# 2. Contextualización curricular

# Eixes da proposta didáctica

Esta proposta didáctica entronca cos eixes da materia "Lingua Castelá e Literatura" de 1º de ESO:

- Interacción oral, escrita e audiovisual adecuadas nos distintos ámbitos e contextos e en función de diferentes propósitos comunicativos.
- Fomento do hábito lector.
- Fomento da interpretación de textos literarios e non literarios (académicos, sociais e propios da vida cotiá).
- Fomento da apropiación dun patrimonio cultural.
- Reflexión explícita sobre o funcionamento da lingua, desenvolvemento da conciencia lingüística e mellora dos procesos de expresión, comprensión e recepción crítica de textos de diferentes ámbitos.

Así mesmo este recurso educativo contribúe á consecución dos obxectivos de desenvolvemento sostible (ODS) e á súa conexión co mundo real, en concreto ó ODS 3 (saúde e benestar), fomentando a relación coa natureza como fonte de benestar emocional; ó ODS4 (educación de calidade) potenciando a adquisición de coñecementos teóricos e prácticos precisos para promover a educación inclusiva e equitativa; e ós ODS14 (vida submarina) e ODS15 (vida de ecosistemas terrestres) concienciando da importancia do medio ambiente para os seres vivos que habitan nel.

# Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

En relación coa programación didáctica de referencia publicada no Proens para a materia de "Lingua Castelá e Literatura" de 1º de ESO, este REA contextualízase na unidade 7 "Escribir a natureza", que atópase no terceiro trimestre. Dada a súa situación temporal, o alumnado deberá aplicar os coñecementos e destrezas relacionadas coas categorías gramaticais, tipoloxía textual e recursos literarios que xa foron traballados ao longo do curso.

O recurso englóbase nos seguintes bloques de contidos:

- Bloque 2: Comunicación: comprensión oral e escrita.
- Bloque 3: Comunicación: expresión oral e escrita.
- Bloque 5: Reflexión sobre a lingua.

Os contidos que se detallan a continuación vertébranse principalmente arredor da recepción, comprensión e análise de textos descritivos alleos e na produción, revisión e edición de textos descritivos propios.

A continuación preséntanse os contidos específicos do REA en relación cos bloques xerais da materia.

Contidos | Bloque da materia
--- | ---
Contexto vinculado ás estratexias de comprensión e análise crítica de textos orais, escritos e multimodais de diferentes ámbitos. Xéneros discursivos desde o punto de vista da comprensión e da análise crítica de textos orais, escritos e multimodais. Comprensión e análise critica de secuencias textuais básicas, con especial atención ás narrativas e descritivas. Xéneros discursivos propios do ámbito persoal: a conversa. Procesos de comprensión e análise crítica de textos orais, escritos e multimodais. Comprensión oral: sentido global do texto e relación entre as súas partes, selección e retención da información relevante. Comprensión lectora: sentido global do texto e relación entre as súas partes. A intención do emisor. Detección de usos discriminatorios da linguaxe verbal e icónica. Recoñecemento dos elementos lingüísticos en textos orais, escritos e multimodais. Uso de dicionarios, de manuais de consulta e de correctores ortográficos en soporte analóxico ou dixital. Os signos básicos de puntuación como mecanismo organizador do texto escrito. A súa relación co significado. | Bloque 2
Contexto vinculado ás estratexias de produción de textos orais, escritos e multimodais de diferentes ámbitos. Xéneros discursivos desde o punto de vista da produción de textos orais, escritos e multimodais. Creación de secuencias textuais básicas, con especial atención ás narrativas e descritivas. Procesos de produción de textos orais, escritos e multimodais. Interacción oral e escrita de carácter informal: tomar e deixar a palabra. Cooperación coloquial e cortesía lingüística. Escoita activa, firmeza no discurso e resolución dialogada dos conflitos. Produción oral formal: planificación e procura de información, creación e revisión. Adecuación á audiencia e ao tempo de exposición. Elementos non verbais. Trazos discursivos e lingüísticos da oralidade formal. Produción escrita: planificación, redacción, revisión e edición en diferentes soportes. Corrección gramatical e ortográfica. Propiedade léxica. Usos da escritura para a organización do pensamento: toma de apuntamentos, esquemas, mapas conceptuais, definicións, resumos etc. Recoñecemento e uso discursivo dos elementos lingüísticos en textos orais, escritos e multimodais. Corrección lingüística e revisión ortográfica e gramatical dos textos. Uso de dicionarios, de manuais de consulta e de correctores ortográficos en soporte analóxico ou dixital. Utilización dos signos básicos de puntuación como mecanismo organizador do texto escrito. A súa relación co significado. | Bloque 3
Elaboración de conclusións propias sobre o funcionamento do sistema lingüístico cunha linguaxe específica a partir da observación, comparación e clasificación das unidades comunicativas e do contraste entre linguas. Aproximación á lingua como sistema e ás súas unidades básicas tendo en conta os diferentes niveis: o son e o sistema de escritura, as palabras (forma e significado) e a súa organización no discurso (orde das palabras, compoñentes das oracións ou conexión entre os significados). | Bloque 5

