# Sexa verdade ou non

# Os modos do verbo

Algunha vez pensaste en cousas que poderían pasar, pero que non son seguras? Ou expresastes un desexo por algo? Para todas esas cousas, e máis, empregamos un modo verbal coñecido como: modo subxuntivo. Na lingua galega existen tres modos verbais:

- O modo indicativo é o que adoitamos usar. Serve para falar de cousas reais, certas e feitos. Por exemplo: hoxe vai calor. Eu teño unha camiseta nova. Mañá vou cear hamburguesa.
- O modo imperativo emprégase para dar ordes, suxestións ou consellos. Por exemplo: responde ao que che preguntan. Come o que tes no prato.
- O modo subxuntivo é utilizado para falar de posibilidades, desexos ou expresarse. Por exemplo: Espero que non te sintas mal. Quizais chegue a tempo. É importante que estudes.

Os verbos en subxuntivo teñen terminacións un pouco distintas ás do indicativo. Así mesmo, tamén empregan tempos verbais que nos din cando é que pasa a acción (presente de subxuntivo), pasado (pretérito de subxuntivo) ou no futuro (futuro de subxuntivo). A continuación, podedes ver algúns dos exemplos máis comúns de verbos regulares:

## Presente de subxuntivo

| Andar | Bater | Vivir | Falar | Comer | Partir
--- | --- | --- | --- | --- | --- | ---
Eu | ande | bata | viv a | fale | coma | parta
Ti | andes | bat a s | viv a s | fales | comas | partas
El / Ela | ande | bat a | viv a | fale | coma | parta
Nós | andem os | bat a mos | viv a mos | falemos | comamos | partamos
Vós | anded es | bat a des | viv a des | faledes | comades | partades
Eles / Elas | ande n | bat a n | viv a n | falen | coman | partan

## Pretérito de subxuntivo

| Andar | Bater | Vivir | Falar | Comer | Partir
--- | --- | --- | --- | --- | --- | ---
Eu | andase | batese | vivise | falase | comese | partise
Ti | andases | bateses | vivises | falases | comeses | partises
El / Ela | andase | batese | vivise | falase | comese | partise
Nós | andásemos | batésemos | vivísemos | falásemos | comésemos | partísemos
Vós | andásedes | batésedes | vivísedes | falásedes | comésedes | partísedes
Eles / Elas | andasen | batesen | vivisen | falasen | comesen | partisen

## Futuro de subxuntivo

| Andar | Bater | Vivir | Falar | Comer | Partir
--- | --- | --- | --- | --- | --- | ---
Eu | andar | bater | vivir | falar | comer | partir
Ti | andares | bateres | vivires | falares | comeres | partires
El / Ela | andar | bater | vivir | falar | comer | partir
Nós | andarmos | batermos | vivirmos | falarmos | comermos | partirmos
Vós | andardes | baterdes | vivirdes | falardes | comerdes | partirdes
Eles / Elas | andaren | bateren | viviren | falaren | comeren | partiren

## Lectura facilitada

Pensaches algunha vez en cousas incertas?

Ou expresaches un desexo?

Para iso usamos o modo subxuntivo.

Na lingua galega hai tres modos verbais:

Modo indicativo

É o que máis usamos.

Serve para falar de cousas reais.

De feitos.

Exemplo: hoxe vai calor.

Exemplo: eu teño unha camiseta nova.

Exemplo: mañá vou cear hamburguesa.

Modo imperativo

Úsase para dar ordes.

Tamén para suxestións ou consellos.

Exemplo: responde ao que che preguntan.

Exemplo: come o que tes no prato.

Modo subxuntivo

Úsase para posibilidades.

Para desexos.

Ou para expresarse.

Exemplo: espero que non te sintas mal.

Exemplo: quizais chegue a tempo.

Exemplo: é importante que estudes.

Os verbos en subxuntivo teñen terminacións diferentes.

Tamén usan tempos verbais.

Dinnos cando é que pasa a acción.

Pode ser en presente (presente de subxuntivo).

No pasado (pretérito de subxuntivo).

Ou no futuro (futuro de subxuntivo).

