# 3.4. Informando

# Falando claro

Non todos os textos son iguais. Uns están escritos para contar unha historia, outros para explicar como é algo, outros para convencernos e ata os hai que están escritos para informarnos... Cada un ten un nome: texto narrativo, texto descritivo, texto argumentativo e texto expositivo.

Imos pararnos nestes últimos.

Os textos expositivos teñen como obxectivo principal informar ou explicar algo de maneira clara e obxectiva. Son textos que presentan datos, feitos ou explicacións sobre un tema sen incluír a opinión ou os sentimentos da persoa que escribe. Son moi útiles para adquirir coñecementos sobre diferentes temas: históricos, científicos, culturais...

Usan unha linguaxe clara, con verbos en presente e moitas veces inclúen listas, definicións ou exemplos. Outra característica dos textos expositivos é o emprego de conectores. Os conectores son palabras que axudan a unir ideas e exemplos.

## Audio

audio/mpeg

## Características

## Claridade

Procúrase que o lector comprenda ben a información. A linguaxe é clara e directa.

## Obxectividade

Non hai opinións, só se dan feitos ou datos verificables.

## Organización

As ideas están ben estruturadas e organizadas de maneira lóxica (introdución, desenvolvemento e conclusión).

## Uso de exemplos e explicacións

Moitos textos expositivos usan exemplos e comparacións para que a información se entenda mellor.

## Terminoloxía especializada

Dependendo do tema, pode usarse un vocabulario técnico ou específico pero sempre que sexa facilmente comprensible para o lector.

## Audio

audio/mpeg

## Estrutura

## Introdución

Presenta o tema.

## Desenvolvemento

Achega datos e explicacións.

## Conclusión ou peche

Resume ou engade unha curiosidade (ás veces).

## Audio

audio/mpeg

## Conectores

## Para introducir un tema

- En primeiro lugar.
- Para comezar.
- Neste texto imos escribir sobre...

## Para engadir información

- Ademais.
- Tamén.
- Por outra banda.
- Así mesmo.

## Para explicar ou exemplificar

- Por exemplo.
- É dicir.
- En concreto.

## Para comparar

- Do mesmo xeito.
- Ao igual que.
- Pola contra.

## Para rematar ou pechar

- En resumo.
- Para rematar.
- Como curiosidade.

## Audio

audio/mpeg

# Para ler

Escolle unha das seguintes opcións e realiza a actividade proposta.

OPCIÓN A. Procura na rede un texto expositivo. Identifica as características e a súa estrutura. Marca os conectores que aparezan.

OPCIÓN B. Le o seguinte texto, identifica as partes principais, escríbeas no teu caderno e explícaas.

O lobo: un animal en perigo

O lobo ibérico (canis lupus signatus) é unha subespecie de lobo común que habita principalmente na península Ibérica. Desempeña un papel moi importante no ecosistema. Nos últimos anos o número de lobo ibérico diminuíu de forma alarmante debido á caza furtiva, á perda do seu hábitat e á desinformación da poboación.

O lobo ibérico é un animal carnívoro que se alimenta principalmente de cervos, xabaríns e coellos aínda que, se o alimento escasea, pode comer froitas ou mesmo animais domésticos. A súa presenza no ecosistema é fundamental para o seu equilibrio pois, xeralmente, aliméntase de animais débiles e enfermos; isto evita que se propaguen as enfermidades e ao mesmo tempo contribúe a que mellore a saúde do resto de presas.

É un animal social, vive en mandas organizadas e só se reproduce a parella dominante para evitar a superpoboación do grupo. A manda traballa en grupo para cazar, coidar as crías e defender o territorio.

Malia ser un animal protexido en moitos lugares, segue a ser perseguido debido ao medo e desconfianza que xera nas persoas o seu comportamento. A educación e a sensibilización son a chave para cambiar a percepción sobre este animal.

O lobo ibérico é unha especie en perigo de extinción. A súa presenza é vital para manter o equilibrio natural e evitar que outras especies aumenten en exceso. A protección do lobo ibérico non só axuda o medio ambiente tamén preserva unha parte fundamental da nosa cultura e diversidade.

## Lectura facilitada

O lobo ibérico é un tipo de lobo que vive sobre todo en España e Portugal. É moi importante para a natureza. Nos últimos anos, hai moitos menos lobos ibéricos. Isto pasa porque a xente caza ás agochadas, porque perden o sitio onde viven e porque a xente non sabe moito sobre eles.

