# 3.4. Nesta clase non se escribe!

## Glosario

## Cantaruxar

Definición:

  Cantar baixiño, reproducindo só algunhas sílabas das que compoñen a melodía.

Exemplo:

  Teño unha melodía na cabeza e non deixo de cantaruxala.

## Notación

Definición:

  Representación gráfica dos elementos dunha composición musical.

Exemplo:

  A invención da notación permitiunos conservar a música ao longo da historia.

## Romboide

Definición:

  Polígono de catro lados caracterizado por ter os lados contiguos desiguais e os opostos iguais.

Exemplo:

  Este papaventos ten forma romboide.

# Nesta clase non se escribe!

Imaxina que no teu instituto de súpeto ninguén puidese anotar nada: nin tarefas, nin exames, nin horarios, nin apuntamentos, nin notas. Que acontecería?

Exacto: reinaría o caos. Todo dependería da memoria de cada persoa e iso non sempre funciona.

Pois iso mesmo ocorreu na antigüidade coa escritura, que xurdiu aproximadamente no 3500 a.C. para anotar intercambios comerciais, impostos, leis etc.

## Audio

audio/mpeg

# Teléfono musical

Nesta actividade a clase estará dividida en dous grupos.

O primeiro grupo viaxará ao pasado para transmitir individualmente e de forma oral unha sinxela melodía proposta polo/a docente. Pode ser interpretada/cantada ou por medio dun audio.

O segundo grupo fará o mesmo, pero como non viaxou ao pasado, terá o apoio dunha representación gráfica da melodía.

Cando a melodía chegue á última persoa de cada un dos grupos, esta deberá tocar ou cantaruxar a melodía.

## Audio

audio/mpeg

## Despois da viaxe no tempo

Unha vez realizada a actividade responde as seguintes cuestións:

- Que grupo logrou conservar a melodía máis parecida á orixinal?
- Por que a música sen notación muda a medida que se vai transmitindo dunha persoa a outra de xeito oral?

Como podes imaxinar, a notación musical tamén xurdiu da necesidade de conservar unhas melodías cada vez máis numerosas.

Dende os primeiros intentos, arredor do 1400 a.C., ata a notación actual fixada durante o S.XV houbo moitos cambios.

Pero esa é unha historia que será contada noutro momento....

## Audio

audio/mpeg

# Os códigos da notación musical

## Pentagrama

O pentagrama é o conxunto de 5 liñas horizontais paralelas e os seus 4 espazos sobre o que se escribe a notación musical.

## Liñas adicionais

Son unhas pequenas liñas horizontais que se engaden ás notas que sobresaen do pentagrama por ser demasiado agudas ou demasiado graves.

## Claves

A Clave de Sol indica que a nota que está na 2ª liña corresponde ao Sol. O resto das notas colócanse sucesivamente nas liñas e espazos do pentagrama.
Esta clave úsase para escribir as notas de rexistro agudo como as da frauta, trompeta ou violín.

A Clave de Fa en 4ª indica que a nota que se coloca na 4ª liña corresponde ao Fa. Do mesmo xeito que na de Sol, o resto das notas colócanse nas liñas e espazos do pentagrama.
Esta clave úsase para escribir as notas de rexistro grave como as da tuba, o violonchelo ou as que corresponden á man esquerda do piano.

A Clave de Do en 3ª indica que a nota que se coloca na 4ª liña corresponde ao Do. Do mesmo xeito que na Clave de Fa e Sol, o resto das notas colócanse nas liñas e espazos do pentagrama.
Esta clave úsase para escribir as notas de rexistro medio como a viola.

## Relación entre as Claves

O cambio de Clave non é un simple cambio de código. É o sistema que se creou para escribir as notas de rexistros graves, medios e agudos sen encher a partitura de liñas adicionais.

## Audio

audio/mpeg

## Apoio visual

# E que máis?

## Evolución da notación musical

### 1400 a.C.

Os exemplos de notación musical máis antigos que se atoparon son o Himnos Hurritas, unhas táboas de arxila atopadas en Ugarit, unha cidade hoxe abandonada, situada no norte de Siria.

### S. IX

Xorde a notación musical en Occidente cos primeiros Neumas.

Trátase dunhas pequenas liñas curvas que servían para indicar de maneira visual os movementos ascendentes e descendentes da melodía.

### S. XI

Guido de Arezzo inventa o tetragrama, sentando as bases da notación musical occidental moderna, xa que tamén deu o nome ás notas musicais a partir dun Himno a San Xoan Bautista.

### S. XIV

A partir do século XIV consolídase o uso do actual pentagrama, aínda que como podes observar na imaxe, as figuras teñen forma romboide.

Non será ata o século seguinte que se comece a usar figuras de forma máis redondeada.

## Audio

audio/mpeg

Páxina 11 de 22

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)