# Créditos e descarga

Título | EducACCIÓN dixital
Descrición | Este é o REA (Recurso Educativo Aberto) número 1 -dun total de 6- elaborado no proxecto cREAgal para a materia de Educación Dixital de 3º de Educación Secundaria Obrigatoria. A situación de aprendizaxe parte dun ciberataque ficticio no centro educativo do alumando que orixina problemas a diferentes niveis -tanto técnicos como de seguridade- presentados en forma de casos de estudo. Neste contexto, o alumando asume o papel de especialista encargado de diagnosticar e resolver un dos tres casos propostos, incorporando tamén medias preventivas axeitadas. Para afrontar este reto, o alumnado traballa contidos relacionados co hardware, o software e a ciberseguridade. O produto final consiste na elaboración dun informe no que se recolla a análise e a resolución do caso seleccionado. Este informe complétase cun elemento visual de apoio (infografía, mapa mental, etc.) que sintetice a información máis relevante.
Persoas elaboradoras | Cristóbal Álvarez Cervino Lorena Cerdeiro Núñez Saínza Martínez López
Organización | Dirección Xeral de Ordenación e Innovación Educativa. Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e Formación Profesional. Xunta de Galicia.
Licenza | Licenza Creative Commons Atribución Non comercial Compartir igual 4.0
Identificación | "EducACCIÓN dixital"; ISSN (web): 3101-0040

Este contido foi creado con eXeLearning, o editor libre e de fonte aberta deseñado para crear recursos educativos.

# Versión

Versión | Data de publicación | Notas sobre a versión
1.0 | Xuño 2026 | Primeira versión.

# Créditos dos recursos multimedia

## Páxina 1

Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Portada REA 01 Educación Dixital (CC BY-NC-SA 4.0)

## Páxina 2

Pictograma de ARASAAC
SVG Repo. Binary Code Desktop Computer (CC0)
Pictograma de ARASAAC
SVG Repo. Devices Tablet SVG Vector (CC0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Risco dixital (CC BY 4.0)

## Páxina 3

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Puppylinux. Flowchart SVG Vector (CC0)
Asociación de Prensa Juvenil. Luces rojas (CC BY-NC-SA 4.0)
Kwabenabaop. Bloated cellphone battery (CC BY-SA 4.0)
Smishra1. CrowdStrike BSOD at LGA (CC BY-SA)
TubularWorld . TSB Newcastle city centre (CC BY-SA)
Autoría descoñecida. WannaCry Virus Lock Logo (CC0)
Book Catalog. Cambridge analytica facebook (CC BY 2.0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Exemplo de lista de comprobación (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Diagrama de fluxo (CC BY-NC-SA 4.0)

## Páxina 4

Cyber Olympus. Process gear business (CC BY)
Universidade da Coruña. Servizo de Biblioteca Universitaria. ODS: Produción e consumo responsables (CC BY-NC-SA)
Universidade da Coruña. Servizo de Biblioteca Universitaria. ODS 9: Industria, innovación e infraestructura (CC BY-NC-SA)
Universidade da Coruña. Servizo de Biblioteca Universitaria. ODS 13: Acción polo clima (CC BY-NC-SA)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Diario de aprendizaxe (CC BY-NC-SA 4.0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC

## Páxina 5

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Marcin Wieclaw. Image of computer motherboard model DellT3600 (CC BY-NC-SA 4.0)
Ngyikp. The bluescreen of death (CC0)
Blogtrepreneur. Malware Infection (CC BY 2.0)
Pictograma de ARASAAC

## Páxina 6

puppylinux. System (CC0)
SVG Repo. Software Platform Computer (CC0)
SVG Repo. Robber Symbol On Monitor Screen (CC0)
SVG Repo. Circuit Board Microchip (CC0)
SVG Repo. Software (CC0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC

## Páxina 7

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Ficha de dominó informático (CC BY-NC-SA 4.0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC

## Páxina 8

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Diario de aprendizaxe (CC BY-NC-SA 4.0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Obra derivada (Proxecto cREAgal) a partir de pictograma de ARASAAC. Ordenador con virus (CC BY-NC-SA 4.0)
Pictograma de ARASAAC
SVG Repo. Social Media Campaign SVG Vector (CC0)

## Páxina 9

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Obra derivada (Proxecto cREAgal) a partir de pictograma de ARASAAC. Hardware (CC BY-NC-SA 4.0)
Obra derivada (Proxecto cREAgal) a partir da imaxe Bash Terminal de OpenClipart-Vectors con con licenza CC0. Software (CC BY-NC-SA 4.0)
Obra derivada (Proxecto cREAgal) a partir da imaxe Computer Service con licenza CC0. Ciberseguridade (CC BY-NC-SA 4.0)
Pictograma de ARASAAC
OpenClipart-Vectors. Bash Terminal (CC0)
OpenClipart-Vectors. Computer Service (CC0)

