# 3.1. Recomendacións de uso

# Orientacións e recomendacións de uso

## Recursos materiais necesarios

Neste REA inclúense todos os materiais necesarios para o seu desenvolvemento, tanto para o alumnado, como para o profesorado. No material inclúense modelos en dous formatos:

- Editables (.odt e .odp): teñen como finalidade que o profesorado poida adaptar as actividades e tamén que o alumnado poida utilizalas para realizar os exercicios de forma directa no caso de dispor de ordenadores, aforrando ter que imprimilos. O formato .odp é editable con LibreOffice Impress, presente na maqueta Abalar.
- Formato .pdf: teñen como finalidade que se poidan imprimir e proxectar sen alteración no seu estilo, e inclusive pódense utilizar con posteriores aplicativos e convertelas en interactivas.

Para a creación das pezas do xogo de mesa, pódese empregar, barro ou pasta branca, que poderán pintar, plastilina, ou, no caso de contar no centro educativo con "Polos Creativos", a suxestión é deseñalas e crealas coa impresora 3D. Na lapela 7, preséntase unha suxestión de ferramentas dixitais, no caso de escoller esta opción para o deseño e creación dos elementos necesarios no xogo de mesa.

Finalmente, recomendamos encarecidamente, no caso de querer imprimir o material, buscar alternativas ecolóxicas como o uso de papel reciclado, a impresión en borrador ou branco/negro para continuar poñendo o noso gran de area ao coidado do medioambiente.

## Categorías gramaticais

A aprendizaxe da gramática pode ser un proceso complexo e abstracto para o alumnado. Unha forma de facelo máis atractivo e efectivo, é utilizar imaxes e símbolos que representen as diferentes categorías gramaticais.

Beneficios das imaxes e símbolos:

- Fixación dos contidos: as imaxes e símbolos axudan a visualizar e comprender mellor os conceptos gramaticais.
- Motivación: o uso de materiais visuais fai que a aprendizaxe sexa máis atractiva e divertida.
- Manipulación: o alumnado pode recortar e manipular as imaxes e símbolos, o que lles permite unha aprendizaxe máis activa e participativa.

Na zona de imprimibles atoparás unha selección de símbolos para ser empregados na aula para traballar a gramática de xeito manipulativo.

## Proposta de agrupamentos para actividades grupais

As actividades grupais deste reto están pensadas para unha clase con rateo 20.

Porén, pódense realizar outros agrupamentos e adaptar todas as actividades sen que afecte ao REA segundo a rateo da aula na que se utilice o recurso.

A continuación, descríbese a proposta de actividades para realizar en pequeno grupo (4 integrantes, aproximadamente) ao longo do REA:

- "¡Vamos a jugar con la ortografía!": elaboración dun recurso interactivo en pequeno grupo.
- "Debate."
- "La importancia de las expresiones.": elaboración dun mapa con expresións típicas de diferentes rexións.
- "Puesta en común." : creación de una lista para detectar bulos, coa técnica de aprendizaxe cooperativo "lápices ao centro".
- "Creación de un juego de mesa."
- "Elaboración del videotutorial."
- "Difusión del videotutorial."
- "Torneo de juegos de mesa."

## Produtos finais

O produto final do REA é a "Elaboración de un juego de mesa" complementado coa "Creación de un videotutorial" .

Cumprir cos retos finais posibilitará, o desenvolvemento da creatividade, xa que a creación do xogo require pensar de xeito creativo para idear as regras, a dinámica do mesmo, a temática... Por outra banda, adquirirán ferramentas para a resolución de problemas, porque no proceso de deseño deben equilibrar as regras, crear un xogo xusto e atopar solucións á posible problemática que poida xurdir; para iso, deberán colaborar para chegar a acordos e tomar decisións de xeito conxunto, sen esquecer que a comunicación será o medio para acadalo.

Tendo en conta a importancia que ten a avaliación no proceso de ensino aprendizaxe, inclúense nesta guía os instrumentos de avaliación que empregará o profesorado e as rúbricas que usará o alumnado para a súa autoavaliación e coavaliación, aparecendo estas últimas tanto na guía didáctica coma na situación de aprendizaxe e, polo tanto, a lingua na que están elaboradas é o castelán.