O lobo ibérico come carne. Aliméntase de cervos, xabaríns e coellos. Se non atopa estes animais, pode comer froita ou animais da casa. É moi importante que haxa lobos na natureza. Comen os animais que están débiles ou enfermos. Así, evitan que se espallen as enfermidades e axudan a que os outros animais estean máis sans.

Os lobos son animais sociais. Viven en grupos que se chaman mandas. Nunha manda, só un macho e unha femia teñen bebés. Así non hai demasiados lobos. A manda traballa xunta para cazar, coidar as crías e defender o seu territorio.

Aínda que está prohibido cazar lobos en moitos sitios, a xente ségueos cazando. Isto é porque algunhas persoas teñen medo dos lobos e non confían neles. Para que a xente deixe de ter medo aos lobos, é importante ensinarlles cousas sobre eles e facer que se dean conta de que son importantes.

O lobo ibérico está en perigo de desaparecer. É moi importante que sigan existindo para que a natureza estea equilibrada e non haxa demasiados animais doutras especies. Coidar o lobo ibérico axuda á natureza e tamén protexe unha parte importante da nosa cultura.

## Audio

audio/mpeg

OPCIÓN C. Le o seguinte texto e despois completa a actividade "Que falta aquí?".

O esquío: un pequeno mestre da axilidade

O esquío é un mamífero pequeno que pertence á familia dos Sciuridae. Este animal é coñecido pola súa grande axilidade e a súa capacidade para saltar de árbore en árbore. Vive principalmente en bosques e parques, onde as árbores lle proporcionan o espazo ideal para moverse e alimentarse.

Os esquíos teñen un corpo delgado, cuberto por pel de cor marrón ou gris, e unha cola longa e esponxosa, que lles axuda a manter o equilibrio cando saltan ou corren. A súa alimentación está composta principalmente de noces, sementes e froitas, pero tamén poden comer insectos pequenos. Durante os meses de outono, os esquíos recollen e almacenan comida para o inverno que gardan en pequenos buratos ou nas árbores. Este comportamento é fundamental para a súa supervivencia cando o alimento escasea no inverno.

Aínda que son animais sociais, pasan a maior parte do tempo nas árbores e son bastante solitarios cando se trata de buscar comida. A súa axilidade, rapidez e capacidade para adaptarse aos cambios no seu contorno fan deles uns animais fascinantes e ben adaptados ao seu hábitat natural.

En conclusión, o esquío é un exemplo perfecto de adaptación ao medio, cun comportamento que garante a súa supervivencia en bosques e parques ao redor do mundo.