## Páxina 10

Obra derivada (Proxecto cREAgal) a partir de Motherboard electronics con licenza CC0. Hardware interno (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Frecha esquerda (CC BY-NC-SA 4.0)
Obra derivada (Proxecto cREAgal) a partir de Pictograma de ARASAAC. Hardware (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Frecha dereita (CC BY-NC-SA 4.0)
Obra derivada (Proxecto cREAgal) a partir de Pictograma de ARASAAC. Hardware periférico (CC BY-NC-SA 4.0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC

## Páxina 11

Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de imaxes con licenza compatible. Hardware interno (CC BY-SA 4.0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Josy_Dom_Alexis. Memory card chip (CC0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Michael Schwarzenberger. Network card component (CC0)
WikimediaImages. Motherboard electronics (CC0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Bru-nO. Cpu Processor (CC0)
Melanie Gorozabe. Memoria RAM (CC BY-SA 4.0)
tommil. Drive Technology (CC0)
D-Kuru. Samsung 980 PRO PCIe 4.0 (CC BY-SA 4.0)
Berkut. 6600GT GPU (CC BY-SA 4.0)
Pixabay. Power Supply (CC0)
Pixabay. Power Supply (CC0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC

## Páxina 12

Obra derivada (Proxecto cREAgal) a partir de pictograma de ARASAAC. Entrada (CC BY-SA 4.0)
Obra derivada (Proxecto cREAgal) a partir de pictograma de ARASAAC. Saída (CC BY-SA 4.0)
Obra derivada (Proxecto cREAgal) a partir de pictograma de ARASAAC. Entrada-saída (CC BY-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de imaxes con licenza compatible Hardware periférico (CC BY-SA 4.0)
Harinath R. Printer (CC0)
Pictograma de ARASAAC
Matt Trostle. Mouse computer (CC0)
Hans. Keyboard Computer (CC0)
Bru-nO. Microphone Music (CC0)
Marc Winter. Videoanruf Videokonferenz (CC0)
Nejc Soklič. Speaker Music (CC0)
WikimediaImages. Sony Mdr (CC0)
AS_Photography. Data carrier Pendrive (CC0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de imaxes con licenz a compatible. USB (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de imaxes con licenza compatible. USB_C (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de imaxes con licenza compatible. HDMI (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de imaxes con licenza compatible. Display port (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de i maxes con licenza compatible. Minijack (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de imaxes con licenza compatible. Bluetooth (CC BY-NC-SA 4.0)
Estefrosangella. Wi-Fi (CC BY 3.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de i maxes con licenza compatible. RJ45 (CC BY-SA 4.0)
Matt Trostle. Mouse Computer (CC0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Hans. Keyboard Computer (CC0)
Ronaldo F. Santos. Headset Phone (CC0)
Nejc Soklič. Speaker Music (CC0)
Harinath R. Printer Photo printer (CC0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC

## Páxina 13

Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de imaxes con licenza compatible. Software (CC BY-SA 4.0)
Moriarty77. Operating system (CC BY)
Moriarty77. Website Program SVG Vector (Dominio público)
SVG Repo. Coding Monitor SVG Vector (CC0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Escritorio maqueta Abalar 12 (CC BY-NC-SA 4.0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Boot maqueta Abalar 12 (CC BY-NC-SA 4.0)
Pictograma de ARASAAC
AnsyahF. Kernel de Linux (GPL)
Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de imaxes con licenza compatible. Esquema visual arranque do sistema operativo (CC BY-NC-SA 4.0)
Pictograma de ARASAAC

## Páxina 14

Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Vixiante do sistema ( (CC BY-NC-SA 4.0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Aplicacións (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Consumo de recursos nas aplicacións (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Procesos (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Peche de aplicacións (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Vixiante do sistema 2 (CC BY-NC-SA)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Vixiante do sistema (CC BY 4.0)

## Páxina 15

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Noah Jacobus. File SVG Vector (CC0)
Noah Jacobus. File SVG Vector (CC0)
Noah Jacobus. File SVG Vector (CC0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Navegar con seguridade (CC BY 4.0)

## Páxina 16

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC

## Páxina 17

Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de pictogramas de ARASAAC. Caderno forense (CC BY-NC-SA 4.0)
Axencia para Modernización Tecnolóxica de Galicia. Vídeo resumo do Informe da #Ciberseguridade nas empresas galegas por OSIMGA (Licenza estándar de YouTube)

## Páxina 18

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de pictogramas de ARASAAC. Estafas por mensaxería (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de pictogramas de ARASAAC. Estafas por perfís falsos e roubo de contas (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de pictogramas de ARASAAC. Estafas por sorteos falsos, premios inexistentes e gangas (CC BY-NC-SA 4.0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Ciberseguridade Galicia. QR-shing (Licenza estándar de YouTube)
Ciberseguridade Galicia. Hardware phishing (Licenza estándar de YouTube)
Ciberseguridade Galicia. No Entroido, coidado coa careta dixital (Licenza estándar de YouTube)
Ciberseguridade Galicia. Coñece os riscos, rexeita o phishing (Licenza estándar de YouTube)

