# 2. Contextualización curricular

# Eixes da proposta didáctica

A área de Ciencias da Natureza axuda ao alumnado a comprender o mundo que o rodea, desenvolvendo o pensamento crítico e a curiosidade científica. A través da observación e da experimentación, foméntase unha aprendizaxe activa que permite descubrir os procesos da natureza e a importancia de coidar o medio ambiente.

Nesta etapa educativa, o coñecemento dos seres vivos, os ecosistemas e os ciclos naturais resulta fundamental. O horto escolar preséntase como unha ferramenta didáctica que achega ao alumnado á realidade do medio natural, permitíndolle experimentar de primeira man como medran as plantas, como inflúe o coidado do solo no seu desenvolvemento e que papel xoga a reciclaxe de materia orgánica na fertilidade da terra.

A través desta experiencia, os nenos e nenas investigarán as funcións vitais das plantas, observarán como factores como a luz ou a auga afectan ao seu crecemento e aprenderán sobre a importancia da sostibilidade mediante a creación dun composteiro e dun sistema de rega ecolóxico. Esta aprendizaxe práctica reforza contidos da área e contribúe á adquisición de hábitos respectuosos co medio.

Traballar nun horto tamén axuda a comprender a importancia dunha alimentación saudable e equilibrada, fomentando actitudes responsables sobre o consumo de alimentos. Ademais, promove valores como a cooperación, o traballo en equipo e a responsabilidade compartida, xa que require organización e esforzo conxunto para o seu mantemento.

Este Recurso Educativo Aberto (REA) pretende facilitar ao alumnado unha experiencia de aprendizaxe significativa, na que a ciencia se volve algo próximo e útil. O contacto directo coa natureza reforza o interese polos procesos naturais e impulsa o desenvolvemento de competencias científicas e ambientais que serán clave para que os nenos e nenas se convertan en cidadáns responsables e comprometidos co coidado do planeta.

Os ODS directamente conectados con este REA son:

ODS 2: Fame cero: promóvese a agricultura sostible, a seguridade alimentaria e unha nutrición mellorada contribuíndo ao coñecemento dos alimentos sans, locais e de tempada.

ODS 3: Saúde e Benestar: foméntanse hábitos saudables a través do consumo de alimentos frescos e naturais e incide na saúde mental e emocional mediante o contacto coa natureza.

ODS 4: Educación de calidade: promóvese unha educación inclusiva e equitativa ao integrar o uso de recursos dixitais e fomentar a aprendizaxe activa mediante a creación dun horto.

ODS 6: Auga limpa e saneamento: ao promover o rego sostible e o uso responsable da auga, contribúe á xestión eficiente dos recursos hídricos.

ODS 11: Cidades e comunidades sostibles: a creación dun horto fomenta espazos verdes, autosuficiencia e conciencia ecolóxica na comunidade.

ODS 12: Produción e consumo responsables: estudar produtos de proximidade e tempada implica fomentar cadeas curtas de subministración e reducir a pegada ecolóxica.

ODS 13: Acción polo clima: o horto contribúe á mitigación do cambio climático mediante prácticas agrícolas respectuosas, compostaxe, etc.

ODS 15: Vida de ecosistemas terrestres: ao coidar o solo, promover a biodiversidade e evitar o uso de pesticidas, protéxense os ecosistemas locais.

# Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

O marco curricular que abrangue a esta situación de aprendizaxe correspóndese directamente ca unidade didáctica número 3 da programación modelo do 5.º nivel de Educación Primaria proposta para a área de Ciencias da Natureza na plataforma PROENS da Consellería de Cultura, Educación Formación Profesional e Universidades da Comunidade Autónoma de Galicia.

