# 3.1. Recomendacións de uso

# Orientacións e recomendacións de uso

## Recursos materiais necesarios

Este REA está deseñado para poder ser realizado con medios tecnolóxicos, xa que aporta variedade de actividades interactivas moi atractivas e adaptadas a todo o alumnado.

De non contar con ordenadores individuais, pódense realizar nos paneis interactivos de aula en gran grupo.

Neste REA inclúense todos os materiais necesarios para o seu desenvolvemento, tanto para o alumnado, como para o profesorado. No material inclúense plantillas en dous formatos:

- Editables (.odt e .odp): teñen como finalidade que o profesorado poida adaptar as actividades e tamén que o alumnado poida utilizalas para realizar os exercicios de forma directa no caso de dispor de ordenadores, aforrando ter que imprimilos.
- Formato .pdf: teñen como finalidade que se poidan imprimir e proxectar sen alteración no seu estilo.

Todas as actividades descargables no REA do alumnado, tanto editables coma non, levan ao seu carón o enlace para poder ser descargadas nos formatos indicados.

Diferentes documentos para o seguimiento das actividades: infografías, fichas prácticas, vocabulario, autoavaliacións, rúbricas…

## Proposta de agrupamentos para actividades grupais

Ao longo do REA desenvolveranse actividades individuais, en parella, pequenos grupo base e gran grupo.

O tipo de agrupamento máis empregado será grupos base de 4 o 5 integrantes dependendo do número total da aula que realizarán actividades cooperativas ao longo do REA.

Os distintos grupos base tamén se interrelacionarán durante todo o proceso en diferentes situacións de escoita activa e reflexión e para expoñer as conclusións finais das tarefas propostas.

## Produtos finais

O produto final consiste nunha instalación poética conxunta, un tellado. Estará formado polos poemas individuais do alumnado escritos e ilustrados nunha tella. A idea inicial é que se empreguen tellas orixinais de cerámica, de non ser posible, podemos adaptar a actividade e empregar cartón, cartulina, folios ou outros materiais de refugallo. A elaboración do tellado admite varias posibilidades: creación dun tellado de dúas augas en cartón ou similar con fendiduras marcadas para insertar as tellas; exposición das tellas colgadas. apoiadas nunha estrutura...

No apartado de recursos e solucións do REA, achegamos un documento con exemplos e pasos para facer un tellado.

Para a preparación do produto final propoñemos un obradoiro de escrita con varias tarefas a realizar nos equipos base, empregando diferentes técnicas de traballo cooperativo. Están deseñadas para que o alumnado poida aproveitar as diferentes producións para a súa tella.

As tarefas deste obradoiro consistirán na creación de poemas partindo de modelos que empregan diferentes recursos literarios e apoiándonos na base melódica e rítmica dunha canción.

O/a docente pode decidir empregar todas as propostas do obradoiro de escrita ou escoller as que máis lle conveña segundo a temporalización do mesmo do REA.

Esta composición poderá ser exposta na biblioteca do centro, ou nun espazo axeitado para goce da Comunidade Educativa.

## Atención á diversidade

O modelo de traballo cooperativo permite asignar funcións acordes coas capacidades de cada quen, fomentando a formación entre iguais, pola que os máis capaces axudan aos que presente dificultades.

O entorno dixital no que nos desenvolvemos facilita que o alumnado realice tarefas graduais e moduladas acorde ás súas capacidades, podendo ampliar coñecementos ou centrarse en aspectos máis puntuais.

Nas sesións estaremos pendentes de asignar tarefas que consideremos realizables segundo o nivel do alumando.

O docente, nas actividades de grupos, prestará especial atención ao alumnado con máis dificultades, para asignarlles as tarefas máis axeitadas.

O REA contén actividades multinivel, seguindo a filosofía DUA, neste tipo de actividades o alumnado poderá escoller entre varias opcións a actividade que desexa realizar.

Na web de ARASAACC pódese acceder a pictogramas e recursos para a comunicación aumentativa e alternativa. Entre os seus recursos, conta con variedade de ferramentas en liña que permiten a creación de material adaptado sen instalar ningún software no computador. Como paquete instalable, ofrece “AraSuite”, un conxunto de ferramentas entre as que está “AraWord” un procesador de texto para a escritura simultánea de texto e pictogramas, o que permite a adaptación de materiais con facilidade.

Todas as publicacións e ferramentas desta web, propiedade do Gobierno de Aragón, créanse baixo Licenza Creative Commons (BY-NC-SA), autorizándose o seu uso para fins sen ánimo lucrativo sempre que se cite a fonte, autoría e compártanse baixo a mesma licenza.

As medidas de atención á diversidade levaranse en coordinación entre o equipo docente do alumando, o Departamento de Orientación e o equipo directivo.

