# 2. Contextualización curricular

# Eixes da proposta didáctica

Esta proposta didáctica entronca cos eixes da materia "Lingua Castelá e Literatura" de 1º de ESO:

Interacción oral, escrita e audiovisual adecuadas nos distintos ámbitos e contextos e en función de diferentes propósitos comunicativos.
Fomento do hábito lector.
Fomento da interpretación de textos literarios e non literarios (académicos, sociais e propios da vida cotiá).
Fomento da apropiación dun patrimonio cultural.
Reflexión explícita sobre o funcionamento da lingua, desenvolvemento da conciencia lingüística e mellora dos procesos de expresión, comprensión e recepción crítica de textos de diferentes ámbitos.
Así mesmo este recurso educativo contribúe á consecución dos obxectivos de desenvolvemento sostible (ODS) e á súa conexión co mundo real, en concreto ó ODS 3 (saúde e benestar), ó ODS5 (igualdade de xénero) e ó ODS12 (produción e consumo responsables).

# Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

En relación coa programación didáctica de referencia publicada no Proens para a materia de "Lingua Castelá e Literatura" de 1º de ESO, este REA contextualízase nas unidades 8 "Atrapados na rede" e 9 "Hay arroyos, poetas y voces interiores". As dúas sitúanse no terceiro trimestre e pechan o curso.

O recurso englóbase nos seguintes bloques de contidos:

Bloque 2: Comunicación: comprensión oral e escrita.
Bloque 3: Comunicación: expresión oral e escrita.
Bloque 4: Comunicación literaria.
A continuación preséntanse os contidos específicos do REA en relación cos bloques xerais da materia.

Contidos | Bloque da materia
--- | ---
Contexto vinculado ás estratexias de comprensión e análise crítica de textos orais, escritos e multimodais de diferentes ámbitos. Xéneros discursivos desde o punto de vista da comprensión e da análise crítica de textos orais, escritos e multimodais. Interpretación de xéneros discursivos propios do ámbito social. Redes sociais e medios de comunicación. Riscos de información interesada, manipulación e vulneración da privacidade na Rede. Análise da imaxe e dos elementos paratextuais dos textos icónico-verbais e multimodais. Procesos de comprensión e análise crítica de textos orais, escritos e multimodais. Comprensión oral: sentido global do texto e relación entre as súas partes, selección e retención da información relevante. Detección de usos discriminatorios da linguaxe verbal e non verbal. Comprensión lectora: sentido global do texto e relación entre as súas partes. A intención do emisor. Detección de usos discriminatorios da linguaxe verbal e icónica. Recoñecemento dos elementos lingüísticos en textos orais, escritos e multimodais. Uso de dicionarios, de manuais de consulta e de correctores ortográficos en soporte analóxico ou dixital. Os signos básicos de puntuación como mecanismo organizador do texto escrito. A súa relación co significado. | Bloque 2: Comunicación: comprensión oral e escrita.
Xéneros discursivos desde o punto de vista da produción de textos orais, escritos e multimodais Xéneros discursivos do ámbito social: produción de textos propios das redes sociais, e dos medios de comunicación. Etiqueta dixital. Procesos de produción de textos orais, escritos e multimodais. Interacción oral e escrita de carácter informal: tomar e deixar a palabra. Cooperación coloquial e cortesía lingüística. Escoita activa, firmeza no discurso e resolución dialogada dos conflitos. Produción escrita: planificación, redacción, revisión e edición en diferentes soportes. Corrección gramatical e ortográfica. Propiedade léxica. Usos da escritura para a organización do pensamento: toma de apuntamentos, esquemas, mapas conceptuais, definicións, resumos etc. Recoñecemento e uso discursivo dos elementos lingüísticos en textos orais, escritos e multimodais. Uso coherente das formas verbais nos textos. Os tempos de pretérito na narración. Correlación temporal no discurso relatado. Corrección lingüística e revisión ortográfica e gramatical dos textos. Uso de dicionarios, de manuais de consulta e de correctores ortográficos en soporte analóxico ou dixital. Utilización dos signos básicos de puntuación como mecanismo organizador do texto escrito. A súa relación co significado. | Bloque 3: Comunicación: expresión oral e escrita.
Lectura autónoma. Implicación na lectura de obras de xeito progresivamente autónomo a partir dunha preselección de textos variados que inclúan obras de autoras e autores e reflexión sobre os textos lidos e sobre a propia práctica da lectura apoiada en paradigmas. Criterios e estratexias para a selección de obras variadas de forma orientada a partir da exploración guiada da biblioteca escolar e pública dispoñible. Toma de conciencia progresiva dos propios gustos e identidade lectora. Participación activa en actos culturais vinculados co circuíto literario e lector Estratexias de toma de conciencia dos propios gustos e identidade lectora. Expresión da experiencia lectora co apoio de exemplos e utilizando progresivamente unha metalinguaxe específica. Apropiación dos textos lidos a través de distintas formas de recreación. Mobilización da experiencia persoal e lectora como forma de establecer vínculos entre a obra lida e aspectos da actualidade, así como con outros textos e manifestacións artísticas e culturais. Estratexias para a recomendación das lecturas en soportes variados ou ben oralmente entre iguais. Lectura guiada. Lectura de obras e fragmentos relevantes da literatura xuvenil contemporánea e do patrimonio literario universal, inscritas en itinerarios temáticos ou de xénero que atravesan épocas, contextos culturais e movementos artísticos. Estratexias para a construción compartida da interpretación das obras a través das conversas literarias, coa incorporación progresiva da metalinguaxe específica. Relación entre os elementos constitutivos do xénero literario e a construción do sentido da obra. Análise básica do valor dos recursos expresivos e dos seus efectos na recepción. Relación e comparación dos textos lidos con outros textos e con outras manifestacións artísticas e culturais en función dos temas, tópicos, estruturas e linguaxes. Expresión pautada, a través de procesos e soportes diversificados, da interpretación e valoración persoal de obras e fragmentos literarios. Lectura con perspectiva de xénero. Visibilización do universo literario feminino. Lectura expresiva, dramatización e recitación dos textos, conforme aos procesos de comprensión, apropiación e oralidade implicados. Creación de textos partindo da apropiación das convencións da linguaxe literaria e consonte a paradigmas dados (imitación, transformación, continuación etc.). | Bloque 4: Educación literaria

