2. Contextualización curricular

Contextualización do REA na programación de materia

Os REA da materia de Lingua Castelá e Literatura de 2.º de ESO están deseñados a partir da programación modelo de Proens 2022-2023, versión 1.

En xeral, respéctase esta programación, propoñendo cambios en dúas das unidades que non afectan aos elementos principais da mesma:

Para o REA03 propóñense cambios que afectan á descrición da unidade didáctica 3 (Cuento de navidad) e aos mínimos de consecución dos seguintes criterios de avaliación: CA4.1, CA4.6 e CA4.7, coa finalidade de converter esta proposta nunha unidade de aprendizaxe-servizo á comunidade, favorecendo unha maior motivación e participación do alumnado.
Para o REA05 propóñense cambios na descrición da unidade didáctica 5 (Falando enténdese a xente) que afectan á descrición da propia unidade e aos mínimos de consecución do seguinte criterio de avaliación: CA2.2. Para a unidade didáctica 6 (El teatro y la poesía que sale del libro para hacerse humana) estes cambios tamén afectarían á descrición da mesma e aos mínimos de consecución dos criterios de avaliación CA4.1, CA4.2, CA4.3, CA4.5, CA4.6 e CA4.7, o que nos permite traballar con fragmentos de distintas obras seleccionadas.

Estes cambios están especificados nas guías dos REA03 e REA05, respectivamente.

Relación dos REA coa programación modelo de Proens

Número de REA e título	Unidade/s didáctica/s (Proens)	Criterios de avaliación traballados	% Peso Materia (Orientación de Proens)	Temporalización
REA01: "Lenguas a la vista"	UD 1: En la variedad está el gusto	CA1.1, CA1.2, CA1.3	10 %	10 sesións
REA02: "Orácora: Conectando (con) palabras"	UD 2: Palabra e pedra solta non teñen volta	CA5.4, CA5.5, CA5.1, CA5.2, CA5.3	20 %	21 sesións
REA03: "Cocinando historias"	UD 3: Cuento de Navidad	CA4.2, CA4.3, CA4.6, CA4.8, CA4.1, CA4.4, CA4.5, CA4.7	10 %	10 sesións
REA04: "¿Mi ciudad? Aquí te guío"	UD 4: Na casa de ferreiro, coitelo de pau	CA2.3, CA2.4, CA3.6, CA2.5, CA2.7, CA3.1, CA3.3, CA3.4, CA3.5, CA3.7	15 %	12 sesións
REA05: "Urgente: Misión libertad"	UD 5: Falando enténdese a xente	CA2.1, CA2.2, CA2.8, CA3.2, CA3.5, CA3.8	15 %	25 sesións
REA05: "Urgente: Misión libertad"	UD6: El teatro y la poesía que sale del libro para hacerse humana	CA4.1, CA4.2, CA4.3, CA4.5, CA4.6, CA4.7, CA4.8	10 %	25 sesións
REA06: "¡Extra, extra!"	UD7: A novos tempos, novos costumes	CA2.3, CA2.4, CA2.5, CA2.6, CA2.8, CA3.3, CA3.7	10 %	27 sesións
REA06: "¡Extra, extra!"	UD8: Poemas elásticos e cadáveres exquisitos	CA4.2, CA4.3, CA4.4, CA4.5, CA4.6, CA4.8	10 %	27 sesións

Eixes da proposta didáctica

A unidade didáctica está baseada nos eixes recollidos na programación de Proens para a materia de Lingua Castelá e Literatura, nomeadamente:

Comprensión e expresión oral e escrita: traballo sobre a lectura, narración e creación de contos, desenvolvendo a expresión e a comunicación efectiva.
Educación literaria: análise de textos narrativos, exploración dos elementos formais e temáticos, e reflexión sobre a estructura e os recursos literarios.
Lectura autónoma: a través do fomento do hábito lector e a configuración e exploración da biografía lectora, facendo uso da biblioteca escolar.
Educación en valores e competencia social e cívica: fomento da colaboración, o respecto e a empatía a través da creación compartida e a lectura de historias en diferentes formatos que abordan o tema da soidade.

Asemade, traballa en prol de acadar un dos Obxectivos de Desenvolvemente Sostible establecido pola Organización de Nacións Unidas na súa Axenda 2030, en concreto, o obxectivo número 3, saúde e benestar.

Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

Este REA desenvolve a unidade número 3 da programación modelo de Proens, adicada ao estudo do xénero narrativo, centrada no subxénero do conto.

