# 2. Contextualización curricular

# Eixes da proposta didáctica

Esta proposta didáctica está baseada nas unidades 1 e 2 de Lingua Galega e Literatura para 5° de Educación Primaria que se poden descargar da aplicación PROENS. Os eixes principais son:

- Aplicación da resolución de problemas mediante unha aprendizaxe baseada no desenvolvemento de proxectos (ABP).
- Fomento de actitudes como a creatividade e a cooperación.
- Desenvolvemento da conciencia de lingua e da diversidade lingüística da contorna.
- Incorporación de estratexias relacionadas coa fala, a escoita, a lectura e a escritura.
- Aplicar mecanismos para a transformación da información en coñecemento.
- Colaboración na consecución dos obxectivos de desenvolvemento sostible (ODS) e a súa conexión co mundo real.
  1. En concreto con ODS16 (paz, xustiza e institucións sólidas) vencellado coa meta 16.1 Reducir de xeito significativo todas as formas de violencia e as correspondentes taxas de mortalidade en todo o mundo en parte potenciado polo reto 1 deste REA. Pretende dar solucións a posibles situacións de mal clima na aula.
  2. Co ODS17 (alianzas para lograr os obxectivos) facendo fincapé na meta 17 tecnoloxía que entre outros aspectos, promove o uso de tecnoloxías ecoloxicamente racionais conectado co reto 2 que avoga polo correcto uso dos equipamentos EDIXGAL.
  3. Co ODS11 (cidades e comunidades sostibles) e máis concretamente coa meta 11.7 que afonda na necesidade de proporcionar acceso universal a zonas verdes e espazos públicos seguros para todas as persoas. Intimamente relacionado co reto 3 que promove o deseño dunha guía e/ou mapa do centro escolar que facilite o acceso a todas as persoas ao espazo público.
  4. O reto extra posibilita que o alumnado afonde tamén nos ODS. En función do problema que decidan resolver, con axuda do profesorado, poderíase vencellar o seu reto escollido con algún dos ODS.

# Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

Este REA, correspóndese coas unidades didácticas 1 (Falamos e coñecémonos!) e 2 (Investigamos), da aplicación PROENS para a materia de Lingua Galega e Literatura de 5º de Educación Primaria. Supón a porta de entrada para o resto de unidades didácticas que conforman a materia.

O recurso aborda os contidos presentes nos bloques 1. As linguas e os seus falantes, 2. Comunicación oral, 3. Comunicación escrita e 6. Reflexións sobre a lingua e os seus usos no marco de proposta de produción e comprensión de textos orais, escritos ou multimodais.

Os contidos da materia que se recollen neste REA son:

Contidos | Bloque da materia
--- | ---
Biografía lingüística persoal e mapa lingüístico da contorna xeográfica. Valoración da diversidade de linguas na nosa contorna e na nosa comunidade autónoma. Consideración social equilibrada das dúas linguas oficiais de Galicia. A diversidade etnocultural e lingüística como riqueza e ferramenta de reflexión interlingüística. Estratexias de identificación de prexuízos e estereotipos lingüísticos, ofrecendo alternativas para estes. | Bloque 1
Contexto: Incidencia entre os compoñentes do feito comunicativo (situación, participantes, propósito comunicativo, canle e realidade bilingüe) na comunicación oral. Xéneros discursivos: Estratexias para a coherencia, cohesión e adecuación na produción e reprodución de textos orais en lingua galega. Procesos: interacción oral: Estratexias para a utilización da linguaxe oral como instrumento de comunicación e aprendizaxe: escoitar, recoller datos, preguntar, exposición de ideas e para a identificación e interpretación do sentido global do texto e de integración da información explícita de textos orais e multimodais sinxelos. Procesos: interacción oral: Interacción oral adecuada en situacións de aula e en contextos formais pautados, con respecto ás estratexias de cortesía lingüística, evitando interferencias derivadas do bilingüismo. Procesos: interacción oral: Participación activa en situacións de comunicación, espontáneas e dirixidas, utilizando un discurso coherente, ordenado e lóxico, construíndo o discurso de acordo coas necesidades comunicativas de cada situación, valorando as normas que rexen a interacción oral, e mobilizando a empatía na escoita e na expresión para transmitir necesidades, vivencias e emocións propias e alleas. Procesos: comprensión oral: Comprensión e expresión de mensaxes verbais e non verbais. Procesos: comprensión oral: Utilización dos medios de comunicación social textuais e multimodais como forma de aprendizaxe a través da lingua: prensa, radio, Internet. | Bloque 2
Xéneros discursivos: Estratexias básicas para o coñecemento da estrutura da lingua, a gramática, o vocabulario, así como as regras de ortografía que favorecen unha comunicación máis eficaz. Procesos: comprensión lectora: Lectura grupal ou individual de textos literarios e non literarios con entoación e ritmo progresivamente fluídos. Procesos: comprensión lectora: Estratexias de identificación e valoración do sentido global do texto, de integración da información explícita e de realización de inferencias para superar o sentido literal de textos en fontes documentais diversas en procesos de comprensión de textos escritos en lingua galega. Procesos: comprensión lectora: Estratexias de coñecemento progresivamente autónomo de recursos lingüísticos diversos, tanto en papel como dixitais, para mellorar a comprensión de textos. Procesos: comprensión lectora: Valoración da lectura, en lingua galega, como medio para ampliar o vocabulario e consolidar a ortografía correcta. Procesos: produción escrita: Elaboración de textos, con presentación coidada, utilizando a lingua galega con intención comunicativa e creatividade. Procesos: produción escrita: Estratexias elementais, individuais ou grupais, de planificación, redacción, revisión e edición de textos escritos e multimodais de relativa complexidade, con distintos propósitos comunicativos. Procesos: produción escrita: Aplicación progresiva das normas ortográficas básicas e cohesión do texto na produción e corrección: mantemento do tempo verbal, puntuación, concordancia básica e acentuación. Procesos: produción escrita: Produción de textos escritos e multimodais coherentes, en soporte físico ou dixital, con cohesión e adecuación textual mediante a selección, en cada situación comunicativa, do modelo discursivo que corresponda, usando as normas ortográficas axeitadas ao seu nivel e perfeccionándose na mobilización de estratexias sinxelas, individuais ou grupais, de planificación, redacción, revisión e autocorrección. | Bloque 3
Identificación das similitudes e diferenzas entre as linguas do seu ámbito escolar e social para acadar unha competencia comunicativa integrada e progresar na súa aprendizaxe. Aproximación á lingua como sistema con distintos niveis: sons, letras, palabras, oracións e textos. Observación e comparación de unidades comunicativas básicas. Estratexias de observación e formulación de xeneralizacións sobre a acentuación. Os signos de puntuación como mecanismos para organizar o texto escrito e para expresar a intención comunicativa. Recoñecemento das distintas clases de palabras e características do seu uso en situacións concretas de comunicación (substantivo, verbo, adxectivo, preposición, adverbio, pronome e artigo) e utilización das regras ortográficas e de puntuación. Procedementos elementais de adquisición e enriquecemento de vocabulario galego a través dos textos. | Bloque 6