Este recurso céntrase especificamente nos seguintes obxectivos da materia:

Obxectivos | Descrición
--- | ---
OBX2 | Comprender e interpretar textos orais e multimodais recollendo o sentido xeral e a información máis relevante, identificando o punto de vista e a intención do emisor e valorando a súa fiabilidade, a súa forma e o seu contido, para construír coñecemento, formarse unha opinión e ampliar as posibilidades de gozo e de lecer.
OBX3 | Producir textos orais e multimodais con coherencia e fluidez e co rexistro adecuado atendendo ás convencións propias dos diferentes xéneros discursivos e participar en interaccións orais cunha actitude cooperativa e respectuosa, tanto para construír coñecemento e establecer vínculos persoais como para intervir de maneira activa e informada en diferentes contextos sociais.
OBX4 | Comprender, interpretar e valorar textos escritos, con sentido crítico e diferentes propósitos de lectura, recoñecendo o sentido global e as ideas principais e secundarias, identificando a intención do emisor, reflexionando sobre o contido e a forma e avaliando a súa calidade e fiabilidade para dar resposta a necesidades e intereses comunicativos diversos e para construír coñecemento.
OBX5 | Producir textos escritos e multimodais coherentes, cohesionados, adecuados e correctos atendendo ás convencións propias do xénero discursivo elixido, para construír coñecemento e para dar resposta de maneira informada, eficaz e creativa a demandas comunicativas concretas.
OBX6 | Seleccionar e contrastar información procedente de diferentes fontes de maneira progresivamente autónoma, avaliando a súa fiabilidade e pertinencia en función dos obxectivos de lectura e evitando os riscos de manipulación e desinformación e integrala e transformala en coñecemento para comunicala desde un punto de vista crítico e persoal e, ao mesmo tempo, respectuoso coa propiedade intelectual.
OBX9 | Mobilizar o coñecemento sobre a estrutura da lingua e os seus usos e reflexionar de maneira progresivamente autónoma sobre as eleccións lingüísticas e discursivas, coa terminoloxía adecuada, para desenvolver a conciencia lingüística, aumentar o repertorio comunicativo e mellorar as destrezas tanto de produción oral e escrita como de recepción crítica.
OBX10 | Pór as propias prácticas comunicativas ao servizo da convivencia democrática, da resolución dialogada dos conflitos e da igualdade de dereitos de todas as persoas, utilizando unha linguaxe non discriminatoria e desterrando os abusos de poder a través da palabra para favorecer un uso non só eficaz, senón tamén ético e democrático, da linguaxe.

A continuación inclúense os descritores das competencias clave estipuladas pola normativa traballadas neste recurso.

Competencias clave | Clave dos descritores operativos
--- | ---
Competencia en comunicación lingüística (CCL) | CCL1, CCL2, CCL3, CCL5
Competencia plurilingüe (CP) | CP2
Competencia persoal, social e de aprender a a aprender (CPSAA) | CPSAA4, CPSAA5
Competencia dixital (CD) | CD1, CD2, CD3
Competencia emprendedora (CE) | CE1, CE3
Competencia matemática e competencia en ciencia, tecnoloxía e inxeñería (STEM) | STEM1
Competencia cidadá (CC) | CC2, CC3, CC4

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)