## Audio

audio/mpeg

# Que falta aquí?

%E9%B0%E6%EB%E2%F7%D5%F3%FF%F7%B0%A8%B0%D1%FD%FF%E2%FE%F7%E6%F3%B0%BE%B0%FB%FC%E1%E6%E0%E7%F1%E6%FB%FD%FC%E1%B0%A8%B0%AE%E2%AC%AE%BD%E2%AC%CE%FC%AE%E2%AC%AE%BD%E2%AC%B0%BE%B0%E6%F7%EA%E6%C6%F7%EA%E6%B0%A8%B0%B7%A1%D1%E2%B7%A1%D7%DD%B7%A0%A2%F7%E1%E3%E7%B7%D7%D6%FD%B7%A0%A2%E6%F7%FC%B7%A0%A2%E7%FC%FA%F3%B7%A0%A2%F1%FD%FE%F3%B7%A0%A2%D2%D2%FE%FD%FC%F5%F3%D2%D2%B7%A0%A2%F7%B7%A0%A2%D2%D2%F7%E1%E2%FD%FC%EA%FD%E1%F3%D2%D2%BC%B7%A0%A2%C4%FB%E4%F7%B7%A0%A2%E2%E0%FB%FC%F1%FB%E2%F3%FE%FF%F7%FC%E6%F7%B7%A0%A2%F7%FC%B7%A0%A2%D2%D2%F0%FD%E1%E3%E7%F7%E1%D2%D2%B7%A0%A2%F7%B7%A0%A2%D2%D2%E2%F3%E0%E3%E7%F7%E1%D2%D2%BC%B7%A0%A2%D3%FE%FB%FF%B7%D7%AB%FC%E6%F3%E1%F7%B7%A0%A2%F6%F7%B7%A0%A2%D2%D2%FC%FD%F1%F7%E1%D2%D2%B7%A0%D1%B7%A0%A2%D2%D2%E1%F7%FF%F7%FC%E6%F7%E1%D2%D2%B7%A0%A2%F7%B7%A0%A2%D2%D2%F4%E0%FD%FB%E6%F3%E1%D2%D2%BC%B7%A0%A2%D5%F3%E0%F6%F3%B7%A0%A2%F3%E1%B7%A0%A2%E1%B7%D4%D3%F3%E1%B7%A0%A2%E2%E0%FD%E4%FB%E1%FB%B7%D4%A1%FC%E1%B7%A0%A2%F6%F7%B7%A0%A2%F1%FD%FF%FB%F6%F3%B7%A0%A2%F7%FC%B7%A0%A2%D2%D2%F0%E7%E0%F3%E6%FD%E1%E1%D2%D2%B7%A0%A2%F6%F3%E1%B7%A0%A2%B7%D7%A3%E0%F0%FD%E0%F7%E1%BC%B7%A0%A2%C7%E1%F3%B7%A0%A2%F3%B7%A0%A2%E1%B7%D4%D3%F3%B7%A0%A2%F1%FD%FE%F3%B7%A0%A2%E2%F3%E0%F3%B7%A0%A2%FF%F3%FC%E6%F7%E0%B7%A0%A2%FD%B7%A0%A2%D2%D2%F7%E3%E7%FB%FE%FB%F0%E0%FB%FD%D2%D2%BC%B7%A0%A2%D7%FC%B7%A0%A2%EA%F7%E0%F3%FE%B7%A0%D1%B7%A0%A2%E1%FD%FC%B7%A0%A2%F3%FC%FB%FF%F3%FB%E1%B7%A0%A2%D2%D2%E1%FD%FE%FB%E6%F3%E0%FB%FD%E1%D2%D2%B7%A0%A2%F7%B7%A0%A2%F3%F6%B7%D7%A3%E2%E6%F3%FC%E1%F7%B7%A0%A2%FF%FD%FB%B7%A0%A2%F0%F7%FC%B7%A0%A2%F3%FD%B7%A0%A2%D2%D2%FF%F7%F6%FB%FD%D2%D2%B7%A0%A2%FD%FC%F6%F7%B7%A0%A2%E4%FB%E4%F7%FC%BC%B7%A1%D1%BD%E2%B7%A1%D7%B0%BE%B0%E1%FA%FD%E5%DF%FB%FC%FB%FF%FB%E8%F7%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%FB%E6%FB%FC%F7%E0%F3%E0%EB%B0%A8%E9%B0%E1%FA%FD%E5%D1%FE%E7%F7%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%F1%FE%E7%F7%D5%F3%FF%F7%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E2%F7%E0%F1%F7%FC%E6%F3%F5%F7%D1%FE%E7%F7%B0%A8%A6%A2%BE%B0%E1%FA%FD%E5%D1%FD%F6%F7%D3%F1%F1%F7%E1%E1%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%F1%FD%F6%F7%D3%F1%F1%F7%E1%E1%B0%A8%B0%B0%BE%B0%FF%F7%E1%E1%F3%F5%F7%D1%FD%F6%F7%D3%F1%F1%F7%E1%E1%B0%A8%B0%B0%EF%BE%B0%F1%F3%E1%F7%C1%F7%FC%E1%FB%E6%FB%E4%F7%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%FB%E1%C1%F1%FD%E0%FF%B0%A8%A3%BE%B0%E6%F7%EA%E6%D0%E7%E6%E6%FD%FC%C1%F1%FD%E0%FF%B0%A8%B0%D5%F3%E0%F6%F3%E0%B2%F3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B0%BE%B0%E0%F7%E2%F7%F3%E6%D3%F1%E6%FB%E4%FB%E6%EB%B0%A8%E6%E0%E7%F7%BE%B0%E6%F7%EA%E6%D4%F7%F7%F6%D0%F3%F1%F9%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E6%F7%EA%E6%D3%F4%E6%F7%E0%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F4%F7%F7%F6%D0%F3%F1%F9%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%E2%F7%E0%F1%F7%FC%E6%F3%F8%F7%D4%D0%B0%A8%A3%A2%A2%BE%B0%E4%F7%E0%E1%FB%FD%FC%B0%A8%A3%BE%B0%F7%E1%E6%E