 2.4.3 Os novos sectrores industriais
    - 2.4.4 Os novos modelos económicos e sociais
    - 2.4.5 A sociedade burguesa e a resposta obreira
  - 2.5 A Revolución Industrial en España
    - 2.5.1 A agricultura
    - 2.5.2 Características rexionais e principais industrias
    - 2.5.3 O caso galego
- 3. Resumo de contidos
- 4. Actividades complementarias
- 5. Exercicios de autoavaliación
- 6. Solucionarios
  - 6.1 Solucións das actividades propostas
  - 6.2 Solucións das actividades complementarias
  - 6.3 Solucións dos exercicios de autoavaliación
- 7. Glosario
- 8. Bibliografía e recursos

« Anterior | Siguiente »

# 7. Glosario

A | Alto forno | Construción pensada para efectuar a fusión e redución de minerais de ferro para elaborar a fundición. Durante a primeira fase da revolución industrial a súa aplicación foi un dos grandes motores do cambio.
Asociacións obreiras | Organización de obreiros, xurdida a partir de 1840, que recollía a tradicional organización gremial, agrupando traballadores do mesmo oficio e localidade, con fins de axuda mutua, en caso de doenza, necesidade ou folga; ademais, defendía o dereito de asociación e melloras laborais. De espírito cooperativista, promoveron escolas e ateneos ou outros centros culturais para obreiros.

B | Burguesía industrial | Grupo social, que en España se desenvolve especialmente en Cataluña (Barcelona) de tendencia proteccionista no económico e politicamente moderada.
Burguesía terratenente | Especuladores latifundistas, na súa maior parte absentistas, que aproveitaron as desamortizacións para acaparar gran parte das terras vendidas en poxa pública.
Burguesía urbana | Clase media das cidades, formada por profesionais liberais e por pequenos comerciantes enriquecidos en talleres ou en fábricas.

C | Convertedor Bessemer | Retorta de revestimento ácido no que o arrabio fundido se transforma en aceiro por insuflación de aire a presión. Debe o seu nome a Henry Bessemer (1813-1898), industrial británico. Este método de obtención de aceiro reduciu os custos da produción e propagouse rapidamente polos centros industriais.

D | Desamortización | Consistiu en pór no mercado, mediante unha poxa pública, as terras e bens non produtivos en poder das chamadas «mans mortas», case sempre a Igrexa católica ou as ordes relixiosas e territorios nobiliarios, que os acumularon como habituais beneficiarias de doazóns e testamentos. A súa finalidade foi acrecentar a riqueza nacional e crear unha burguesía e clase media de labradores propietarios. Ademais, o estado obtiña uns ingresos extraordinarios cos que se pretendían amortizar os títulos de débeda pública.

F | Falansterios | No sistema industrial de Fourier, ampla asociación de produción, na que os traballadores vivían en comunidade.

I | Indiano | Emigrante que volve rico de América e que, en moitos casos, inviste parte do seu capital na súa terra natal, nomeadamente na creación de escolas de primeiras letras, formación profesional (escolas americanas), sanidade e cultura en xeral.

L | Ludismo | Nome co que se define historicamente, no movemento obreiro, as primeiras manifestacións de resistencia contra o emprego de maquinarias polos empresarios. Debe o seu nome ao capitán Ludd, lendario obreiro téxtil inglés de finais do século XVIII, ao que se lle atribúe a destrución de teares. Consideraban que as máquinas eran culpables do aumento do paro e do descenso dos salarios.

P | PSOE | Siglas do Partido Socialista Obreiro Español. Partido fundado polo tipógrafo Pablo Iglesias, cando foi expulsado –xunto con outro colectivo de obreiros de Madrid– da FRE (1872). Ese núcleo marxista de traballadores fundou o PSOE en 1879 e empregou a asociación de tipógrafos, creada por Iglesias, para crear un sindicato afín, a Unión Xeral de Traballadores.

U | UXT | Unión Xeral de Traballadores. Sindicato afín ao PSOE constituído co impulso da asociación de tipógrafos, fundada por Pablo Iglesias. Nutriuse de obreiros cualificados e urbanos que, á súa vez, formaban parte das sociedades de oficio.

« Anterior | Siguiente »

Obra colocada bajo licencia Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike 3.0 License