Recursos materiais necesarios

Neste REA inclúense distintos recursos que serven de apoio para alumnado e profesorado:

• Material descargable da unidade (resumo de contidos).
• Diario de aprendizaxe (ferramenta de reflexión individual e grupal).
• Rúbricas de avaliación.
• Ligazóns a vídeos en plataformas como YouTube.
• Documentos en dous formatos: PDF / JPG ou editables para poder adaptalos á aula.

Proposta de agrupamentos para actividades grupais

Tanto na realización das actividades de análise textual e comunicativa, onde se traballa con diversos fragmentos literarios e audiovisuais, como na tarefa que implica a consecución do reto (a creación da campaña publicitaria), as dinámicas formúlanse como actividades grupais formadas por 4 ou 5 estudantes (que conformarán o equipo creativo da súa axencia).

Criterios para a formación dos grupos:

• Diversidade de habilidades: é recomendable que cada grupo teña unha combinación de habilidades e fortalezas (redacción, interpretación teatral, deseño gráfico e edición de vídeo/audio), de modo que o alumnado poida complementar os coñecementos e capacidades doutras persoas que forman parte do equipo.
• Compatibilidade de traballo: considerar as preferencias persoais e a capacidade de traballo conxunto pode mellorar a dinámica do grupo e a eficiencia no desenvolvemento do proxecto.

Dinámica de traballo en grupo:

• Planificación conxunta: cada grupo deberá decidir o formato e o contido do seu produto final empregando a ficha de traballo facilitada.
• Distribución de tarefas: as tarefas (guionista, deseñador, actor/actriz, técnico de son/vídeo...) deben ser asignadas de acordo coas competencias e intereses do alumnado, promovendo así a implicación e motivación de cada persoa integrante do equipo.
• Realización do traballo: os equipos deberán revisar o seu progreso, ensaiar os seus diálogos, resolver problemas e realizar axustes necesarios no plan de traballo.
• Reflexión e avaliación: ao final do reto, cada grupo realizará unha avaliación conxunta do traballo realizado, identificando logros, dificultades e aprendizaxes adquiridas a través do Diario de Aprendizaxe.

Produtos finais

Os produtos finais esperados son os seguintes:

• A redacción dun texto dialogado orixinal onde as personaxes se enfronten aos prexuízos e defendan a liberdade.
• O deseño e execución dunha campaña publicitaria multimedia baseada nese guión, dirixida a concienciar o público sobre os Dereitos Humanos e a ruptura de etiquetas sociais.

Enfoque multinivel do reto

Para atender a diversidade de intereses e talentos da aula, ofrécense tres modalidades distintas para a presentación da parte dramática da campaña publicitaria. Estas opcións permiten graduar a complexidade técnica e o foco nos distintos elementos da comunicación (verbal, non verbal e paralingüística):

• Teatro radiofónico (ficción sonora): esta opción céntrase exclusivamente no código oral e nos elementos paralingüísticos. O alumnado debe gravar o seu diálogo poñendo o foco na entoación, o ritmo, o volume e o uso dramático dos silencios e os efectos de son para transmitir a emoción sen apoio visual. É ideal para grupos que queiran traballar a expresión vocal sen a presión da posta en escena física.
• Teatro "in situ" (representación en vivo): esta modalidade esixe o dominio completo da linguaxe dramática diante dun público real (a clase). Implica traballar a memorización, a proxección da voz, a kinésica (xestos e movementos corporais) e a proxémica (uso do espazo e interacción entre personaxes). Potencia a autoconfianza e a conexión directa co receptor.
• Representación gravada (vídeo/curtametraxe): esta opción combina os elementos da posta en escena teatral coa linguaxe audiovisual. O alumnado debe coidar a expresión vocal e a kinésica, pero tamén aspectos técnicos como o encadramento, a iluminación, o escenario e, fundamentalmente, a edición final. Permite repetir tomas para perfeccionar o resultado e utilizar recursos visuais propios do cine ou os anuncios publicitarios.

Traballo con variedade de textos

Ao longo das distintas fases do REA, o alumnado ten que asimilar conceptos fundamentais sobre a comunicación, o teatro e os prexuízos para seren logo capaces de crear a súa propia campaña. Por iso, proponse traballar con formatos e obras moi diversas: un álbum ilustrado (Yo voy conmigo), un testemuño audiovisual (a entrevista a Aaron Lee), un texto teatral contemporáneo (Por qué tiene que ser todo tan difícil de Nando López), unha novela sobre a realidade migrante (Ceniza en la boca de Brenda Navarro) e o vídeo da actriz Silvia Agüero (No soy tu gitana). Todas estas pezas teñen unha característica en común: abordan a identidade, a loita contra as etiquetas e a defensa da liberdade individual.

Consideramos que a presenza de diferentes xéneros e canles (texto escrito, teatro, vídeo, narración...) fai o recurso máis atractivo e permite profundar na análise da linguaxe (verbal e non verbal) empregada en cada caso.

Para dinamizar a análise destes fragmentos, recoméndase organizar a aula en grupos empregando a técnica do folio xiratorio ou os lapis ao centro, segundo o indicado.