0%FB%F1%E6%D1%FA%F7%F1%F9%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%E5%FD%E0%F6%E1%C1%FB%E8%F7%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%E6%FB%FF%F7%B0%A8%A2%BE%B0%E6%EB%E2%F7%B0%A8%A2%BE%B0%E5%FD%E0%F6%E1%D7%E0%E0%FD%E0%E1%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F3%E6%E6%F7%FF%E2%E1%DC%E7%FF%F0%F7%E0%B0%A8%A3%BE%B0%E2%F7%E0%F1%F7%FC%E6%F3%F8%F7%D7%E0%E0%FD%E0%B0%A8%A0%A2%BE%B0%E1%FA%FD%E5%C1%FD%FE%E7%E6%FB%FD%FC%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%E5%FD%E0%F6%E1%DE%FB%FF%FB%E6%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%F7%E4%F3%FE%E7%F3%E6%FB%FD%FC%B0%A8%E6%E0%E7%F7%BE%B0%F7%E4%F3%FE%E7%F3%E6%FB%FD%FC%DB%D6%B0%A8%B0%A3%A0%A1%A6%A7%B0%BE%B0%FB%F6%B0%A8%B0%A0%A2%A0%A7%A6%A3%A4%A0%A2%A3%A7%A7%AA%BF%A3%A0%A2%B0%BE%B0%FF%E1%F5%E1%B0%A8%E9%B0%FF%E1%F5%DA%F3%E2%E2%F7%FC%B0%A8%B0%C2%F3%E1%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C0%F7%E2%FE%EB%B0%A8%B0%C0%F7%E1%E2%FD%FC%F6%F7%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%E7%F0%FF%FB%E6%B0%A8%B0%D7%FC%E4%FB%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D7%FC%E6%F7%E0%D1%FD%F6%F7%B0%A8%B0%DB%FC%E6%E0%FD%F6%E7%F1%F7%B2%FD%B2%F1a%F6%FB%F5%FD%B2%F6%F7%B2%F3%F1%F1%F7%E1%FD%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D7%E0%E0%FD%E0%D1%FD%F6%F7%B0%A8%B0%DD%B2%F1a%F6%FB%F5%FD%B2%F6%F7%B2%F3%F1%F1%F7%E1%FD%B2%FC%FD%FC%B2%7B%B2%F1%FD%E0%E0%F7%F1%E6%FD%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D5%F3%FF%F7%DD%E4%F7%E0%B0%A8%B0%D4%FB%FC%B2%F6%F3%B2%E2%F3%E0%E6%FB%F6%F3%B3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DB%FC%F6%FB%F1%F3%E6%F7%C5%FD%E0%F6%B0%A8%B0%C2%E0%FD%E2%FD%E0%F1%FB%FD%FC%F3%B2%E7%FC%FA%F3%B2%E2%F3%FE%F3%F0%E0%F3%B2%FD%E7%B2%F7%EA%E2%E0%F7%E1%FBa%FC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D1%FE%E7%F7%B0%A8%B0%CA%F7%FC%FB%F3%FE%B3%B2%D3%B2%E2%FB%E1%E6%F3%B2%7B%A8%B0%BE%B0%FF%E1%F5%CB%FD%E7%DA%F3%E1%B0%A8%B0%C6%F7%E1%B2%B7%A3%B2%F3%F1%F7%E0%E6%FD%E1%B2%F7%B2%B7%A0%B2%F7%E0%E0%FD%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D1%FD%F6%F7%D3%F1%F1%F7%E1%E1%B0%A8%B0%D1a%F6%FB%F5%FD%B2%F6%F7%B2%F3%F1%F1%F7%E1%FD%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C2%FE%F3%EB%D3%F5%F3%FB%FC%B0%A8%B0%CA%FD%F5%F3%E0%B2%FD%E7%E6%E0%F3%B2%E4%F7%E8%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C0%F7%E3%E7%FB%E0%F7%F6%D3%F1%F1%F7%E1%E1%D9%F7%EB%B0%A8%B0%5B%B2%FC%F7%F1%F7%E1%F3%E0%FB%FD%B2%FD%B2%F1a%F6%FB%F5%FD%B2%F6%F7%B2%F3%F1%F1%F7%E1%FD%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DB%FC%F4%FD%E0%FF%F3%E6%FB%FD%FC%DE%FD%FD%F9%FB%FC%F5%B0%A8%B0%CA%F7%FC%FB%F3%FE%B3%B2%D3%B2%FB%FC%F4%FD%E0%FF%F3%F1%FBa%FC%B2%E3%E7%F7%B2%F7%E1%E6%F3%F0%F3%E1%B2%F3%B2%E2%E0%FD%F1%E7%E0%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C2%FE%F3%EB%C1%E6%F3%E0%E6%B0%A8%B0%C2%E0%F7%FF%F3%B2%F3%E3%E7%7F%B2%E2%F3%E0%F3%B2%EA%FD%F5%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D7%E0%E0%FD%E0%E1%B0%A8%B0%D7