# 4.1 Xente naturalista e científica de seu

## Glosario

## Bioblitz

Definición:

  Evento de ciencia cidadá no que, nun período moi curto e intensivo, equipos de persoas percorren unha área concreta para rexistrar o maior número posible de especies vivas.

Exemplo:

  Durante o bioblitz de aula, o alumnado de 1ºB documentou en Natusfera máis de 40 especies de plantas, fungos, protoctistas e bacterias.

# Facendo ciencia

Neste reto de ciencia cidadá empregaremos a plataforma Natusfera para estudar bacterias, protoctistas, fungos e plantas nunha triple vertente práctica:

- Crear e subir as nosas propias observacións, baseadas nos traballos xa realizados.
- Verificar as observacións doutras persoas participantes, axudando a que acaden o grao de investigación.
- Contribuír nun proxecto temático do centro cun obxectivo científico ou de conservación concreto.

De seguido, amósanse tres táboas que describen, paso a paso, cada unha destas modalidades de participación. O teu profesor ou profesora organizará os equipos e a participación dos mesmos nunha ou varias destas modalidades.

## A

### Creadores/as de entradas

A – Creadores/as de entradas
Paso | Acción | Detalles prácticos
--- | --- | ---
1 | Selección de material e/ou bioblitz | Revisar microxardín, intermareal, actividade clave de árboles e de plantas invasoras. Tamén se pode ampliar organizando un bioblitz na contorna do centro nunha sesión ou xornada.
2 | Escolla de táxons | Elegir 3 organismos de cada un de 3 reinos distintos (non animais)
3 | Recollida de información | Fotos, GPS, data/hora, hábitat, anotacións ambientais
4 | Ficha de proposta | Documento con foto, datos de xeoposicionamento, taxón determinado máis próximo á especie.
5 | Revisión e subida | O/a docente publica na conta de Natusfera do centro. Recoméndase uso de etiquetas (#microxardin, #invasoras,etc.)
6 | Seguimento | Revisar comentarios e notificacións da comunidade e consensuar respostas.

## B

### Detectives de verificación

B – Detectives de verificación
Paso | Acción | Ferramenta / Consello
--- | --- | ---
1 | Filtro xeográfico | Explorar → Galicia ou nun radio determinado arredor do centro; reinos do RE.
2 | Distribución de tarefas | Lista de 20–30 observacións por equipo (URLs) facilitadas polo docente.
3 | Indagación | Motores de procura da web / Guías de identificación / Biblioteca
4 | Argumentación | Comentario breve xustificando a identificación con referencias usadas.
5 | Identificación | Ferramenta 'Identificar' de Natusfera: propoñer novo ID ou concordar co existente.
6 | Rexistro de impacto | Táboa de seguimento: nº revisións total / nº revisións que acadano o 'grao de investigación'.

## C

### Proxecto temático do centro

C – Proxecto temático do centro
Paso | Acción | Exemplo / Consello
--- | --- | ---
1 | Definición do obxectivo | Exemplo: Detectar a expansión de Tradescantia fluminensis
2 | Creación do proxecto en Natusfera | Exemplo Presenza de Tradescantia fluminensis no concello
3 | Proxectos relacionados | Procura doutros proxectos relacionados co obxectivo que podan existir na plataforma.
4 | Plan de mostraxe | Saída organizada e/ou achegas dos e das estudantes.
5 | Ficha de proposta | Documento con foto, reino, explicación e fontes
6 | Revisión e subida | O/a docente publica no proxecto dentro da conta de Natusfera do centro.
7 | Seguimento | Revisar comentarios e notificacións da comunidade e consensuar respostas.

## Lectura facilitada

Neste reto de ciencia cidadá empregaremos a plataforma Natusfera para estudar bacterias, protoctistas, fungos e plantas nunha triple vertente práctica:

- Crear e subir as nosas propias observacións, baseadas nos traballos xa realizados.
- Verificar as observacións doutras persoas participantes, axudando a que acaden o grao de investigación.
- Contribuír nun proxecto temático do centro cun obxectivo científico ou de conservación concreto.

De seguido, amósanse tres táboas que describen, paso a paso, cada unha destas modalidades de participación. O teu profesor ou profesora organizará os equipos e a participación dos mesmos nunha ou varias destas modalidades.

## A

### Creadores/as de entradas

A – Creadores/as de entradas
Paso | Acción | Detalles prácticos
--- | --- | ---
1 | Selección de material e/ou bioblitz | Revisar microxardín, intermareal, actividade clave de árboles e de plantas invasoras. Tamén se pode ampliar organizando un bioblitz na contorna do centro nunha sesión ou xornada.
2 | Escolla de táxons | Elegir 3 organismos de cada un de 3 reinos distintos (non animais)
3 | Recollida de información | Fotos, GPS, data/hora, hábitat, anotacións ambientais
4 | Ficha de proposta | Documento con foto, datos de xeoposicionamento, taxón determinado máis próximo á especie.
5 | Revisión e subida | O/a docente publica na conta de Natusfera do centro. Recoméndase uso de etiquetas (#microxardin, #invasoras,etc.)
6 | Seguimento | Revisar comentarios e notificacións da comunidade e consensuar respostas.

