# A escultura

## Glosario

## Retrato

Definición:

  Representación figurativa dunha persoa, sobre todo do seu rostro.

Exemplo:

  Os emperadores tiñan retratos seus por tódalas cidades.

# A escultura en Roma

A escultura foi unha das artes nas que Roma mostrou mellor a súa personalidade. Aínda que ao principio se inspirou nas esculturas etruscas e gregas, os romanos conseguiron crear un estilo propio.

Os dous tipos máis importantes de escultura romana foron o retrato, que buscaba mostrar o aspecto real das persoas, e o relevo histórico, usado para contar batallas ou feitos importantes.

As orixes do retrato romano teñen tres influencias principais:

- Etrusca: destacaba polo realismo, é dicir, por representar as persoas tal e como eran.
- Grega: máis idealista, mostraba figuras perfectas e harmoniosas.
- Imagines maiorum: máscaras funerarias que recordaban aos antepasados.

Cos anos, os artistas romanos foron cambiando o seu estilo: durante o tempo de Augusto preferían un aspecto idealizado, mentres que na época dos Flavios e do Baixo Imperio apostaron por un realismo máis expresivo.

A escultura desenvolveuse de dous xeitos distintos:

- A de vulto redondo, tamén chamada exenta, figuras para ser vista desde tódolos puntos de vista que permitían xiran arredor dela.

Copia romana do Discóbolo de Mirón

- O relevo, xeralmente con escenas de carácter narrativo, só permiten un punto de vista xa que un lado da figuración está acaroado ó muro. Empregábase xeralmente para decorar edificios públicos e narrar fazañas militares.
  Relevo no arco de Tito, saqueo do Templo de Xerusalén

No tocante ós materiais, as persoas escultoras romanas empregaron o mármore, para as copias gregas e o bronce para outras estatuas, coma por exemplo a dos emperadores ou emperatrices.

Os romanos admiraban moito a arte grega e fixeron numerosas copias das súas esculturas. Grazas a iso, moitas obras que hoxe coñecemos non son as orixinais gregas, senón copias romanas feitas en mármore. Na época romana, ter unha destas copias era un sinal de riqueza e prestixio social.

Porén, en Roma o traballo da persoa escultora non era tan valorado como en Grecia. Mentres que no mundo heleno se consideraba un artista con sabedoría e talento, en Roma víase máis ben como un artesán que facía encargos. Por iso, apenas coñecemos nomes de escultores romanos.

## Lectura facilitada

A escultura foi unha das artes máis importantes de Roma.

Ao principio, os romanos inspiráronse nas esculturas gregas e etruscas,

pero co tempo crearon o seu propio estilo.

Os dous tipos principais de escultura romana eran:

1. O retrato, que mostraba o aspecto real das persoas.
2. O relevo histórico, que servía para contar batallas e feitos importantes.

As súas influencias principais foron:

1. A arte etrusca, que buscaba o realismo.
2. A arte grega, que representaba a beleza ideal.
3. As máscaras funerarias dos antepasados (chamadas imagines maiorum).
   Co paso do tempo, o estilo cambiou:

No tempo de Augusto, as esculturas eran máis idealizadas e perfectas.
Máis tarde, nos Flavios e no Baixo Imperio, foron máis realistas e expresivas.
Había dous tipos de esculturas:

- Exentas ou de vulto redondo, que se podían mirar desde todos os lados.
- Relevos, que se colocaban nas paredes e contaban historias.
  Os materiais máis usados eran o mármore e o bronce.

Moitas esculturas gregas coñecémolas hoxe grazas ás copias romanas, feitas en mármore.

En Roma, os escultores eran considerados artesáns, non artistas como en Grecia.

Por iso, non coñecemos moitos nomes de escultores romanos.

## Audio

audio/mpeg

# Galería de imaxes

- Sartego dos Esposos, S VI a. C.y SA
- O Orador, 80 a. C.
- Augusto da Prima Porta. s. I d. C.
- Emperador Vespasiano. s. I d. C.
- Estatua ecuestre de Marco Aurelio. 161-180 d. C.
- Fragmento da estatua colosal de Constantino 306-316 d. C.