%E0%E0%FD%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D7%E0%E0%FD%E0%B0%A8%B0%D3%E6%FD%E2%FD%E7%E1%F7%B2%E7%FC%B2%F7%E0%E0%FD%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DF%FD%E4%F7%DD%FC%F7%B0%A8%B0%C2%F3%E1%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DA%FB%E6%E1%B0%A8%B0%D3%F1%F7%E0%E6%FD%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DA%FB%E6%B0%A8%B0%D3%F1%F7%E0%E6%FD%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%F1%FD%E0%F7%B0%A8%B0%C2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DF%FB%FC%FB%FF%FB%E8%F7%B0%A8%B0%DF%FB%FC%FB%FF%FB%E8%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DF%F3%EA%FB%FF%FB%E8%F7%B0%A8%B0%DF%F3%EA%FB%FF%FB%E8%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C6%FB%FF%F7%B0%A8%B0%DE%7F%FF%FB%E6%F7%B2%F6%F7%B2%E6%F7%FF%E2%FD%B2%BA%FF%FF%A8%E1%E1%BB%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DE%FB%E4%F7%B0%A8%B0%C4%FB%F6%F3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D4%E7%FE%FE%C1%F1%E0%F7%F7%FC%B0%A8%B0%C2%F3%FC%E6%F3%FE%FE%F3%B2%D1%FD%FF%E2%FE%F7%E6%F3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D7%EA%FB%E6%D4%E7%FE%FE%C1%F1%E0%F7%F7%FC%B0%A8%B0%C1%F3%7F%E0%B2%F6%F7%B2%E2%F3%FC%E6%F3%FE%FE%F3%B2%F1%FD%FF%E2%FE%F7%E6%F3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DC%E7%FF%C3%E7%F7%E1%E6%FB%FD%FC%E1%B0%A8%B0%DCh%FF%F7%E0%FD%B2%F6%F7%B2%E2%E0%F7%F5%E7%FC%E6%F3%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DC%FD%DB%FF%F3%F5%F7%B0%A8%B0%C2%E0%F7%F5%E7%FC%E6%F3%B2%E1%F7%FC%B2%FB%FF%F3%EA%F7%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D1%FD%FD%FE%B0%A8%B0%CA%F7%FC%FB%F3%FE%B3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DE%FD%E1%F7%C6%B0%A8%B0%C2%F7%E0%F6%FB%F1%FA%F7%E1%B2%A1%A1%A2%B2%E2%E7%FC%E6%FD%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DE%FD%E1%F7%DE%FB%E4%F7%B0%A8%B0%C2%F7%E0%F6%FB%F1%FA%F7%E1%B2%E7%FC%FA%F3%B2%E4%FB%F6%F3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DE%FD%E1%E6%DE%FB%E4%F7%E1%B0%A8%B0%C2%F7%E0%F6%FB%F1%FA%F7%E1%B2%E6a%F6%F3%FE%F3%E1%B2%E6h%F3%E1%B2%E4%FB%F6%F3%E1%B3%B0%BE%B0%FF%F5%E1%D3%FE%FE%C3%E7%F7%E1%E6%FB%FD%FC%E1%B0%A8%B0%C2%E0%F7%F5%E7%FC%E6%F3%E1%B2%F1%FD%FF%E2%FE%F7%E6%F3%F6%F3%E1%B3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%E7%F1%F1%F7%E1%E1%F7%E1%B0%A8%B0%D1%FD%E0%E0%F7%F1%E6%FD%B3%B2%EE%B2%D7%EA%F1%F7%FE%F7%FC%E6%F7%B3%B2%EE%B2%CA%F7%FC%FB%F3%FE%B3%B2%EE%B2%DF%FD%FB%B2%F0%F7%FC%B3%B2%EE%B2%C2%F7%E0%F4%F7%F1%E6%FD%B3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D4%F3%FB%FE%E7%E0%F7%E1%B0%A8%B0%DC%FD%FC%B2%F7%E0%F3%B2%FB%E1%FD%B3%B2%EE%B2%DB%FC%F1%FD%E0%E0%F7%F1%E6%FD%B3%B2%EE%B2%DC%FD%FC%B2%7B%B2%F1%FD%E0%E0%F7%F1%E6%FD%B3%B2%EE%B2%C1%F7%FC%E6%7F%FF%FD%FE%FD%B3%B2%EE%B2%D7%E0%E0%FD%B3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C6%E0%EB%D3%F5%F3%FB%FC%B0%A8%B0%DC%F7%F1%F7%E1%FB%E6%F3%E1%B2%E2%FD%FE%FD%B2%FF%F7%FC%FD%E1%B2%E7%FC%B2%B7%E1%B7%B2%F6%F7%B2%E0%F7%E1%E2%FD%E