Este Recurso Educativo Aberto (REA) está dirixido ao alumnado de 2.º da Educación Secundaria Obrigatoria, no marco da materia de Lingua castelá e Literatura, e ten como finalidade o desenvolvemento das competencias comunicativas a través do traballo co texto expositivo.

O REA permite consolidar e ampliar as aprendizaxes relacionadas co texto e as súas propiedades, iniciadas en 1.º da ESO, facendo especial fincapé na comprensión lectora, na análise crítica de textos expositivos e na produción guiada de secuencias expositivas en distintos formatos e soportes, integrando a competencia dixital e o traballo cooperativo.

A proposta estrutúrase como unha situación de aprendizaxe competencial, contextualizada nun reto final significativo e vinculada ao contorno próximo do alumnado. Neste REA o grupo-clase xogará a ser anfitrión dun alumnado visitante ao que quere presentarlle o patrimonio do seu territorio. Para iso, propoñemos como reto final a elaboración das pezas que conformen unha guía turística cooperativa. A proposta é que esta guía sexa o resultado do traballo dun grupo-clase, pero o REA pode adaptarse para que a guía exceda este límite e abrangue outras clases dun mesmo nivel ou sexa colaborativa, interdisciplinar, interniveis... Dependerá do profesorado que a coordine. 

Entendemos que a guía é unha estrutura suficientemente ampla e versátil para poder traballar diferentes textos expositivos de distinta natureza e complexidade. A guía, por exemplo, pode ser dixital ou en papel; e as características da mesma, incluso os seus contidos e formatos, poden diferir do que aquí propoñemos. A nosa proposta é que a clase, organizada en pequenos grupos (3-4 persoas),  elabore unha peza expositiva para esa guía de entre estas catro opcións: audio, infografía, texto ou vídeo. Estes catro formatos responden á necesidade de ofrecer como obxectivo a elaboración de textos expositivos multinivelados. Entendemos que a elaboración dunha infografía é moito máis sinxela que a creación dun guión literario e técnico para a realización dun audio ou dun vídeo, por exemplo.

Os contidos de cada peza tamén poden variar. A nosa proposta é que todas as pezas expositivas respondan a unha destas tres temáticas principais: que ver, que facer, onde mercar. Para isto o alumnado  terá que concretar o obxecto da súa peza expositiva e desenvolver investigacións coas que aprender a localizar, seleccionar e contrastar información e calibrar a súa fiabilidade. 

Ao longo das 12 sesións de traballo nas que se desenvolverá este REA o alumnado deberá ser quen de acadar as seguintes metas de aprendizaxe:

• Comprender o contexto dunha guía turística e a súa función comunicativa.
• Debater e expresar opinións propias.
• Revisar propiedades textuais: coherencia, cohesión, adecuación.
• Repasar conectores e modalidades textuais (narración, diálogo).
• Identificar erros frecuentes e mellorar comprensión e expresión.
• Identificar e analizar secuencias expositivas.
• Producir pequenos textos expositivos en diferentes formatos.
• Desenvolver habilidades de investigación e selección de información.
• Planificar e organizar o contido da guía.
• Elaborar produtos finais en distintos formatos (texto, audio, vídeo, infografía).
• Traballar de forma cooperativa e distribuír roles segundo habilidades.
• Reflexionar sobre o propio traballo e valorar o doutros.
•  Presentar a guía turística ao grupo ou comunidade educativa.
• Comunicar información de forma clara e atractiva.
• Aplicar aprendizaxes a novos contextos.

Pero a proposta deste REA amplía estas metas e, a partir dunha referencia ao concepto de xenía da Antigua Grecia, busca tamén ser unha invitación a conversas e dinámicas que posibiliten que o alumnado revalorice o propio, pense na memoria, na tradición e no patrimonio; e que tamén reflexione, e incluso debata, sobre a hospitalidade, a relación coas persoas estranxeiras, a diversidade, o respecto, a curiosidade e o espírito construtivo na interacción cos demais en calquera contexto. En definitiva, todo o que vincula a este REA a algún dos descritores da competencia cidadá e a competencia en conciencia e expresión culturais que se recollen no perfil de saída da LOMLOE.