## Enfoque multinivel do reto

Variedade de recursos, adaptados os diferentes niveis do alumnado para que poidan escoller o seu nivel de competencia.

Tanto as tarefas intermedias como o reto final están pensados para que teñan diferentes niveis de dificultade axeitados a súa capacidade.

Desenvolveremos tres niveis de dificultade para os diferentes retos:

Nivel de dificultade | Retos fase 4 Textos (Poemas) | Reto fase 5 Instalación poética
--- | --- | ---
Nivel 1 Básico | - Realizar poemas nun modelo predifinido e trasladar a unha tella un deles cunha ilustración copiada ou propia. - Reproducir o vocabulario básico do REA. - Prestar atención á ortografía específica deste REA cunha guía diante. - Recoñecer os pronomes persoais, posesivos, demostrativos, indefinidos e numerais. - Ler os poemas con fluidez. | - Participa na instalación poética seguindo ordes.
Nivel 2 Intermedio | - Crear poemas, atendendo a métrica e a rima, tendo ao seu alcance distintos modelos; escribir nunha tella unha creación propia ilustrada cunha idea propia. - Incorporar vocabulario novo ao empregado no REA nas súas producións. - Escribir os poemas con corrección ortográfica sen necesidade de ter presente as normas. - Empregar correctamente e recoñecer os pronomes persoais, posesivos, demostrativos, indefinidos e numerais nas súas creacións. - Ler os poemas con fluidez e entoación. | - Participa na instalación poética recibindo ordes e facendo achegas propias ao grupo.
Nivel 3 Avanzado | - Crear sen ningún tipo de patrón poemas, atendendo á métrica e rima sen precisar modelo; escribir nunha tella unha produción propia e ilustrar o mesmo. - Incorporar vocabulario enriquecendo os textos e empregar diferentes recursos literarios coñecidos (metáforas, comparacións…) - Recoñecer e analizar pronomes persoais, posesivos, demostrativos, indefinidos e numerais en situacións concretas. - Ler con soltura, expresividade, entoación, acompañando con expresividade corporal os poemas do REA e ampliar as súas lecturas na Biblioteca de aula e de Centro. | - Participa e organiza a instalación poética facendo achegas propias ao grupo.

## Categorías gramaticais

A aprendizaxe da gramática pode ser un proceso complexo e abstracto para o alumnado. Unha forma de facelo máis atractivo e efectivo, é utilizar imaxes e símbolos que representen as diferentes categorías gramaticais.

Beneficios das imaxes e símbolos:

- Fixación dos contidos: as imaxes e símbolos axudan a visualizar e comprender mellor os conceptos gramaticais.
- Motivación: o uso de materiais visuais fai que a aprendizaxe sexa máis atractiva e divertida.
- Manipulación: o alumnado pode recortar e manipular as imaxes e símbolos, o que lles permite unha aprendizaxe máis activa e participativa.

Na zona de imprimibles atoparás unha selección de símbolos para ser empregados na aula para traballar a gramática de xeito manipulativo.

## Fomento do hábito lector

O emprego de espazos como a biblioteca de aula, ou a biblioteca do centro debe converterse no lugar para desenvolver estratexias que axuden ó alumnado a seleccionar os textos do seu interese, apropiarse deles e compartir de maneira persoal e creativa a súa propia experiencia de lectura; e establecer contextos nos que xurdan motivos para ler.

Así no apartado 3 do REA propoñémoslle o alumnado buscar poemas por parellas segundo os seus gustos e afinidades, terán que analizalo para posteriormente recitalo diante do resto do alumnado.

A lectura, tanto de forma individual como compartida e a comprensión lectora, permitiranlle ao alumnado adquirir as destrezas necesarias para a identificación das ideas máis relevantes e do sentido global dos textos, para a realización de inferencias e para a detección dos usos discriminatorios da linguaxe.

Formar lectores competentes, autónomos e críticos de todo tipo de textos en castelán, capaces de avaliar a súa calidade, fiabilidade e de responder a diferentes propósitos de lectura en todos os ámbitos da súa vida e un dos obxectivos primordiais na etapa educativa na que nos atopamos.

Saber ler hoxe, implica tamén saber navegar, buscar na rede e seleccionar información fiable con distintos propósitos.

## Transversalidade

Este REA pódese empregar en paralelo coa materia de música, xa que podemos atopar moitos poemas cantados, incluso unha das tarefas dentro do obradoiro de escrita é cambiarlle a letra a unha canción; e coa materia de plástica, coa ilustración do poema, para así globalizar o noso traballo na aula.

As emocións que son capaces de transmitirnos estes tipos de texto forman parte da nosa vida cotiá.

Aproveitaremos este tipo de texto para traballar a igualdade, atendendo as diferentes épocas nas que foron creados ditos poemas e lelos e comprendelos na actualidade desenvolvendo o espírito crítico do noso alumnado.

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)