Contidos	Bloque da materia
Lectura autónoma. Implicación na lectura de obras de xeito progresivamente autónomo a partir dunha preselección de textos variados que inclúan obras de autoras e autores e reflexión sobre os textos lidos e sobre a propia práctica da lectura. Criterios e estratexias para a selección de obras variadas de forma orientada, a partir da exploración guiada da biblioteca escolar e pública dispoñible. Toma de conciencia progresiva dos propios gustos e identidade lectora. Participación activa en actos culturais vinculados co circuíto literario e lector. Estratexias de toma de conciencia dos propios gustos e identidade lectora. Expresión da experiencia lectora co apoio de exemplos e utilizando progresivamente unha metalinguaxe específica. Apropiación dos textos lidos a través de distintas formas de recreación. Mobilización da experiencia persoal e lectora como forma de establecer vínculos entre a obra lida e aspectos da actualidade, así como con outros textos e manifestacións artísticas e culturais. Estratexias para a recomendación das lecturas, en soportes variados, ou ben oralmente entre iguais. Lectura guiada. Lectura de obras e fragmentos relevantes da literatura xuvenil contemporánea e do patrimonio literario universal, inscritas en itinerarios temáticos ou de xénero que atravesan épocas, contextos culturais e movementos artísticos. Estratexias para a construción compartida da interpretación das obras a través das conversas literarias, coa incorporación progresiva da metalinguaxe específica. Relación entre os elementos constitutivos do xénero literario e a construción do sentido da obra. Análise básica do valor dos recursos expresivos e dos seus efectos na recepción. Relación e comparación dos textos lidos con outros textos e con outras manifestacións artísticas e culturais en función de temas, tópicos, estruturas e linguaxes. Expresión pautada, a través de procesos e soportes diversificados e da interpretación e valoración persoal de obras e fragmentos literarios. Creación de textos partindo da apropiación das convencións da linguaxe literaria e en referencia a modelos dados (imitación, transformación, continuación etc.).	Bloque B4. Educación literaria

Contidos

Bloque da materia

Lectura autónoma. Implicación na lectura de obras de xeito progresivamente autónomo a partir dunha preselección de textos variados que inclúan obras de autoras e autores e reflexión sobre os textos lidos e sobre a propia práctica da lectura.
Criterios e estratexias para a selección de obras variadas de forma orientada, a partir da exploración guiada da biblioteca escolar e pública dispoñible.
Toma de conciencia progresiva dos propios gustos e identidade lectora.
Participación activa en actos culturais vinculados co circuíto literario e lector.
Estratexias de toma de conciencia dos propios gustos e identidade lectora.
Expresión da experiencia lectora co apoio de exemplos e utilizando progresivamente unha metalinguaxe específica. Apropiación dos textos lidos a través de distintas formas de recreación.
Mobilización da experiencia persoal e lectora como forma de establecer vínculos entre a obra lida e aspectos da actualidade, así como con outros textos e manifestacións artísticas e culturais.
Estratexias para a recomendación das lecturas, en soportes variados, ou ben oralmente entre iguais.

Lectura guiada. Lectura de obras e fragmentos relevantes da literatura xuvenil contemporánea e do patrimonio literario universal, inscritas en itinerarios temáticos ou de xénero que atravesan épocas, contextos culturais e movementos artísticos.
Estratexias para a construción compartida da interpretación das obras a través das conversas literarias, coa incorporación progresiva da metalinguaxe específica.
Relación entre os elementos constitutivos do xénero literario e a construción do sentido da obra. Análise básica do valor dos recursos expresivos e dos seus efectos na recepción.
Relación e comparación dos textos lidos con outros textos e con outras manifestacións artísticas e culturais en función de temas, tópicos, estruturas e linguaxes.
Expresión pautada, a través de procesos e soportes diversificados e da interpretación e valoración persoal de obras e fragmentos literarios.
Creación de textos partindo da apropiación das convencións da linguaxe literaria e en referencia a modelos dados (imitación, transformación, continuación etc.).

Bloque B4. Educación literaria

Estes son os obxectivos de Lingua castelá e literatura traballados neste REA:

Obxectivos	Descrición
OBX3	Producir textos orais e multimodais con coherencia e fluidez e co rexistro adecuado atendendo ás convencións propias dos diferentes xéneros discursivos e participar en interaccións orais cunha actitude cooperativa e respectuosa, tanto para construír coñecemento e establecer vínculos persoais como para intervir de maneira activa e informada en diferentes contextos sociais.
OBX4	Comprender, interpretar e valorar textos escritos, con sentido crítico e diferentes propósitos de lectura, recoñecendo o sentido global e as ideas principais e secundarias, identificando a intención do emisor, reflexionando sobre o contido e a forma e avaliando a súa calidade e fiabilidade para dar resposta a necesidades e intereses comunicativos diversos e para construír coñecemento.
OBX7	Seleccionar e ler de maneira autónoma obras diversas como fonte de pracer e coñecemento, configurando un itinerario lector que evolucione en canto á diversidade, complexidade e calidade das obras e compartir experiencias de lectura para construír a propia identidade lectora e gozar da dimensión social da lectura.
OBX8	Seleccionar e ler de maneira autónoma obras diversas como fonte de pracer e coñecemento, configurando un itinerario lector que evolucione en canto á diversidade, complexidade e calidade das obras e compartir experiencias de lectura para construír a propia identidade lectora e gozar da dimensión social da lectura.

E, por último, preséntanse as competencias clave e os descritores operativos que se traballan neste recurso educativo:

Competencias clave	Clave dos descritores operativos
CCL - Competencia en comunicación lingüística	CCL1, CCL2, CCL3, CCL4, CCL5
CP - Competencia plurilingüe	CP2
STEM - Competencia matemática e competencia en ciencia, tecnoloxía e enxeñaría	STEM1, STEM4
CD - Competencia dixital	CD1, CD2, CD3
CPSAA - Competencia persoal, social e de aprender a aprender	CPSAA1, CPSAA4
CC - Competencia cidadá	CC1, CC2, CC3
CE - Competencia emprendedora	CE1
CCEC - Competencia en conciencia e expresión culturais	CECC1, CECC2, CCEC3, CCEC4

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0