Aquí podes ver algúns exemplos comúns de verbos regulares:

## Audio

audio/mpeg

# Que preferirías?

Que vos parece se practicamos un pouco co subxuntivo? Para iso imos xogar a un pequeno xogo. En parellas, lede as seguintes cuestións, escollede a opción que prefirades e razoade a vosa resposta. Fixádevos ben nos verbos que estamos a empregar!

- Que preferirías:
  1. que fixese sol todos os días do ano?
  2. que nevase unha vez á semana, mesmo no verán?
- Que preferirías:
  1. que os animais puidesen falar contigo?
  2. que os teus xoguetes cobrasen vida cando non miras?
- Que preferirías:
  1. que tiveses a habilidade de voar, pero só cara atrás?
  2. que puideses respirar debaixo da auga?
- Que preferirías:
  1. que non tiveses que facer máis nunca as tarefas para casa?
  2. que puideses comer o teu doce favorito todos os días sen que che fixese dano?

Agora tócavos a vós. Imaxinade dúas opcións divertidas, estrañas ou difíciles de escoller. Canto máis orixinais, mellor e intentade usar o subxuntivo nalgunha das opcións (ou nas dúas). Cando teñades escritas 3 ou 4 preguntas cada parella, compartídeas coa clase e os vosos compañeiros/as terán que escoller e explicar por que.

Axuda: Pensade en verbos como ser (fose), ter (tivese), poder (puidese), facer (fixese), comer (comese), vivir (vivise), falar (falase)... e usádeos na forma de pretérito de subxuntivo (-se, -ses, -se, -semos, -sedes, -sen).

## Lectura facilitada

Que vos parece se practicamos co subxuntivo?

Imos xogar a un xogo.

En parellas, leredes estas preguntas.

Escollede a opción que prefirades.

Explicade por que.

Fixádevos ben nos verbos!

Que preferirías:

Que fixese sol todos os días?
Que nevase unha vez á semana?
Que preferirías:

Que os animais puidesen falar contigo?
Que os teus xoguetes cobrasen vida cando non miras?
Que preferirías:

Que tiveses a habilidade de voar, pero só cara atrás?
Que puideses respirar debaixo da auga?
Que preferirías:

Que non tiveses que facer máis nunca as tarefas para a casa?

Que puideses comer o teu doce favorito sen que che fixese dano?
Agora tócavos a vós.

## Audio

audio/mpeg

# Atopando o modo

# Pregunta

Indica se as seguintes frases son indicativas, subxuntivas ou imperativas:

1. Come a modo, por favor!

# Respostas

Opción 1

Indicativo

Opción 2

Subxuntivo

Opción 3

Imperativo

# Retroalimentación

Fíxate mellor!

Fíxate mellor!

Moi ben!

# Solución

1. Incorrecto (Retroalimentación)
2. Incorrecto (Retroalimentación)
3. Opción correcta (Retroalimentación)

# Pregunta

2. Oxalá faga bo día mañá!

# Respostas

Opción 1

Indicativo

Opción 2

Subxuntivo

Opción 3

Imperativo

# Retroalimentación

Fíxate mellor!

Moi ben!

Fíxate mellor!

# Solución

1. Incorrecto (Retroalimentación)
2. Opción correcta (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)

# Pregunta

3. Os golfiños son animais mamíferos que viven no mar.

# Respostas

Opción 1

Indicativo

Opción 2

Subxuntivo

Opción 3

Imperativo

# Retroalimentación

Moi ben!

Fíxate mellor!

Fíxate mellor!

# Solución

1. Opción correcta (Retroalimentación)
2. Incorrecto (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)

# Pregunta

4. Quen falar fóra de quenda, non participará no xogo.

# Respostas

Opción 1

Indicativo

Opción 2

Subxuntivo

Opción 3

Imperativo

# Retroalimentación

Fíxate mellor!

Moi ben!

Fíxate mellor!

# Solución

1. Incorrecto (Retroalimentación)
2. Opción correcta (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)

# Pregunta

5. Comede todo o prato!

# Respostas

Opción 1

Indicativo

Opción 2

Subxuntivo

Opción 3

Imperativo

# Retroalimentación

Fíxate mellor!