1%E6%F3%E1%B2%F1%FD%E0%E0%F7%F1%E6%F3%E1%B2%E2%F3%E0%F3%B2%F1%FD%FC%E1%F7%F5%E7%FB%E0%B2%F3%B2%FB%FC%F4%FD%E0%FF%F3%F1%FBa%FC%BC%B2%C4%FD%FE%E4%F7%B2%E6%F7%FC%E6%F3%FE%FD%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C5%E0%FD%E6%F7%B0%A8%B0%D7%E1%F1%E0%FB%F0%F7%B2%F3%B2%E2%F3%FE%F3%F0%E0%F3%B2%F1%FD%E0%E0%F7%F1%E6%F3%B2%F7%B2%E2%E0%F7%FF%F7%B2%F7%FC%B2%C0%F7%E1%E2%FD%FC%F6%F7%E0%BC%B2%C1%F7%B2%F6%E7%F0%FB%F6%F3%E1%BE%B2%E2%E0%F7%FF%F7%B2%F7%FC%B2%C1%F7%F5%E7%FB%E0%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DC%FD%E6%DC%F7%E6%E5%FD%E0%F9%B0%A8%B0%D3%B2%F7%E1%E6%F7%B2%EA%FD%F5%FD%B2%E1a%B2%E1%F7%B2%E2%FD%F6%F7%B2%EA%FD%F5%F3%E0%B2%F1%FD%FC%B2%F1%FD%FC%F7%EA%FBa%FC%B2%F3%B2%DB%FC%E6%F7%E0%FC%F7%E6%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D7%FC%F6%D5%F3%FF%F7%C1%F1%FD%E0%F7%B0%A8%B0%D3%FC%E6%F7%E1%B2%F6%F7%B2%F5%F3%E0%F6%F3%E0%B2%F3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%F1%FD%FF%F7%F1%F7%B2%F3%B2%E2%F3%E0%E6%FB%F6%F3%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%F1%FD%E0%F7%C1%F1%FD%E0%FF%B0%A8%B0%D3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%FC%FD%FC%B2%E1%F7%B2%E2%FD%F6%F7%B2%F5%F3%E0%F6%F3%E0%B2%E2%FD%E0%E3%E7%F7%B2%F7%E1%E6%F3%B2%E2s%EA%FB%FC%F3%B2%FC%FD%FC%B2%F4%FD%E0%FF%F3%B2%E2%F3%E0%E6%F7%B2%F6%E7%FC%B2%E2%F3%E3%E7%F7%E6%F7%B2%C1%D1%DD%C0%DF%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C3%E7%F7%E1%E6%FB%FD%FC%B0%A8%B0%C2%E0%F7%F5%E7%FC%E6%F3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D3%FC%E1%E5%F7%E0%B0%A8%B0%C0%F7%E1%E2%FD%E1%E6%F3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DD%FC%FE%EB%C1%F3%E4%F7%C1%F1%FD%E0%F7%B0%A8%B0%C1a%B2%E1%F7%B2%E2%FD%F6%F7%B2%F5%F3%E0%F6%F3%E0%B2%F3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%E7%FC%FA%F3%B2%E4%F7%E8%B3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DD%FC%FE%EB%C1%F3%E4%F7%B0%A8%B0%C1a%B2%E1%F7%B2%E2%FD%F6%F7%B2%F5%F3%E0%F6%F3%E0%B2%E7%FC%FA%F3%B2%E4%F7%E8%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DB%FC%F4%FD%E0%FF%F3%E6%FB%FD%FC%B0%A8%B0%DB%FC%F4%FD%E0%FF%F3%F1%FBa%FC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%CB%FD%E7%C1%F1%FD%E0%F7%B0%A8%B0%D3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D3%E7%E6%FA%FD%E0%B0%A8%B0%D3%E7%E6%FD%E0%7F%F3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DD%FC%FE%EB%C1%F3%E4%F7%D3%E7%E6%FD%B0%A8%B0%D3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%F5%F3%E0%F6%F3%E0%F3%E1%F7%B2%F6%F7%E1%E2%FD%FB%E1%B2%F6%F7%B2%F1%F3%F6%F3%B2%E2%E0%F7%F5%E7%FC%E6%F3%BC%B2%C1a%B2%E1%F7%B2%E2%FD%F6%F7%B2%EA%FD%F5%F3%E0%B2%E7%FC%FA%F3%B2%E4%F7%E8%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%F3%E4%F7%D3%E7%E6%FD%B0%A8%B0%D3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%F5%F3%E0%F6%F3%E0%F3%E1%F7%B2%F3%E7%E6%FD%FF%F3%E6%FB%F1%F3%FF%F7%FC%E6%F7%B2%F6%F7%E1%E2%FD%FB%E1%B2%F6%F7%B2%F1%F3%F6%F3%B2%E2%E0%F7%F5%E7%FC%E6%F3%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%