En canto ás destrezas dixitais, a aprendizaxe centrarase en: afianzar ou aprender o emprego de ferramentas dixitais; manexo da información, aprendendo a sintetizar e organizar datos de xeito conciso, desenvolvendo a capacidade de comunicar ideas e conceptos de forma visualmente atractiva; conciencia sobre a seguridade na rede, ao familiarizarse có uso responsable e seguro das aplicacións dixitais; e desenvolvendo o dominio de solucións dixitais.

Unha parte moi importante do REA é a visibilidade que se faga dos seus produtos finais, por iso, a recomendación é que sexan compartidos có resto da comunidade educativa a través do torneo de xogos de mesa suxerido, empregando as ferramentas corporativas que están a disposición do profesorado (aula virtual do centro, web do centro, Agueiro...) para a difusión do torneo máis do videotitorial, ou incluso, a posibilidade de facer algunha exposición ou presentación nalgunha organización con impacto social.

## Proposta de temporalización do reto

Temporalización do reto presente na Fase4.

"Creación de un juego de mesa." | "¿Qué idea de juego tenéis? | 1 sesión.
"¿Qué materiales necesitamos?" | 1 sesión.
"¿Cuáles son las reglas del juego?" | 2 sesións.
"Diseño del tablero/cartas, las fichas y los accesorios." | 2 sesións.
"Pruebas." | 2 sesións.
"Ajustes." | 1 sesión.
Total | 9 sesións

A continuación, a temporalización para a creación do videotitorial coas normas de funcionamento do xogo creado.

"Elaboración del videotutorial sobre el juego de mesa." | "Planificad el contenido." | 1 sesión.
"Elaborad un guion en texto." | 2 sesións.
"Cread un guion gráfico (storyboard)." | 1 sesión.
"Preparad los materiales." | 2 sesións.
"Grabad el vídeo." | 2 sesións.
"Revisad el vídeo." | 1 sesión.
Total | 9 sesións

Por último, dedicarase unha sesión para a posta en funcionamento dun torneo de xogos, no que sería de especial interese, que a participación fose a nivel de centro, trasladable a toda a comunidade educativa. Para iso, previo ao torneo, poderíase compartir o videotitorial a través das ferramentas dixitais corporativas. Durante o torneo, igualmente estará presente o videotitorial nun dispositivo dixital en cada espazo dedicado a cada xogo.

Posteriormente, os xogos de mesa, pódense incorporar aos xogos do patio, para xogar durante o tempo de lecer.

## Enfoque multinivel do reto

O obxectivo, é proporcionar unha variedade de recursos, tal como figuran no presente REA, para que o alumnado poida escoller o seu nivel de competencia. Seguindo os principios do DUA, propóñense opcións para a acción e a expresión das aprendizaxes como un principio didáctico, para proporcionar oportunidades de aprender e amosar a aprendizaxe acadada.

O deseño dos retos está pensado para que teña diferentes niveis de dificultade, proporcionando opcións para que o alumnado poida escoller o nivel axeitado a súa capacidade. A continuación descríbense tres niveis de dificultade para cada reto:

