2. Contextualización curricular

Contextualización do REA na programación de materia

Este REA é o número 1 dentro dos 4 que cobren integramente o currículo da materia de Música de 2.º da ESO. A referencia para a súa elaboración foi o modelo de programación didáctica de Proens (versión 2 do 13/05/2025).

A proposta de traballo cREAgal para a materia baséase nunha organización metodolóxica centrada en proxectos competenciais, que combina unidades didácticas de contido máis teórico con outras de carácter práctico. Isto supón unha redistribución temporal das unidades didácticas previstas na programación anual modelo de Proens, aspecto que o profesorado debe ter en conta. Esta adaptación non modifica nin os contidos nin os criterios de avaliación establecidos na programación orixinal.

A avaliación de cada REA realízase segundo os pesos das unidades didácticas que inclúe. Dentro de cada REA, os criterios de avaliación avaliables mediante TI (Táboas de indicadores) manteñen os pesos prorrateados da proposta Proens. As probas escritas non se incorporan nos REA.

A nova secuenciación de unidades non altera a avaliación global da materia. O peso total de cada unidade didáctica continúa sendo o mesmo, e os criterios de avaliación aplícanse coas mesmas proporcións. A avaliación trimestral segue o método de cálculo da programación modelo Proens, é dicir, a media ponderada das unidades impartidas e o prorrateo das que continúan entre trimestres.

Así, o profesorado que empregue os REA de cREAgal para impartir Música en 2.º de ESO só deberá axustar as caixas correspondentes aos trimestres das unidades na programación modelo de Proens.

Esta proposta cREAgal non modifica o sistema de avaliación establecido no modelo de Proens, senón que reorganiza pedagoxicamente o proceso para integrar mellor a parte teórica e a práctica, reforzando o enfoque competencial da materia.

Relación dos REA coa programación modelo de Proens

Número de REA e título	Unidade/s didáctica/s (Proens)	Criterios de avaliación traballados	% (Orientación de Proens)	Temporalización
REA 1: "Ruído en acción"	UD 1 Parámetros do son: ruído, música e silencio UD 2 Elementos rítmicos e melódicos: duración e altura UD 9 A improvisación na música e na danza: improvisación libre e guiada, introdución ao Jazz	CA1.3, CA1.4, CA2.1, CA2.2, CA2.3, CA2.4, CA3.4	5% + 10% + 10% = 25%	1.º trimestre
REA 2: "Unha viaxe polo mundo: creando un conto musical intercultural"	UD 3 Harmonía: introdución aos acordes básicos UD 6 A voz: produción do son, clasificación das voces e agrupacións vocais. Técnicas de canto. Timbre II UD 8 Música e danzas de España e do mundo	CA1.2, CA1.3, CA2.3, CA2.4, CA2.5, CA3.1, CA3.2, CA3.3	5% + 10% + 10% = 25%	1.º- 2.º trimestre
REA 3: "Foliada virtual"	UD 4 Texturas e formas musicais UD 7 Música e danza en Galicia: desde o tradicional ata a actualidade UD 12 Música en vivo: son músico e son público	CA1.1, CA3.2, CA1.3, CA1.4 CA3.2, CA3.5, CA2.7, CA3.1, CA3.6 CA2.3, CA2.4, CA2.5, CA2.6, CA3.3, CA3.4, CA3.6	10% + 10% + 5% = 25%	2.º- 3.º trimestre
REA 4: "A banda sonora da túa vida"	UD 5 Instrumentos da tradición musical occidental Europea: Timbre I UD 10 Música popular urbana, medios de comunicación e cine UD 11 Música e tecnoloxía: ferramentas dixitais de edición, recepción e creación	CA1.1, CA3.2, CA1.2, CA2.3, CA3.1 CA1.1, CA2.4, CA2.6, CA3.3, CA3.4, CA3.6 CA1.3, CA2.6, CA3.4	10% + 10% + 5% = 25%	3.º trimestre

Eixes da proposta didáctica

Esta proposta didáctica de Música para 2.º de ESO baséase nas seguintes liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe:

Situar a práctica como motor de aprendizaxe, priorizando o enfoque de "aprender facendo" para que o alumnado experimente a música de xeito directo.
Fomentar unha aprendizaxe construtiva onde os contidos se traballan e amplían progresivamente ao longo do recurso para construír coñecemento.
Impulsar a formación dun público crítico, sendo o alumnado quen valore a calidade das producións musicais e os medios de comunicación dende a experiencia de "ser músico".
Valorar a identidade e o patrimonio cultural, poñendo o foco no contexto galego e na súa interrelación con tradicións de todo o mundo nun contexto globalizado.
Desenvolver a creatividade, empregando a voz, o corpo, os instrumentos e as ferramentas tecnolóxicas como canles para a improvisación e a creación.
Integrar a interdisciplinariedade e os valores transversais, conectando a música con áreas como as Matemáticas, ou a Tecnoloxía.
Empregar a tecnoloxía de xeito consciente, utilizándoa como unha ferramenta para a recepción, edición e creación musical, á vez que facilita o traballo cooperativo.
Promover a experiencia no escenario, deseñando actividades que reforcen a autonomía, a perseveranza e o compromiso a través da interpretación en público.

Relación cos Obxectivos da axenda 2030 para o desenvolvemento sostible:

ODS 3 (Saúde e benestar): analizar como o ruído excesivo afecta ao sistema nervioso, á concentración e ao descanso.
ODS 11 (Cidades e comunidades sostibles): entender o silencio e a calidade sonora e un elemento de clave para o desenvolvemento urbano.
ODS 12 (Produción e consumo responsable): reflexionar sobre o uso de dispositivos electrónicos e auriculares a volumes perigosos.

Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

Este REA contextualízase nas seguintes unidades didácticas: UD 1 "Parámetros do son: ruído, música e silencio", UD 2 "Elementos rítmicos e melódicos: duración e altura" e UD 9 "A improvisación na música e na danza: improvisación libre e guiada, introdución ao jazz" en relación coa programación didáctica publicada en Proens para a materia de música de 2.º da ESO.

Esta situación de aprendizaxe é proposta para traballala no primeiro trimestre, como unidade inicial. Ademais, englóbase fundamentalmente nos bloques de contidos B1. Escoita e percepción, B2. Interpretación, improvisación e creación escénica e Bloque B3. Contextos e culturas.

A continuación detállanse os contidos traballados dentro do recurso:

Contidos	Bloque da materia
C1.1 - O silencio, o son, o ruído e a escoita activa. Sensibilidade ante a polución sonora e a creación de ambientes saudables de escoita. C1.2 - Elementos básicos da linguaxe musical. Parámetros do son, intervalos, escalas musicais e acordes básicos. C1.4 - Obras musicais e dancísticas características do patrimonio cultural e musical galego, español ou do mundo: análise, descrición e valoración dos seus trazos básicos. C1.5 - Compositoras e compositores, artistas, intérpretes e agrupacións internacionais, nacionais, rexionais e locais, con especial atención aos da Comunidade Autónoma de Galicia. C1.8 - Normas de comportamento básicas na recepción musical: respecto e valoración.	Bloque 1 Escoita e percepción
C2.1 - A partitura: identificación e aplicación de grafías convencionais e non convencionais, lectura e escritura musical. C2.2 - Coñecemento práctico da linguaxe musical como instrumento efectivo nas actividades de creación e interpretación: lectura rítmica e melódica en clave de sol, claves, células rítmicas básicas nos compases simples e compostos. Signos que modifican a duración. C2.3 - Repertorio vocal, instrumental ou corporal, individual ou grupal, de distintos tipos de música do patrimonio musical propio e doutras culturas. C2.4 - Técnicas básicas para a interpretación: técnicas vocais, instrumentais e corporais, técnicas de estudo e de control de emocións. C2.5 - Técnicas de improvisación guiada e libre.	Bloque 2 Interpretación, improvisación e creación escénica
C3.5 - Músicas populares, urbanas e contemporáneas: análise, interpretación e creación dun proxecto propio baseado nos estilos estudados.	Bloque 3 Contextos e culturas

Contidos

Bloque da materia

C1.1 - O silencio, o son, o ruído e a escoita activa. Sensibilidade ante a polución sonora e a creación de ambientes saudables de escoita.
C1.2 - Elementos básicos da linguaxe musical. Parámetros do son, intervalos, escalas musicais e acordes básicos.
C1.4 - Obras musicais e dancísticas características do patrimonio cultural e musical galego, español ou do mundo: análise, descrición e valoración dos seus trazos básicos.
C1.5 - Compositoras e compositores, artistas, intérpretes e agrupacións internacionais, nacionais, rexionais e locais, con especial atención aos da Comunidade Autónoma de Galicia.
C1.8 - Normas de comportamento básicas na recepción musical: respecto e valoración.

Bloque 1

Escoita e percepción

C2.1 - A partitura: identificación e aplicación de grafías convencionais e non convencionais, lectura e escritura musical.
C2.2 - Coñecemento práctico da linguaxe musical como instrumento efectivo nas actividades de creación e interpretación: lectura rítmica e melódica en clave de sol, claves, células rítmicas básicas nos compases simples e compostos. Signos que modifican a duración.
C2.3 - Repertorio vocal, instrumental ou corporal, individual ou grupal, de distintos tipos de música do patrimonio musical propio e doutras culturas.
C2.4 - Técnicas básicas para a interpretación: técnicas vocais, instrumentais e corporais, técnicas de estudo e de control de emocións.
C2.5 - Técnicas de improvisación guiada e libre.

Bloque 2

Interpretación, improvisación e creación escénica

C3.5 - Músicas populares, urbanas e contemporáneas: análise, interpretación e creación dun proxecto propio baseado nos estilos estudados.

Bloque 3

Contextos e culturas

Tendo en conta o anterior, este recurso céntrase principalmente nos seguintes obxectivos da materia:

Obxectivos	Descrición
OBX 2	Explorar as posibilidades expresivas de diferentes técnicas musicais e dancísticas, a través de actividades de improvisación, para incorporalas ao repertorio persoal de recursos e desenvolver un criterio de selección das técnicas máis adecuadas á intención expresiva.
OBX 3	Interpretar pezas musicais e dancísticas xestionando adecuadamente as emocións e empregando diversas estratexias e técnicas vocais, corporais ou instrumentais, para ampliar as posibilidades de expresión persoal.
OBX 4	Crear propostas artístico-musicais, de xeito individual ou grupal, empregando a voz, o corpo, instrumentos musicais e ferramentas tecnolóxicas para potenciar a creatividade e identificar oportunidades de desenvolvemento persoal, social, académico e profesional.

A continuación inclúense os descritores das competencias clave estipuladas pola normativa traballadas neste recurso.

Competencias clave	Clave dos descritores operativos
Competencia en comunicación lingüística (CCL)	CCL1
Competencia matemática e competencia en ciencia, tecnoloxía e enxeñaría (STEM)	STEM3
Competencia dixital (CD)	CD2
Competencia persoal, social e de aprender a aprender (CPSAA)	CPSAA1, CPSAA3
Competencia cidadá (CC)	CC1
Competencia emprendedora (CE)	CE1, CE3
Competencia en conciencia e expresións culturais (CCEC)	CCEC3, CCEC4

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0