Aí vai unha pequena historia: o 21 de setembro de 1561 produciuse un incendio nunha pequena tenda no centro de Valladolid. O centro era o característico dunha cidade medieval: rúas moi estreitas, edificios pegados uns a outros e construídos con madeira... o lume estendeuse rapidamente e a xente tardou tres días en apagalo completamente. Todo o centro da cidade quedou arrasado polas lapas, o que fixo necesario reconstruír a cidade. Aproveitando a situación, o rei Filipe II propúxolle ao arquitecto Francisco de Salamanca elaborar un plano con rúas rectas e unha gran praza maior onde situar o concello e as casas dos diferentes gremios. Trátase da primeira praza maior de España e servirá de modelo para todas as prazas maiores que se construirán posteriormente, tanto na Península como en América, inaugurando así unha nova tipoloxía de espazo público que será fundamental na vida das cidades do Barroco.  Os espectáculos máis populares na vila celebrábanse na praza maior, e eran as corridas de touros e os autos de fe.

Na segunda metade do século XVIII prodúcese a Primeira Revolución Industrial. A creación de fábricas dentro das cidades deu lugar a barrios obreiros que estaban situados ao redor das industrias, que creceron de forma acusada cos movementos migratorios do campo á cidade. Nestes primeiros momentos as zonas obreiras carecían de servizos, as vivendas eran de escasa calidade e a xente malvivía traballando en industrias baixo condicións moi desfavorables. A medida que medraba a industria e coa segunda Segunda Revolución Industrial no século XIX os barrios obreiros foron medrando. 

Como veremos a continuación, a situación chegou a ser tan alarmante que foi necesario planificar o urbanismo dun xeito racional, para o que houbo dúas posibilidades: a opción de París ou a de Barcelona.

No século XIX París mantiña o núcleo urbano medieval, e no centro da cidade un dos recintos máis importantes era o Cemiterio dos Inocentes. Pensade nunha cidade con rúas estreitas, construcións de madeira de centos de anos, igrexas con adros nos que se enterraba a xente, sen un sistema de sumidoiros e rodeada por unha muralla medieval. Iso era París.

Como a situación era tan alarmante decidiron atallar pola vía rápida e desenvolveuse un plan de urbanismo que consistiu en derrubar toda a cidade medieval, conservando os monumentos máis importantes, e realizar un trazado urbano racional, con grandes avenidas, rúas dispostas de xeito ortogonal, parques e espazos públicos ben distribuídos, cun sistema de sumidoiros e de catacumbas para sacar do recinto urbano o lixo e os cemiterios.

O novo París substituíu a cidade medieval por unha cidade completamente nova, e unicamente conservou aqueles monumentos que tiñan unha importancia histórica ou artística incuestionable. Isto demostra que o que hoxe se entende como un valor intrínseco das cidades e da súa historia, como é a conservación dun casco vello -pensade en Santiago ou en Toledo-, non sempre foi así.

Comparade o gravado de París a mediados do século XVIII e unha imaxe dun bulevar na mesma cidade 100 anos despois:

A medida que unha cidade medra, zonas que anteriormente estaban os arrabaldes pasan a ser parte do centro da urbe. Poden ser zonas industriais, zonas agrícolas, e si, mesmo cemiterios. As industrias poden reconverterse, e hai cidades coma Nova York nas que antigas zonas industriais pasaron a ser zonas residenciais de luxo, con antigas fábricas convertidas en apartamentos carísimos. As zonas agrícolas pódense urbanizar, pero... que facemos cos cemiterios? No caso de grandes capitais, coma París e Londres, no século XIX decidiuse construír grandes cemiterios afastados dos centros urbanos. En Londres incluso creouse unha estación de tren que unía o centro da cidade co cemiterio de Brookwood. Era a última moda da industria, e demostra que as cidades se adaptaron en todos os aspectos ás circunstancias da industrialización. Mesmo nos funerais.

Un dos problemas era que a xente non quería ser soterrada nos novos cemiterios. Para convencela, o que fixeron foi levar a xente famosa -escritores, actrices, cantantes, compositores...- e aproveitar o fenómeno fan. Soterrando alí a celebridades, a xente comezou a aceptar estes novos camposantos e produciuse un fenómeno chamada. Así, o cemiterio do Père Lachaise de París é un verdadeiro barrio cheo de famosos, aínda que o que é falar, falan pouco...

Se en París decidiron derrubalo todo e volver construír por riba, en Barcelona a opción foi a de desenvolver un grande ensanche cun plano ortogonal ao redor da cidade vella. Deste modo conservaron a esencia da cidade antiga e conseguiron un espazo racional para facer crecer a cidade dun xeito ordenado. O ensanche de Barcelona coñécese tamén como "Plan Cerdá" debido ao enxeñeiro Ildefonso Cerdá, que foi a persoa encargada do seu proxecto. Como podedes ver neste plano, a cidade vella queda na esquina inferior esquerda e mantén o seu trazado irregular medieval. Aínda así, aparece atravesada por unha grande avenida horizontal e 3 perpendiculares, que serven para ordenar o tráfico. O resto do ensanche está planificado en bloques cuadrangulares en chafrán (coas esquinas recortadas), o que permitía mellorar o tráfico. A cuadrícula aparece cortada por dúas grandes diagonais, e no lugar no que se cruzan sitúase unha enorme praza. Como podedes ver, na parte superior do plano aparece o cemiterio, como xa se fixera en Londres ou París, e tamén aparecen as canalizacións da auga e as liñas de ferrocarril. Este tipo de ensanche popularizarase durante o século XIX e no século XX, con exemplos como Pamplona ou Madrid.