Saltar navegación

2. Contextualización curricular

Contextualización do REA na programación de materia

Este REA (Recurso Educativo Aberto) forma parte dun conxunto de catro REA, que constitúen unha proposta global para a materia de Educación Física de 2º ESO dentro do proxecto cREAgal, co obxectivo de  conter as nove Unidades didácticas (UD) recollidas na Programación modelo de Proens vixente no curso 2025-2026 para esta materia.

Esta proposta supón, polo tanto, o agrupamento de varias UD nun mesmo REA, o que afecta unicamente á temporalización, sen que haxa modificación dos elementos curriculares establecidos na programación modelo Proens vixente. Deste xeito:

  • A UD 8 "Descubrimos outros espazos" trasládase ao primeiro trimestre, incluíndose no REA 1 xunto coas UD 1 "Ampliamos PAS e quentamos" e UD 2 "Coido o meu corpo".
  • A UD 3 "Os xogos populares" pasa ao segundo trimestre e inclúese, xunto coa UD 6 "Danzamos e bailamos", no REA 2. Deste xeito, trabállanse conxuntamente os elementos transmisores da cultura galega e estranxeira.
  • A UD4 "Iniciámonos nun deporte individual" (pertencente ao segundo trimestre) agrúpase coa UD 9 "Xogamos con pas e raquetas" (do terceiro trimestre) no REA 3. Isto permite abordar conxuntamente os contidos relacionados coa práctica dun deporte individual (con e sen complemento). O REA 3 queda así temporalizado entre dous trimestres: o segundo e o terceiro. Por isto, está prevista súa avaliación parcial con instrumentos ben diferenciados en diferentes momentos do REA.
  • A UD 5 "Probamos un deporte alternativo" pasa do segundo ao terceiro trimestre para formar parte do REA 4, xunto coa UD 7 "Practicamos un deporte colectivo". Este último REA agrupa os contidos relativos á práctica dun deporte colectivo.

No botón inferior pódese consultar a proposta global.

Relación dos REA coa programación modelo de Proens

Número de REA e título Unidade/s didáctica/s (Proens) Criterios de avaliación traballados % Peso Materia (Orientación de Proens) Temporalización
REA 1: "Axencia S.A.U.D.E.: Misión Anti-Sedentor"

UD 1. Ampliamos PAS e quentamos.

UD 2. Coido o meu corpo.

UD 8. Descubrimos outros espazos.

CA1.2 - CA1.2.1 - CA1.3 - CA1.4 - CA2.1 - CA2.2 - CA2.6 - CA6.1 - CA6.2

CA1.1 - CA1.2 - CA1.2.1 - CA1.3 - CA1.4 - CA1.5 - CA1.6 - CA1.7 - CA2.3 - CA2.4 - CA3.1

CA1.2 - CA1.2.1 – CA2.3 - CA2.6 - CA6.1 - CA6.2 - CA6.3 - CA6.4

32

(9 + 17 + 6)

 Primeiro trimestre
REA 2: "Galegas polo mundo!"

UD 3. Os xogos populares.

UD 6. Danzamos e bailamos. 

CA4.1 - CA1.2 - CA1.2.1 - CA1.6 – CA2.5 – CA3.3 - CA3.4 - CA3.5 - CA4.2 - CA5.1 - CA6.3 

CA1.2 - CA1.2.1 – CA3.1 - CA3.2 - CA3.4 – CA3.5 - CA4.2 - CA4.3 - CA5.1 - CA5.2

19

(9 + 10)

 Segundo trimestre
REA 3: "A gran selección galega"

UD 4. Iniciámonos nun deporte individual.

UD 9. Xogamos con pas e raquetas.

 CA1.2 - CA1.2.1 -CA1.3 - CA1.6 - CA1.7 - CA2.1 - CA2.3 - CA2.4 - CA3.1 - CA3.2 - CA4.1
CA1.2 - CA1.2.1 – CA1.4 - CA2.1 - CA2.3 - CA2.4 - CA3.2 - CA3.3 - CA4.1 - CA4.2 - CA4.3 

28

(17 + 11)

 Segundo e terceiro trimestre
REA 4: "O ADN dos deportes de equipo"

UD 7. Practicamos un deporte colectivo.

UD 5. Probamos un deporte alternativo.