F7%E4%F7%E0%F3%FE%C1%F1%FD%E0%F7%B0%A8%B0%C2a%F6%F7%E1%F7%B2%F5%F3%E0%F6%F3%E0%B2%F3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%E6%F3%FC%E6%F3%E1%B2%E4%F7%F1%F7%E1%B2%F1%FD%FF%FD%B2%E1%F7%B2%E3%E7%F7%FB%E0%F3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%CB%FD%E7%DE%F3%E1%E6%C1%F1%FD%E0%F7%B0%A8%B0%D3%B2h%FE%E6%FB%FF%F3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%F5%F3%E0%F6%F3%F6%F3%B2%7B%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D3%F1%E6%FB%E6%EB%D1%FD%FF%E2%FE%EB%B0%A8%B0%CA%F3%B2%E0%F7%F3%FE%FB%E8%F3%F1%FA%F7%E1%B2%F7%E1%E6%F3%B2%F3%F1%E6%FB%E4%FB%F6%F3%F6%F7%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C2%FE%F3%EB%C1%F7%E4%F7%E0%F3%FE%C6%FB%FF%F7%E1%B0%A8%B0%C2a%F6%F7%E1%F7%B2%E0%F7%F3%FE%FB%E8%F3%E0%B2%F7%E1%E6%F3%B2%F3%F1%E6%FB%E4%FB%F6%F3%F6%F7%B2%E6%F3%FC%E6%F3%E1%B2%E4%F7%F1%F7%E1%B2%F1%FD%FF%FD%B2%E1%F7%B2%E3%E7%F7%FB%E0%F3%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D1%FE%FD%E1%F7%B0%A8%B0%C2%F7%F1%FA%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DE%FD%F3%F6%FB%FC%F5%B0%A8%B0%D1%F3%E0%F5%F3%FC%F6%FD%BC%B2%D3%F5%F3%E0%F6%F7%u20B4%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C2%FD%FB%FC%E6%E1%B0%A8%B0%E2%E7%FC%E6%FD%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D3%E7%F6%FB%FD%B0%A8%B0%D3%E7%F6%FB%FD%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%FD%FE%E7%E6%FB%FD%FC%B0%A8%B0%C1%FD%FE%E7%F1%FBa%FC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C6%E0%EB%B0%A8%B0%C6%7B%FC%E6%F3%FD%B2%FD%E7%E6%E0%F3%B2%E4%F7%E8%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D1%FA%F7%F1%F9%B0%A8%B0%D1%FD%FF%E2%E0%FD%F0%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D7%FC%F6%C1%F1%FD%E0%F7%B0%A8%B0%C6%F7%E1%B2%B7%E1%B2%E0%F7%E1%E2%FD%E1%E6%F3%E1%B2%F1%FD%E0%E0%F7%F1%E6%F3%E1%B2%F7%B2%B7%F6%B2%F7%E0%E0%FD%E1%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D7%FC%F6%C6%FB%FF%F7%B0%A8%B0%C0%F7%FF%F3%E6%FD%E7%B2%FD%B2%E6%F7%FF%E2%FD%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D5%F3%FF%F7%D7%FC%F6%B0%A8%B0%D1%FD%FF%E2%FE%F7%E6%F3%F1%FA%F7%E1%B2%F3%B2%F3%F1%E6%FB%E4%FB%F6%F3%F6%F7%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C7%FC%F1%FD%FF%E2%FE%F7%E6%F7%F6%D3%F1%E6%FB%E4%FB%E6%EB%B0%A8%B0%D3%F1%E6%FB%E4%FB%F6%F3%F6%F7%B2%FC%FD%FC%B2%F1%FD%FF%E2%FE%F7%E6%F3%F6%F3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%E7%F1%F1%F7%E1%E1%F4%E7%FE%D3%F1%E6%FB%E4%FB%E6%EB%B0%A8%B0%D3%F1%E6%FB%E4%FB%F6%F3%F6%F7%B2%E1%E7%E2%F7%E0%F3%F6%F3%BC%B2%C2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%A8%B2%B7%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C7%FC%E1%E7%F1%F1%F7%E1%E1%F4%E7%FE%D3%F1%E6%FB%E4%FB%E6%EB%B0%A8%B0%D3%F1%E6%FB%E4%FB%F6%F3%F6%F7%B2%FC%FD%FC%B2%E1%E7%E2%F7%E0%F3%F6%F3%BC%B2%C2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%A8%B2%B7%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C6%EB%E2%F7%D5%F3%FF%F7%B0%A8%B0%D1%FD%FF%E2%FE%F7%E6%F3%E0%B0%EF%EF