Fíxate mellor!

Moi ben!

# Solución

1. Incorrecto (Retroalimentación)
2. Incorrecto (Retroalimentación)
3. Opción correcta (Retroalimentación)

# Pregunta

6. Onte falamos do partido do sábado.

# Respostas

Opción 1

Indicativo

Opción 2

Subxuntivo

Opción 3

Imperativo

# Retroalimentación

Moi ben!

Fíxate mellor!

Fíxate mellor!

# Solución

1. Opción correcta (Retroalimentación)
2. Incorrecto (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)

# Pregunta

7. Gustaríame correr un maratón algún día.

# Respostas

Opción 1

Indicativo

Opción 2

Subxuntivo

Opción 3

Imperativo

# Retroalimentación

Moi ben!

Fíxate mellor!

Fíxate mellor!

# Solución

1. Opción correcta (Retroalimentación)
2. Incorrecto (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)

# Unha receita especial

Hoxe ídesvos converter en cociñeiros/as! Non vamos cociñar comida de verdade... imos inventar receitas máxicas! Para que estas receitas especiais funcionen, necesitaremos usar o modo subxuntivo. Lembrade que o usamos para desexos, posibilidades, instrucións especiais, ou para indicar a finalidade de algo. Inventa e escribe unha receita atendendo ás seguintes instrucións:

Instrucións para escribir a túa receita:

1. Elixe o resultado que desexas obter.
2. Escolle un título.
3. Inventa os ingredientes.
4. Escribe os pasos da preparación e da realización
   1. Necesidade: é importante que mestures ben todo./ Precisas que a auga estea moi quente.
   2. Finalidade: déixao que colla cor verde./ Que sexa pouco denso.
   3. Condición: se quixeres que souber mellor, engade comiño./ Asegúrate de nada te moleste mentres o fas.
   4. Petición ou suxestión: recoméndoche que o gardes no frigorífico.

Lembrade empregar os verbos en subxuntivo (5 como mínimo) e subliñalos. Escribide a vosa receita e presentádea dun xeito breve aos vosos compañeiros.

Opcións de posibles receitas:

- Receita para ter algún superpoder.
- Receita para facer un prato estraño.
- Receita para que as tarefas para a casa se fagan soas.
- Receita para crear unha pócema.

## Lectura facilitada

Hoxe ídesvos converter en cociñeiros/as!

Non imos cociñar comida de verdade.

Vamos inventar receitas máxicas!

Para que estas receitas funcionen, necesitamos o modo subxuntivo.

Lembrade que o usamos para desexos.

Ou posibilidades.

Ou instrucións especiais.

Ou para a finalidade de algo.

Vou inventar e escribir unha receita.

Seguirei estas instrucións:

- Elixe o resultado que queres ter.

- Escolle un título.

- Inventa os ingredientes.

- Escribe os pasos de preparación.
Exemplos para a receita:

- Necesidade: é importante que mestures ben todo. Precisas que a auga estea moi quente.

- Finalidade: déixao que colla cor verde. Que sexa pouco denso.

- Condición: se quixeres que soubere mellor, engade comino. Asegúrate de que nada te moleste mentres o fas.

- Petición ou suxestión: recoméndoche que o gardes no frigorífico.
Lembrade usar polo menos 5 verbos en subxuntivo.

Subliñádeos.

Escribide a vosa receita.

Presentádea de forma breve aos compañeiros.

## Audio

audio/mpeg

# Diario de aprendizaxe

Gustaríavos ter o voso podcast? Pensade en parellas e recollede de xeito individual no voso diario de aprendizaxe unha breve descrición de como sería o voso podcast. Lembra que o podcast non ten porque ser nunha lingua formal, así que podes expresarte libremente. Pensas que lle gustaría á xente? Por que?

## Lectura facilitada

Penso co meu compañeiro ou compañeira como sería o noso podcast.

Escribe no diario de aprendizaxe como sería o teu podcast.

Lembra que o podcast non ten por que conter unha lingua informal.

Gustaríalle á xente?

## Audio

audio/mpeg

Páxina 17 de 33

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)