## Páxina 19

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de pictogramas de ARASAAC. Ciberacoso por intimidación directa (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de pictogramas de ARASAAC. Ciberacoso por chantaxe sexual (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de pictogramas de ARASAAC. Ciberacoso por difusión de información íntima (CC BY-NC-SA 4.0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Ciberseguridade Galicia. Ciberbullying (Licenza estándar de YouTube)

## Páxina 20

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de pictogramas de ARASAAC. Malware que causa dano e se propaga (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de pictogramas de ARASAAC. Malware espía (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de pictogramas de ARASAAC. Malware que controla e secuestra (CC BY-NC-SA 4.0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Televisión de Galicia. Sabes o que é un ‘keylogger’? #DígochoEu (Licenza estándar de YouTube)
Televisión de Galicia. #CiberEsther Troianos #DígochoEu (Licenza estándar de YouTube)
Televisión de Galicia. #CiberEsther Ollo co 'ransomware'! Sabes o que é? #DígochoEu (Licenza estándar de YouTube)

## Páxina 21

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de captura de pantalla de LibreOffice Writer. Gardar documento con contrasinal (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de captura de pantalla de LibreOffice Writer. Establecer o contrasinal (CC BY-NC-SA 4.0)
Ciberseguridade Galicia. Sabías que gravar ou compartir imaxes sen consentimento é ilegal? (Licenza estándar de YouTube)
Ciberseguridade Galicia. Ponme en copia! (Licenza estándar de YouTube)
LIES_GA. Contrasinais: a chave que protexe a túa identidade dixital (Licenza estándar de YouTube)
Ciberseguridade Galicia. Algo que sabes, algo que tes, algo que es (Licenza estándar de YouTube)
Ciberseguridade Galicia. Colega, onde está o meu móbil? (Licenza estándar de YouTube)

## Páxina 22

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Diario de aprendizaxe (CC BY-NC-SA 4.0)

## Páxina 23

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
madartzgraphics. Hacker Hacking Cyber Security Free Photo (CC0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC

## Páxina 24

Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Imaxe da portada do REA 01 (CC BY-NC-SA 4.0)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC

## Páxina 25

Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de pictogramas de ARASAAC. Infografía exemplo Educación Dixital (CC BY-NC-SA)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Esquema sistemas operativos (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de imaxes con licenza compatible. Esquema visual arranque do sistema operativo (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Diario de aprendizaxe (CC BY-NC-SA 4.0)

## Páxina 26

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de pictogramas de ARASAAC. Infografía EducACCIÓN dixital (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Diario de aprendizaxe (CC BY-NC-SA 4.0)

## Páxina 27

Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Diario de aprendizaxe (CC BY-NC-SA 4.0)

## Páxina 28

Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Material descargable (CC BY-NC-SA 4.0)

## Páxina 29

Elaboración propia (Proxecto cREAgal). Logo do proxecto cREAgal. (CC BY-NC-SA 4.0)

- Os símbolos pictográficos identificados como Pictogramas de ARASAAC son propiedade do Goberno de Aragón e foron creados por Sergio Palao para ARASAAC http://www.arasaac.org , que os distribúe baixo Licenza Creative Commons BY-NC-SA .
- Os audios xerados para conversión de texto a voz están elaborados co uso da tecnoloxía do Proxecto Nós (CC BY 4.0), A voz sintética empregada é a do modelo "Celtia", licenza Apache License, Version 2.0
  Magariños, Carmen. 2023. Nos_TTS-celtia-vits-graphemes. URL: https://huggingface.co/proxectonos/Nos_TTS-celtia-vits-graphemes.
- Os elementos multimedia incluídos neste REA acolléndose ao dereito de cita con fins educativos, atribúense directamente en cada un deles.
- A imaxe: "Esquema sistemas operativos ", da páxina 25, foi elaborada para o REA "¡A toda campaña!" da materia de Tecnoloxía e Dixitalización de 2º de ESO, do proxecto cREAgal (imaxe orixinal en castelán).

# Aquí tes o ficheiro fonte para editar este REA

- Este REA publicouse baixo Licenza Creative Commons Atribución Non comercial Compartir igual 4.0, o que significa que tes a posibilidade de usalo, descargalo, redistribuílo e modificalo para adaptalo ás túas necesidades.

- Segue estes pasos para usar/redistribuír/modificar este REA:

1. Descarga o ficheiro fonte. Con isto tes o recurso orixinal en formato de edición.

2. Modifícao usando eXeLearning.

3. Se aínda non o tes, descarga e instala o estilo cREAgal con fases.

4. En caso de modificalo, tes que recoñecer a autoría e publicalo coa mesma licenza (CC BY-NC-SA).

Podes usar esta cita para facer referencia a cREAgal:

Este REA é unha adaptación do recurso orixinal "EducACCIÓN dixital" do proxecto cREAgal da Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e Formación Profesional da Xunta de Galicia baixo Licenza CC BY-NC-SA.

Descargar o ficheiro .elp

Páxina 29 de 29

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)