Este recurso céntrase especificamente nos seguintes obxectivos da materia:

Obxectivos | Descrición
--- | ---
OBX 2 | Comprender e interpretar textos orais e multimodais recollendo o sentido xeral e a información máis relevante, identificando o punto de vista e a intención do emisor e valorando a súa fiabilidade, a súa forma e o seu contido, para construír coñecemento, formarse unha opinión e ampliar as posibilidades de gozo e de lecer.
OBX 3 | OBX3 - Producir textos orais e multimodais con coherencia e fluidez e co rexistro adecuado atendendo ás convencións propias dos diferentes xéneros discursivos e participar en interaccións orais cunha actitude cooperativa e respectuosa, tanto para construír coñecemento e establecer vínculos persoais coma para intervir de maneira activa e informada en diferentes contextos sociais.
OBX 4 | Comprender, interpretar e valorar textos escritos, con sentido crítico e diferentes propósitos de lectura, recoñecendo o sentido global e as ideas principais e secundarias, identificando a intención do emisor, reflexionando sobre o contido e a forma e avaliando a súa calidade e fiabilidade para dar resposta a necesidades e intereses comunicativos diversos e para construír coñecemento.
OBX 5 | Producir textos escritos e multimodais coherentes, cohesionados, adecuados e correctos atendendo ás convencións propias do xénero discursivo elixido, para construír coñecemento e para dar resposta de maneira informada, eficaz e creativa a demandas comunicativas concretas.
OBX 6 | Seleccionar e contrastar información procedente de diferentes fontes de maneira progresivamente autónoma, avaliando a súa fiabilidade e pertinencia en función dos obxectivos de lectura e evitando os riscos de manipulación e desinformación e integrala e transformala en coñecemento para comunicala desde un punto de vista crítico e persoal e, ao mesmo tempo, respectuoso coa propiedade intelectual.
OBX 7 | Seleccionar e ler de maneira autónoma obras diversas como fonte de pracer e coñecemento, configurando un itinerario lector que evolucione en canto á diversidade, complexidade e calidade das obras e compartir experiencias de lectura para construír a propia identidade lectora e gozar da dimensión social da lectura.
OBX 8 | Ler, interpretar e valorar obras ou fragmentos literarios do patrimonio nacional e universal, utilizando unha metalinguaxe específica e mobilizando a experiencia biográfica e os coñecementos literarios e culturais que permiten establecer vínculos entre textos diversos e con outras manifestacións artísticas, para conformar un mapa cultural, ampliar as posibilidades de gozo da literatura e crear textos de intención literaria.
OBX 10 | Pór as propias prácticas comunicativas ao servizo da convivencia democrática, da resolución dialogada dos conflitos e da igualdade de dereitos de todas as persoas, utilizando unha linguaxe non discriminatoria e desterrando os abusos de poder a través da palabra para favorecer un uso non só eficaz, senón tamén ético e democrático, da linguaxe.

A continuación inclúense os descritores das competencias clave traballadas neste recurso.

Competencias clave | Clave dos descritores operativos
--- | ---
Competencia en comunicación lingüística (CCL) | CCL1, CCL2, CCL3, CCL4, CCL5
Competencia plurilingüe (CP) | CP2
Competencia matemática e competencia en ciencia, tecnoloxía e inxeñería (STEM) | STEM1, STEM4
Competencia dixital (CD) | CD1, CD2, CD3, CD4
Competencia persoal, social e de aprender a a aprender (CPSAA) | CPSAA1, CPSAA3, CPSAA4, CPSAA5
Competencia cidadá (CC) | CC1. CC2, CC3
Competencia emprendedora (CE) | CE1. CE3
Competencia en conciencia e expresión culturais (CCEC) | CCEC1, CCEC2, CCEC3, CCEC4

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)