Os contidos específicos traballados dentro deste recurso son:

Contidos | Bloque da materia
--- | ---
Fomento da curiosidade, a iniciativa, a constancia e o sentido da responsabilidade na realización das diferentes investigacións enunciando hipóteses. Vocabulario científico relacionado coas diferentes investigacións. Procura de información a través de diferentes fontes, de maneira individual e en equipo. Experimentación sobre cuestións científicas relacionadas coas necesidades actuais da sociedade. Instrumentos e dispositivos apropiados para realizar observacións e medicións precisas de acordo coas necesidades da investigación. Fases da investigación científica (observación, formulación de preguntas e predicións, planificación e realización de experimentos, recollida e análises de información e datos...). Comunicación dos resultados da investigación, de forma oral ou escrita, utilizando diferentes soportes (textos orais ou escritos, maquetas, presentacións, murais...). | Bloque 1
Características propias das plantas que permiten a súa clasificación en relación coa súa capacidade adaptativa ao medio e a realización das funcións vitais: obtención de enerxía, relación coa contorna e perpetuación da especie. A importancia da fotosíntese para a vida na terra. Plantas autóctonas de Galicia. | Bloque 2
Dixitalización da contorna persoal de aprendizaxe: - Dispositivos e recursos dixitais de acordo coas necesidades do contexto educativo. - Estratexias de procura de información na internet seguras e eficientes (valoración, discriminación, selección, organización e propiedade intelectual). - Estratexias de recollida, almacenamento e representación de datos para facilitar a súa comprensión e análise. - Regras básicas de seguridade e privacidade para navegar pola internet e para protexer a contorna dixital persoal de aprendizaxe. - Recursos e plataformas dixitais restrinxidas e seguras para comunicarse con outras persoas. Etiqueta dixital, regras básicas de cortesía e respecto e estratexias para resolver problemas na comunicación dixital. - Estratexias para fomentar o benestar dixital. Recoñecemento dos riscos asociados a un uso inadecuado e pouco seguro das tecnoloxías dixitais (tempo excesivo de uso, ciberacoso, dependencia tecnolóxica, acceso a contidos inadecuados...) e estratexias de actuación. Proxectos de deseño e pensamento computacional: - Iniciación ás fases do pensamento computacional (creación de esquemas ou diagramas sinxelos para planificar accións, descomposición dunha tarefa en partes máis sinxelas, desenvolvemento de diferentes estratexias para a resolución dun problema...). - Técnicas para potenciar o traballo cooperativo, a cohesión de grupo e a resolución pacífica de conflitos. - Estratexias en situacións de incerteza: adaptación e cambio de estratexia cando sexa necesario, e valoración do erro propio e o dos demais como oportunidade de aprendizaxe. - Linguaxe sinxela de programación por bloques e as relacións lóxicas entre eles (executar movementos, sensores, motores, impresión 3D...) | Bloque 4

Os obxectivos da área que se traballan neste REA son seguintes:

Obxectivos | Descrición
--- | ---
OBX 1 | Expor e dar resposta a cuestións científicas sinxelas, utilizando diferentes técnicas, instrumentos e modelos propios do pensamento científico, para interpretar e explicar feitos e fenómenos que ocorren no medio natural.
OBX 3 | Identificar as características dos diferentes elementos ou sistemas do medio natural, analizando a súa organización e propiedades, e establecendo relacións entre estes, para recoñecer o seu valor, conservalo, melloralo e emprender accións para o seu uso responsable.
OBX 5 | Utilizar dispositivos e recursos dixitais de forma segura, responsable e eficiente, para buscar información, comunicarse e traballar de maneira individual, en equipo e en rede, e para reelaborar e crear contido dixital de acordo coas necesidades dixitais do contexto educativo.
OBX 6 | Resolver problemas a través de proxectos de deseño e da aplicación do pensamento computacional, para xerar cooperativamente un produto creativo e innovador que responda a necesidades concretas.

A continuación inclúense os descritores das competencias clave que marca a normativa vixente e que son traballadas neste recurso:

Competencias clave | Clave dos descritores operativos
--- | ---
Competencia en comunicación lingüística (CCL) | CCL1 CCL2 CCL3
Competencia matemática e competencia en ciencia, tecnoloxía e enxeñería (STEM) | STEM1 STEM2 STEM3 STEM4 STEM5
Competencia dixital (CD) | CD1 CD2 CD3 CD4 CD5
Competencia persoal, social e de aprender a aprender (CPSAA) | CPSAA3 CPSAA4 CPSAA5
Competencia cidadá (CC) | CC4
Competencia emprendedora (CE) | CE1 CE3
Competencia en conciencia e expresións culturais (CCEC) | CCEC1 CCEC4

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)