# Pregunta de escolla única

# Pregunta

Cales son as principais influencias da escultura romana?

# Respostas

Opción 1

Grega e etrusca

Opción 2

Exipcia e Grega

Opción 3

Etrusca e Latina

# Retroalimentación

As grandes influencias foron a herdanza grega, moi presente na arquitectura e escultura, no gusto na beleza, e o mundo etrusco no realismo e no gusto pola narración.

Incorrecto

Incorrecto

# Solución

1. Opción correcta (Retroalimentación)
2. Incorrecto (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)

# Pregunta

Os principais materias nos que se realizaban as esculturas en Roma eran:

# Respostas

Opción 1

Pedra e Ferro

Opción 2

Mármore e Bronce

Opción 3

Ouro e Prata

# Retroalimentación

Incorrecto

Aínda que empregaron outros materiais, as persoas escultoras romanas decantáronse por estes de xeito maioritario.

Incorrecto

# Solución

1. Incorrecto (Retroalimentación)
2. Opción correcta (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)

# Pregunta

A época de Agusto, nos primeiros anos do Século I d. C., a escultura romana caracterízase por:

# Respostas

Opción 1

Realismo

Opción 2

Idealización

Opción 3

Naturalismo

# Retroalimentación

Incorrecto

Opción correcta

Incorrecto

# Solución

1. Incorrecto (Retroalimentación)
2. Opción correcta (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)

# Pregunta

Cales destes escultores son romanos?

# Respostas

Opción 1

Mirón

Opción 2

Fidias

Opción 3

Ningún dos anteriores

# Retroalimentación

Incorrecto

Incorrecto

No mundo romano as persoas escultoras non eran consideradas artistas coma os gregas, eran consideradas artesás. Non tiñan fama social.

# Solución

1. Incorrecto (Retroalimentación)
2. Incorrecto (Retroalimentación)
3. Opción correcta (Retroalimentación)

# Foco

O retrato romano é case un xénero propio na escultura romana. Parte, como o resto da escultura, da herdanza etrusca, como unha forma de representar os membros da familia falecidos, o que se denominou imagines maiorum.

Para as clases sociais patricias, destacar e recordar a antigüidade das súas liñaxes nunha cidade coma Roma, era moi importante.

Por iso se consagraron a representar cun forte realismo estas imaxes, algunhas tomando coma modelo as máscaras mortuorias que se facían tras a morte dun familiar. Estas máscaras feitas de cera servían para asegurarse o parecido e a fidelidade ó modelo orixinal.

A tradición do retrato tamén ven de Grecia, pero con diferencias salientables:

O retrato grego é idealizador, psicolóxico, e a persoa artista grega firma as súas obras, traballa o bronce e o mármore, xeralmente son de corpo enteiro.

Retrato de Pericles

O retrato romano é tremendamente realista, fíxase no externo e é de carácter máis privado e popular. Aínda así durante a época romana vai sufrir variacións:

Durante a República, século I a. C., teñen un marcado carácter realista, como os retratos de César e Pompeio.

Membros do Primeiro Triunvirato

Durante o Principado de Augusto e a dinastía Xulio-Claudia (27 a. C. - 68 d. C.), a influencia da arte grega, e por tanto a idealización das figuras, foi moi destacada. Os retratos de Augusto, o primeiro emperador, espalláronse por todo o Imperio e compartían unha mesma tipoloxía: un rostro harmonioso e enérxico, cun par de guechos de cabelo sobre a fronte.

Busto de Augusto

Durante a época Flavia, os emperadores comezaron a representarse dun modo máis próximo ao pobo, con rostros sinceros e realistas, deixando atrás a idealización propia de etapas anteriores. Un exemplo destacado son os bustos de Vespasiano e dos membros da súa familia.

Retrato de Domitila a Menor filla de Vespasiano

En época de Traxano e Adriano, o retrato chega ata o peito, converténdose en busto, con tendencia idealista de novo.

Busto do Emperador Adriano

## Lectura facilitada

O retrato romano é case un xénero propio na escultura romana.

A tradición do retrato tamén ven de Grecia, pero con diferencias salientables.

