# 3.3. E ti de onde es?

## Glosario

## Antepasados

Definición:

  Persoas que viviron nun tempo anterior ao noso.

Exemplo:

  Os nosos antepasados deixáronnos importantes avances no terreo da medicina.

## Bautizar

Definición:

  Poñer nome a algo. Vén do acto relixioso de poñer nome.

Exemplo:

  Onte bautizaron o meu curmán.

## Contorna

Definición:

  Espazo que rodea o lugar onde vivimos.

Exemplo:

  Na nosa contorna hai moitos espazos naturais de interese.

## Sufixos

Definición:

  Parte final dunha palabra que cando varía nos permite formar outras.

Exemplo:

  Amigas é unha palabra que leva sufixos de xénero é número.

# Que son os topónimos?

Como se chama o lugar onde vives? Sabes por que se chama así? A resposta pode darcha a toponimia, que é a ciencia que estuda os nomes cos que identificamos os diferentes espazos.

Os nosos antepasados foron bautizando os lugares nos que habitaban con nomes que naquel momento facían referencia a un ou varios elementos que había naquel espazo. Pode ser que hoxe xa non exista esa relación pero o nome segue perdurando.

As orixes dos topónimos son moi variadas. No seguinte cadro facemos referencia ás máis habituais.

## Haxiónimos

Que son?

Son os nomes de lugar que se refiren a santos ou construcións relixiosas.

Exemplos:

San Xurxo de Sacos (Pontevedra), A Capela (A Coruña) ou A Madanela (Ourense).

## Zoónimos

Que son?

Son os nomes de lugar que fan referencia a algún animal.

Exemplos:

Lobeira (Ourense), Lagartóns (Pontevedra) ou Boimorto (A Coruña).

## Fitónimos

Que son?

Son os nomes de lugar que fan referencia a algunha planta ou árbore.

Exemplos:

O Carballiño (Ourense), O Pino (A Coruña).

## Orónimos

Que son?

Son os nomes de lugar que fan referencia á orografía ou ao relevo do terreo.

Exemplos:

Monforte (Lugo), Val do Dubra (A Coruña).

## Antropónimos

Que son?

Son os nomes de lugar que teñen nome de persoa.

Exemplos:

Vilagarcía de Arousa (Pontevedra), As Pontes de García Rodríguez (A Coruña).

## Hidrónimos

Que son?

Son os nomes de lugar que se refiren a auga, ríos ou lagos.

Exemplos:

Ribadavia (Ourense), As Lagoas (Ourense).

## Topónimos que fan referencia a construcións

Que son?

Son os nomes de lugar que se refiren a construcións feitas pola humanidade.

Exemplos:

A Pontenova (Lugo), Pontevedra.

## Lectura facilitada

Os topónimos son os nomes que lle damos aos lugares onde vivimos ou traballamos.

A toponimia é que é a ciencia que estuda os topónimos.

As orixes dos topónimos son moi variadas.

- Os haxiónimos fan referencia a construcións relixiosas: por exemplo, A Igrexa.
- Os zoónimos fan referencia a nomes de animais: por exemplo, A Raposeira.
- Os fitónimos fan referencia a plantas ou árbores: por exemplo, O Carballiño.
- Os orónimos fan referencia a formas do relevo: por exemplo, Montefurado.
- Os antropónimos fan referencia a persoas: por exemplo, Vilagarcía de Arousa.
- Os hidrónimos fan referencia a ríos ou lagos: por exemplo, Ribadavia.
- Topónimos que fan referencia a construcións: por exemplo, A Pontenova.

## Audio

audio/mpeg

## Aprende os principais topónimos de España

# Topónimos e xentilicios

Os xentilicios son adxectivos ou substantivos que indican de que país, cidade ou lugar é unha persoa, un animal ou un obxecto. Por exemplo, galega ou galego sería o xentilicio de Galicia. Fórmanse a partir dun topónimo ao que se lle engade un sufixo.

En galego formamos os xentilicios cos sufixos que se recollen na seguinte táboa.

## Lectura facilitada

Os xentilicios son adxectivos ou substantivos que indican de que país, cidade ou lugar é unha persoa, un animal ou un obxecto.

En galego fórmanse engadindo os sufixos:

- és/esa: carballiñés/carballiñesa.
- ense: teense.
- eiro/eira: rianxeiro/ rianxeira.
- ego/ega: chairego/ chairega.
- ino/ina: chantadino/ chantadina.
- ao/á: melidao/ melidá.
- án/á: fisterrán/ fisterrá.
- ano/ana: iraniano/iraniana.

## Audio

audio/mpeg

## Lumen di Importante

Páxina 12 de 23

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)