O esquío ten unha cola @@longa@@ e @@esponxosa@@. Vive principalmente en @@bosques@@ e @@parques@@. Aliméntase de @@noces@@, @@sementes@@ e @@froitas@@. Garda as súas provisións de comida en @@buratoss@@ das árbores. Usa a súa cola para manter o @@equilibrio@@. En xeral, son animais @@solitarios@@ e adáptanse moi ben ao @@medio@@ onde viven.

O navegador non é compatible con esta ferramenta.

# Lista desordenada

Ordena o seguinte texto expositivo e sinala a súa estrutura no teu caderno.

- As tartarugas: un dos animais máis antigos do planeta
- As tartarugas son réptiles que existen desde hai máis de 200 millóns de anos, o que as converte nun dos grupos de animais máis antigos da Terra. Caracterízanse por un caparazón duro que as protexe dos depredadores e que lles serve como refuxio cando se senten ameazadas. Este caparazón está composto por ósos e é unha das súas principais adaptacións á vida no planeta.
- As tartarugas pódense clasificar en dúas categorías principais: as tartarugas terrestres e as acuáticas. As terrestres viven en terra firme e son herbívoras, mentres que as acuáticas viven en océanos e ríos e aliméntanse principalmente de peixes, moluscos e algas.
- A súa capacidade para moverse lentamente é unha das características máis coñecidas, pero tamén son excelentes nadadoras no caso das tartarugas mariñas. O seu ciclo de vida é longo, e moitas especies, especialmente as mariñas, enfróntanse a graves ameazas, como a perda do hábitat e a contaminación das augas. Por iso, as tartarugas son consideradas unha especie en perigo de extinción en varias partes do mundo.
- En conclusión, as tartarugas son animais fascinantes. Teñen unha longa historia de adaptación ao medio e un papel importante nos ecosistemas.

Comprobar

Correcto!

202546111839-120
12345
Actividade non completada#Actividade superada. Puntuación: %s#Actividade non superada. Puntuación: %s#Lista desordenada

A resposta correcta é:

# Conectando termos

Busca, coas persoas do teu grupo de traballo, información sobre a historia do país que vos tocou. Escollede a información que queredes transmitir e redactade un pequeno texto empregando algúns dos conectores que viches no apartado "Falando claro" sobre o texto expositivo. Despois escríbeo no teu caderno.

## Audio

audio/mpeg

Páxina 16 de 30

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)