Os obxectivos da materia que se traballan neste REA son os que seguen:

Obxectivos | Descrición
--- | ---
OBX 1 | Recoñecer a diversidade lingüística do mundo a partir da identificación das linguas do alumnado e a realidade lingüística de Galicia e plurilingüe e multicultural de España para favorecer a reflexión interlingüística, para identificar e rexeitar estereotipos e prexuízos lingüísticos, e para valorar esa diversidade como fonte de riqueza cultural.
OBX 2 | Comprender e interpretar textos orais e multimodais identificando o sentido xeral e a información máis relevante, e valorando con axuda aspectos formais e de contido básicos para construír coñecemento e responder a diferentes necesidades comunicativas.
OBX 3 | Producir textos orais e multimodais con coherencia, claridade e rexistro adecuados para expresar ideas, sentimentos e conceptos; construír coñecemento; establecer vínculos persoais; e participar con autonomía e unha actitude cooperativa e empática en interaccións orais variadas.
OBX 4 | Comprender e interpretar textos escritos e multimodais, recoñecendo o sentido global, as ideas principais e a información explícita e implícita, e realizando con axuda reflexións elementais sobre aspectos formais e de contido, para adquirir e construír coñecemento e para responder a necesidades e intereses comunicativos diversos.
OBX 5 | Producir textos escritos e multimodais, con corrección gramatical e ortográfica básicas, seriando correctamente os contidos e aplicando estratexias elementais de planificación, textualización, redacción, revisión e edición para construír coñecemento e para dar resposta a demandas comunicativas concretas.
OBX 9 | Reflexionar de forma guiada sobre a linguaxe a partir de procesos de produción e comprensión de textos en contextos significativos, utilizando a terminoloxía elemental adecuada para iniciarse no desenvolvemento da conciencia lingüística e para mellorar as destrezas de produción e comprensión oral e escrita.
OBX 10 | Pór as propias prácticas comunicativas ao servizo da convivencia democrática utilizando unha linguaxe non discriminatoria e detectando e rexeitando os abusos de poder a través da palabra para favorecer un uso non só eficaz senón tamén ético da linguaxe.

A continuación inclúense os descritores das competencias clave que marca a normativa vixente e que son traballadas neste recurso.

Competencias clave | Clave dos descritores operativos
--- | ---
Competencia en comunicación lingüística (CCL) | CCL1, CCL 2, CCL3, CCL5
Competencia plurilingüe (CP) | CP2, CP3
Competencia matemática e competencia en ciencia, tecnoloxía e enxeñaría (STEM) | STEM1, STEM2
Competencia dixital (CD) | CD1, CD2, CD3
Competencia persoal, social e de aprender a aprender (CPSAA) | CPSAA3, CPSAA4, CPSAA5
Competencia cidadá (CC) | CC1, CC2, CC3
Competencia emprendedora (CE) | CE1
Competencia en conciencia e expresión culturais (CCEC) | CCEC1, CCEC3

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)