CA1.2 - CA1.2.1 - CA1.4 - CA2.1 - CA2.3 - CA2.4 - CA3.2 - CA3.3 - CA4.1 - CA4.2 - CA4.3
CA1.2 - CA1.2.1 - CA1.6 – CA1.7 - CA3.1 - CA3.2 - CA3.3 - CA4.4 - CA3.5 - CA4.1 - CA4.2 - CA5.1

21

(14 + 7)

 Terceiro trimestre

Eixes da proposta didáctica

A área de Educación Física fundaméntase no desenvolvemento integral do alumnado a través do movemento, contribuíndo á mellora da calidade de vida, ao coñecemento do propio corpo e á adquisición de actitudes e valores relacionados coa práctica motriz. Nesta proposta, a conduta motora convértese nun medio para explorar a expresión corporal, a comunicación, a relación cos demais e a comprensión da cultura propia e allea.

O REA "Galegas polo mundo!" insírese nos eixes da materia recollidos na programación, especialmente naqueles vinculados á expresión corporal, ás actividades artístico-expresivas, aos xogos e danzas tradicionais e á interacción motriz en contextos cooperativos. A través da danza e do xogo, o alumnado desenvolve capacidades motrices, expresivas e rítmicas, ao tempo que reforza a autonomía, a creatividade, a socialización e o traballo en equipo.

A Educación Física preséntase nesta unidade como unha ferramenta privilexiada para a educación en valores, favorecendo a inclusión, a coeducación e o respecto pola diversidade cultural. O proxecto propón unha mirada intercultural que conecta a cultura galega con outras culturas do mundo, promovendo actitudes de respecto, curiosidade e apertura cara a diferentes realidades sociais e culturais.

Así mesmo, esta situación de aprendizaxe entende o movemento non só como execución técnica, senón como un recurso pedagóxico con funcións expresivas, comunicativas, sociais e emocionais. O alumnado participa activamente en procesos de creación, análise, representación e avaliación, aprendendo a xestionar emocións, asumir diferentes roles e cooperar para acadar un reto común.

A proposta conecta tamén cos seguintes Obxectivos de Desenvolvemento Sostible (ODS):

  • ODS 3. Saúde e benestar, ao fomentar a práctica de actividade física a través da danza e do xogo, promovendo hábitos saudables e o benestar físico e emocional.
  • ODS 4. Educación de calidade, ao propoñer unha aprendizaxe activa, inclusiva e significativa, baseada na participación, na reflexión e no respecto á diversidade.
  • ODS 5. Igualdade de xénero, ao favorecer a participación equitativa de todo o alumnado en actividades expresivas e cooperativas, rompendo estereotipos asociados á danza e ao movemento.
  • ODS 10. Redución das desigualdades, ao traballar a interculturalidade e o respecto polas diferentes culturas desde unha perspectiva inclusiva.
  • ODS 17. Alianzas para acadar os obxectivos, mediante o uso de recursos educativos abertos e o fomento da colaboración, o traballo en equipo e o intercambio cultural.

Deste xeito, "Galegas polo mundo!" configúrase como unha proposta coherente cos eixes da materia de Educación Física, que utiliza a danza, os xogos tradicionais e a expresión corporal como medios para favorecer unha aprendizaxe integral, significativa e conectada coa realidade cultural e social do alumnado.

Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

Este REA, en relación coa programación didáctica de referencia publicada en Proens para a materia de Educación Física"de 2º de ESO, contextualízase na unidade didáctica 3, titulada "Os xogos populares" e na unidade didáctica 6, chamada "Danzamos e bailamos". 

A continuación expóñense os contidos específicos traballados dentro do recurso:

Contidos Bloque da materia
  • Saúde física:
    • A hixiene como elemento imprescindible na práctica da actividade física e deportiva.
  • Saúde mental:
    • Aceptación de limitacións e posibilidades de mellora ante as situacións motrices.
    • A actividade física e o deporte como fonte de gozo, liberación de tensións, cohesión social, superación persoal e medio para previr trastornos alimentarios.
 Bloque 1. Vida activa e saudable.
  • Toma de decisións:
    • Utilización consciente do corpo en función das características da actividade, do contexto e dos parámetros espaciais en que se desenvolve en situacións motrices individuais.
    • Pautas grupais para optimizar os recursos motrices do grupo para a resolución da acción/tarefa en situacións cooperativas.
    • Análise de movementos e patróns motores do adversario para actuar en consecuencia en situacións motrices de persecución e de interacción cun móbil.
  • Capacidades perceptivo-motrices en contexto de práctica: integración do esquema corporal e dos diferentes aspectos coordinativos, espaciais e temporais en determinadas secuencias motrices e/ou deportivas.
  • Creatividade motriz: resolución de retos e situacións-problema de forma orixinal, tanto individualmente como en grupo.
 Bloque 3. Resolución de problemas en situacións motrices.
  • Xestión emocional: a tensión en situacións motrices, sensacións, indicios e manifestacións.
    • Estratexias de autorregulación colectiva do esforzo e da capacidade de superación para afrontar desafíos en situacións motrices.
    • Perseveranza e tolerancia á frustración en contextos físico-deportivos.
  • Habilidades sociais: condutas prosociais en situacións motrices colectivas.
  • Respecto ás regras: as regras de xogo como elemento de inclusión social.
    • Funcións de arbitraxe deportiva.
  • Identificación e rexeitamento de condutas contrarias á convivencia en situacións motrices.
 Bloque 4. Autorregulación emocional e interacción social en situacións motrices.
  • Achegas da cultura motriz á herdanza cultural.
  • Os xogos e as danzas como manifestación da interculturalidade.
 Bloque 5. Manifestacións da cultura motriz
  • Utilización de espazos urbanos e naturais desde a motricidade.
  • Practica de actividades físico-deportivas nas distintas contornas, coidando destas, como servizo á comunidade.
 Bloque 6. Interacción eficiente e sostible coa contorna 

Os obxectivos da materia que se traballan neste REA son os que seguen:

Obxectivos Descrición
OBX 1 Adoptar un estilo de vida activo e saudable, seleccionando e incorporando intencionalmente actividades físicas e deportivas nas rutinas diarias, a partir dunha análise crítica dos modelos corporais e do rexeitamento das prácticas que carezan de base científica para facer un uso saudable e autónomo do seu tempo libre e así mellorar a calidade de vida.
OBX 2 Adaptar, con progresiva autonomía na súa execución, as capacidades físicas, perceptivo-motrices e coordinativas, así como as habilidades e destrezas motrices, aplicando procesos de percepción, decisión e execución adecuados á lóxica interna e aos obxectivos de diferentes situacións con dificultade variable, para resolver situacións de carácter motor vinculadas con distintas actividades físicas funcionais, deportivas, expresivas e recreativas e para consolidar actitudes de superación, crecemento e resiliencia ao enfrontarse a desafíos físicos.
OBX 3 Compartir espazos de práctica físico-deportiva con independencia das diferenzas culturais, sociais, de xénero e de habilidade, priorizando o respecto entre os participantes e as regras sobre os resultados, adoptando unha actitude crítica ante comportamentos antideportivos ou contrarios á convivencia e desenvolvendo procesos de autorregulación emocional que canalicen o fracaso e o éxito nestas situacións, para contribuír con progresiva autonomía ao entendemento social e ao compromiso ético nos diferentes espazos en que se participa.
OBX 4 Practicar, analizar e valorar distintas manifestacións da cultura motriz aproveitando as posibilidades e recursos expresivos que ofrecen o corpo e o movemento, afondando nas consecuencias do deporte como fenómeno social e analizando criticamente as súas manifestacións desde a perspectiva de xénero e desde os intereses económico-políticos que o rodean, para alcanzar unha visión máis realista, contextualizada e xusta da motricidade no marco das sociedades actuais.
OBX 5 Adoptar un estilo de vida sostible e ecosocialmente responsable aplicando medidas de seguridade individuais e colectivas na práctica físico-deportiva segundo a contorna e desenvolvendo colaborativa e cooperativamente accións de servizo á comunidade vinculadas á actividade física e ao deporte, para contribuír activamente á conservación do medio natural e urbano.

O REA contribúe ao desenvolvemento das competencias clave do alumnado a través dos seguintes descritores operativos:

Competencias clave Clave dos descritores operativos
Competencia en comunicación lingüística (CCL) CCL3, CCL5
Competencia plurilingüe (CP) CP3
Competencia matemática e competencia en ciencia, tecnoloxía e enxeñaría (STEM) STEM2, STEM5
Competencia dixital (CD) CD4
Competencia persoal, social e de aprender a aprender (CPSAA) CPSAA1, CPSAA2, CPSAA3, CPSAA4, CPSAA5
Competencia cidadá (CC) CC2, CC3, CC4
Competencia emprendedora (CE) CE1, CE2, CE3
Competencia en conciencia e expresión culturais (CCEC) CCEC1, CCEC2,CCEC3, CCEC4

Feito con eXeLearning (Nova xanela)