O retrato romano é tremendamente realista, fíxase no externo e é de carácter máis privado e popular.

Aínda así durante a época romana vai sufrir variacións:

Durante a República, teñen un marcado carácter realista, coma os retratos de César e Pompeio.

Durante o Principado de Augusto, todos responden á mesma tipoloxía,

rostro belo e enérxico, e sobre a fronte dous guechos de cabelo.

Durante a época Flavia, represéntanse emperadores máis achegados ao pobo, con efixies sinceras e francas.

Como exemplo destacado temos os bustos de Vespasiano e a súa familia.

En época de Traxano e Adriano, o retrato chega ata o peito, converténdose en busto, con tendencia idealista de novo.

## Audio

audio/mpeg

# Actividade despregable

Ler e completar

O retrato romano é case un xénero propio na escultura romana. Parte como o resto da escultura da herdanza etrusca, como unha forma de representar os membros da familia falecidos, o que se denominou " Encher ocos (1):
JXUwMDMxJXUwMDA0JXUwMDBjJXUwMDA2JXUwMDBlJXUwMDA3JXUwMDBiJXUwMDE2JXUwMDUzJXUwMDRkJXUwMDBjJXUwMDA4JXUwMDA2JXUwMDFkJXUwMDA3JXUwMDE4JXUwMDRm .

Para as clases sociais patricias, destacar e recordar a antigüidade das súas linaxes nunha cidade coma Roma, era moi importante.

Por iso se consagraron a representar cun forte Encher ocos (2):
JXUwMDJhJXUwMDE3JXUwMDA0JXUwMDBkJXUwMDA1JXUwMDFhJXUwMDFlJXUwMDAy estas imaxes, algunhas tomando coma modelo as máscaras mortuorias que se facían tras a morte dun familiar. Estas máscaras feitas de cera servían para asegurarse o parecido e a fidelidade ó modelo orixinal.

A tradición do retrato tamén ven de Grecia, pero con diferencias salientables:

O retrato grego é idealizador, psicolóxico, e a persoa artista grega firma as súas obras, traballa o Encher ocos (3):
JXUwMDNhJXUwMDEwJXUwMDFkJXUwMDAxJXUwMDBkJXUwMDA2JXUwMGM1JXUwMDgwJXUwMDQ1JXUwMDQ1JXUwMDRmJXUwMDRmJXUwMDRkJXUwMDhjJXUwMDkzJXUwMDFmJXUwMDAyJXUwMDFkJXUwMDE3 , xeralmente son de corpo enteiro.

Durante a República, século I a. C., teñen un marcado carácter Encher ocos (4):
JXUwMDJhJXUwMDE3JXUwMDA0JXUwMDBkJXUwMDA1JXUwMDFhJXUwMDA3JXUwMDE1 , coma os retratos de César e Pompeio.

Os retratos de Augusto responden á mesma tipoloxía: Encher ocos (5):
JXUwMDJhJXUwMDFkJXUwMDFjJXUwMDA3JXUwMDA2JXUwMDFkJXUwMDRmJXUwMDQyJXUwMDA3JXUwMDA5JXUwMDAwJXUwMDAzJXUwMDRmJXUwMDQ1JXUwMDQ1JXUwMDQ1JXUwMDBiJXUwMDg3JXUwMDliJXUwMDBhJXUwMDExJXUwMDBhJXUwMDBj , e sobre a fronte dous guechos de cabelo.

Durante a época Flavia, represéntanse emperadores máis próximos ao pobo, con efixies Encher ocos (6):
JXUwMDJiJXUwMDFhJXUwMDA3JXUwMDBkJXUwMDA2JXUwMDBjJXUwMDFiJXUwMDEzJXUwMDEy e francas, a idealización desaparece na súa representación.

En época de Traxano e Adriano, o retrato chega ata o peito, converténdose en busto, con tendencia Encher ocos (7):
JXUwMDMxJXUwMDBkJXUwMDAxJXUwMDA0JXUwMDBkJXUwMDA1JXUwMDFhJXUwMDA3JXUwMDE1 de novo.

Activar JavaScript

Páxina 23 de 36

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)