# 2. Contextualización curricular

# Eixes da proposta didáctica

Os eixes da materia de Lingua galega e literatura xiran arredor da eficacia comunicativa e de como favorecer un uso ético da linguaxe que poña as palabras ao servizo da convivencia democrática, a resolución dialogada dos conflitos e a construción de vínculos persoais e sociais baseados no respecto e na igualdade de dereitos de todas as persoas. Desta maneira, a materia contribúe ao desenvolvemento de todas as competencias recollidas no perfil de de saída do alumnado ao remate do ensino básico. Estes obxectivos supoñen unha progresión respecto dos formulados na educación primaria, dos que haberá que partir, para pasar dun acompañamento guiado a outro progresivo autónomo.

Os Obxectivos de Desenvolvemento Sostible (ODS) relacionados coa nosa proposta de situación de aprendizaxe son os seguintes: educación de calidade e alianzas para lograr os obxectivos.

# Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

Este REA, en relación coa programación didáctica de referencia publicada no PROENS para a materia de Lingua galega e literatura de 1º da ESO, contextualízase nas unidades 4 (O esquío) e 5 (A pomba).

No recurso trabállanse contidos dos diferentes bloques de contidos da programación: "As linguas e os seus falantes", "Comunicación", "Educación literaria" e "Reflexión sobre a lingua".

Contidos | Bloque da materia
--- | ---
Recoñecemento das linguas da Península Ibérica, especialmente do portugués, do éuscaro e do catalán. | Bloque I
Xéneros discursivos desde o punto de vista da produción, comprensión e análise crítica de textos orais, escritos e multimodais. Aproximación ás secuencias textuais básicas, con especial atención ás narrativas, descritivas, dilalogadas e expositivas. Recoñecemento e uso discursivo dos elementos lingüísticos en textos orais, escritos e multimodais. Os signos básicos de puntuación como mecanismo organizador do texto escrito. A súa relación co significado. Uso coherente das formas verbais no textos. Correlación temporal no discurso relatado. | Bloque II
Lectura autónoma. Implicación na lectura de obras de maneira progresivamente autónoma a partir dunha preselección de textos variados e reflexión sobre os textos lidos e sobre a propia práctica de lectura. Mobilización da experiencia persoal e lectora como forma de establecer vínculos entre a obra lida e aspectos da actualidade, así como con outros textos e manifestacións artísticas e culturais. Expresión da experiencia lectora, con apoio de exemplos e utilizando progresivamente unha metalinguaxe específica. Apropiación dos textos lidos a través de distintas formas de recreación. Estratexias para a recomendación de lecturas en soportes variados ou ben oralmente entre iguais. | Bloque III
Elaboración de conclusións propias sobre o funcionamento do sistema lingüístico cunha linguaxe específica a partir da observación, comparación e clasificación de unidades comunicativas e do contraste entre linguas. Aproximación á lingua como sistema e ás súas unidades básicas tendo en conta os diferentes niveis: o son e sistema de escritura, as palabras (forma e significado) e a súa organización no discurso (orde das palabras, compoñentes das oracións ou conexión entre os significados). Estratrexias de uso progresivamente autónomo de dicionarios e manuais de gramática para obter información gramática básica. | Bloque IV

No seguinte cadro preséntanse os obxectivos de materia tratados nas dúas unidades do REA:

Obxectivos | Descrición
--- | ---
OBX 1 | Describir e apreciar a diversidade lingüística da Península Ibérica e do mundo, analizar a orixe e o desenvolvemento sociohistórico das súas linguas (e, máis concretamente, do portugués, catalán e éuscaro) e as características das principais variedades dialectais do galego, para favorecer a reflexión interlingüística, combater os estereotipos e prexuízos, valorar a diversidade e crear vínculos socioafectivos coa lingua galega.
OBX3 | Producir textos orais e multimodais con coherencia e fluidez e co rexistro adecuado, atendendo ás convencións propias dos diferentes xéneros discursivos, e participar en interaccións orais con actitude cooperativa e respectuosa, tanto para construír coñecementos e establecer vínculos persoais como para intervir de maneira activa e informada en diferentes contextos sociais.
OBX4 | Comprender, interpretar e valorar textos escritos, con sentido crítico e diferentes propósitos de lectura, recoñecendo o sentido global e as ideas principais e secundarias, identificando a intención do emisor, reflexionando sobre o contido e a forma, avaliando a súa calidade e fiabilidade para dar resposta ás necesidades e aos intereses comunicativos diversos e para construir coñecemento.
OBX5 | Producir textos escritos e multimodais coherentes, cohesionados, adecuados e correctos atendendo ás convencións propias do xénero discursivo elixido, para construír coñecemento e para dar resposta de maneira informada, eficaz e creativa a demandas comunicativas concretas.
OBX8 | Ler, interpretar e valorar obras ou fragmentos literarios do patrimonio galego, portugués e universal, utilizando unha metalinguaxe específica e mobilizando a experiencia biográfica e os coñecementos literarios e culturais que permitan establecer vínculos entre textos diversos e con outras manifestacións artísticas, para conformar un mapa cultural, ampliar as posibilidades de gozo da literatura e crear textos de intención literaria.
OBX 9 | Mobilizar o coñecemento sobre a estrutura da lingua e os seus usos e reflexionar de maneira progresivamente autónoma sobre as eleccións lingüísticas e discursivas, coa terminoloxía axeitada, para desenvolver a conciencia lingüística, aumentar o repertorio comunicativo e mellorar as destrezas tanto de produción oral e escrita como de recepción crítica.

As competencias clave e os descritores operativos traballados son:

Competencias clave | Clave dos descritores operativos
--- | ---
Competencia en comunicación lingüística (CCL) | 1-5
Competencia plurilingüe (CP) | 2,3
Competencia matemática e competencia en ciencia, tecnoloxía e enxeñería (STEM) | 1, 2,4
Competencia dixital (CD) | 1-3
Competencia persoal, social e de aprender a aprender (CPSAA) | 4-5
Competencia cidadá (CC) | 1-3
Competencia emprendedora (CE) | 1
Competencia en conciencia e expresións culturais (CCEC) | 1-4

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)