Nivel de dificultade | Reto da Fase 4: "Creación de un juego de mesa". | Fase 5: "Elaboramos el videotutorial".
--- | --- | ---
Nivel 1. Básico | Creación dun xogo de taboleiro e dados. Nos xogos de taboleiros e dados, cada persoa participante, emprega un peón para moverse polo taboleiro, o cal ten unha chea de espazos polo que desprazarse. Tírase un dado para saber a cantidade de espazos que hai que avanzar. Pero no taboleiro hai trampas/sorpresas. Tarefas: Deseño das personaxes para o peón. Acordar o número de cuadrículas que terá o taboleiro e o xeito de distribuilas. Creación de cuadrículas especiais (que fagan avanzar, retroceder ou perder a quenda). | Realizar unha videoguía oral breve e sinxela, onde predomine a imaxe da persoa que expón os contidos. Empregar unha linguaxe clara e concisa. Apoiarse nalgunha imaxes, que amosará durante a explicación dos contidos do videotitorial.
Nivel 2. Intermedio | Creación dun xogo de taboleiro, dados e preguntas. Nos xogos de taboleiro, dados e preguntas, cando aterras en certos espazos, corresponde responder preguntas, neste caso sobre ciberseguridade. Se a resposta é correcta, avánzase máis rápido, se non é correcta, deben decidir se é causa para perder a quenda ou retroceder. Tarefas: Deseño das personaxes para os peóns. Acordar o número de cuadrículas que terá o taboleiro e o xeito de distribuilas. Tarxetas con preguntas sobre ciberseguridade. Deseño das pezas que compoñen un todo (coma por ejemplo, os queixiños). | Realizar unha exposición oral máis detallada. Incluír información adicional en forma de imaxe dixital.
Nivel 3. Avanzado | Creación dun xogo mazo de cartas. Nos xogos de mazo de cartas, quen xoga recibe un mazo de cartas, có mesmo número de cartas. O obxectivo é pode variar, entre ser a primeira persoa en quedar sen cartas ou ben, ter que acadar uns obxectivos. A continuación, por quendas, as persoas xogadoras colocan unha carta no mazo central seguindo certas regras. Determinar o obxectivo do xogo. Deseño das cartas. Acordo das regras do xogo, tanto das dinámicas de xogo coma das excepcións. Creación das cartas especiais e o seu uso. | Realizar unha intervención oral dominando o vocabulario relacionado coa temática. Empregar recursos audiovisuais para apoiar a información proporcionada de xeito oral (coma pequenos vídeos ou titoriais). Crear un só documento audiovisual con toda a información.

Fomentarase a colaboración entre o alumnado asignando tarefas en grupos heteroxéneos, onde o alumnado máis avanzado poida apoiar ao alumnado que presente máis dificultades.

Promóvense diferentes formas de avaliación para medir o progreso e o logro do alumnado, tanto ao longo do REA, nas distintas fases, coma ao rematar os retos. Inclúense rúbricas para levar a cabo autoavaliación, coavaliación e heteroavaliación dos retos (Fase 4 e Fase 5).

## Recursos dixitais

O reto está pensado para poder ser levado a cabo de xeito manipulativo (coa creación dos compoñentes dos xogos de mesa con materiais funxibles: con arxila, cartolinas...) ou ben de xeito dixital. A continuación descríbense as ferramentas que poden empregarse para o deseño con ferramentas dixitais:

- FASE 4 : "Creación de un juego de mesa". Estas ferramentas permiten o deseño do taboleiro, das cartas e o deseño en 3D das pezas.

-Inkscape

-Sketchup

-Tinkercad

-Blender

- FASE 5: "Elaboramos el videotutorial".

- Openshot Video Editor.

- Kdenlive

## Transversalidade

Cando o alumnado pode conectar diferentes áreas do coñecemento, son quen de comprender mellor os conceptos e de aplicalos na súa vida acotío. Por iso, este REA atópase relacionado cós obxectivos fundamentais das áreas de Ciencias da Natureza e Ciencias Sociais, que, a pesar de pertencer a áreas distintas, converxen para acadar un propósito común:

OBX5 para Ciencias da Natureza: "Utilizar dispositivos e recursos dixitais de forma segura, responsable e eficiente, para buscar información, comunicarse e traballar de maneira individual, en equipo e en rede, e para reelaborar e crear contido dixital de acordo coas necesidades dixitais do contexto educativo."
OBX1 para Ciencias Sociais "Utilizar dispositivos e recursos dixitais de forma segura, responsable e eficiente, para buscar información, comunicarse e traballar de maneira individual, en equipo e en rede."

Esta relación, permitirá á persoa titora poder traballar de xeito transversal este obxectivo dende as tres áreas.

Por outra banda, a fase 3.3. "Verificación da información" servirá de introdución para o eixo condutor do seguinte REA, Cazando Bulos, que estará intimamente ligado ao traballado na área de ciencias sociais, simultaneamente.

×
×

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)