## B

### Detectives de verificación

B – Detectives de verificación
Paso | Acción | Ferramenta / Consello
--- | --- | ---
1 | Filtro xeográfico | Explorar → Galicia ou nun radio determinado arredor do centro; reinos do RE.
2 | Distribución de tarefas | Lista de 20–30 observacións por equipo (URLs) facilitadas polo docente.
3 | Indagación | Motores de procura da web / Guías de identificación / Biblioteca
4 | Argumentación | Comentario breve xustificando a identificación con referencias usadas.
5 | Identificación | Ferramenta 'Identificar' de Natusfera: propoñer novo ID ou concordar co existente.
6 | Rexistro de impacto | Táboa de seguimento: nº revisións total / nº revisións que acadano o 'grao de investigación'.

## C

### Proxecto temático do centro

C – Proxecto temático do centro
Paso | Acción | Exemplo / Consello
--- | --- | ---
1 | Definición do obxectivo | Exemplo: Detectar a expansión de Tradescantia fluminensis
2 | Creación do proxecto en Natusfera | Exemplo Presenza de Tradescantia fluminensis no concello
3 | Proxectos relacionados | Procura doutros proxectos relacionados co obxectivo que podan existir na plataforma.
4 | Plan de mostraxe | Saída organizada e/ou achegas dos e das estudantes.
5 | Ficha de proposta | Documento con foto, reino, explicación e fontes
6 | Revisión e subida | O/a docente publica no proxecto dentro da conta de Natusfera do centro.
7 | Seguimento | Revisar comentarios e notificacións da comunidade e consensuar respostas.

# Telo todo feito?

Completa a lista de cotexo marcando as casas correspondentes ás actividades rematadas.

%E9%B0%E6%EB%E2%F7%D5%F3%FF%F7%B0%A8%B0%D1%FD%E6%F7%F8%FD%B0%BE%B0%FB%F6%B0%A8%B0%A0%A2%A0%A7%A0%A0%A3%A7%A0%A7%A3%A5%BF%A4%A2%B0%BE%B0%E6%FB%E6%FE%F7%B0%A8%B0%D3%E7%E6%FD%F3%E4%F3%FE%FB%FD%B2%F3%B2%FF%FBc%F3%B2%E2%F3%E0%E6%FB%F1%FB%E2%F3%F1%FBa%FC%B2%FC%F3%B2%FF%FB%E1%FBa%FC%B2%F1%FB%F7%FC%E6%7F%F4%FB%F1%F3%B0%BE%B0%E1%E7%F0%E6%FB%E6%FE%F7%B0%A8%B0%DE%FB%E1%E6%F3%B2%F6%F7%B2%F1%FD%E6%F7%EA%FD%BC%B0%BE%B0%FE%F7%E4%F7%FE%E1%B0%A8%C9%E9%B0%E6%EB%E2%F7%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FC%FB%E4%F7%FE%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FB%E6%F7%FF%B0%A8%B0%D1%FD%FC%E6%E0%FB%F0%E7%7F%FC%B2%FD%E7%B2%F7%EA%E2%FE%FD%E0%F7%FB%B2%FC%F3%B2%E2%FE%F3%E6%F3%F4%FD%E0%FF%F3%B2%FD%B2%FCh%FF%F7%E0%FD%B2%F3%EA%F7%FB%E6%F3%F6%FD%B2%F6%F7%B2%FD%E0%F5%F3%FC%FB%E1%FF%FD%E1%B2%F6%F7%B2%F1%F3%F6%F3%B2%E0%F7%FB%FC%FD%B2%BA%DF%FD%FC%F7%E0%F3%BE%B2%C2%E0%FD%E6%FD%F1%E6%FB%E1%E6%F3%E1%BE%B2%D4%E7%FC%F5%FD%E1%BE%B2%C2%FE%F3%FC%E6%F3%E1%BB%BC%B0%BE%B0%E2%FD%FB%FC%E6%E1%B0%A8%B0%B0%EF%BE%E9%B0%E6%EB%E2%F7%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FC%FB%E4%F7%FE%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FB%E6%F7%FF%B0%A8%B0%CE%FC%AE%E2%B2%E1%E6%EB%FE%F7%AF%CE%B0%FF%F3%E0%F5%FB%FC%BF%F0%FD%E6%E6%FD%FF%A8%B2%A2%F1%FF%CE%B0%AC%D3%E1%B2%F4%FD%E6%FD%F5%E0%F3%F4%7F%F3%E1%B2%E3%E7%F7%B2%F3%E2%FD%E0%E6%F7%FB%B2%E1%FD%FC%B2%FC%7F%E6%FB%F6%F3%E1%B2%F7%B2%F3%FF%FD%E1%F3%FC%B2%F6%F7%E6%F3%FE%FE%F7%E1%B2h%E6%FB%FE%F7%E1%B2%E2%F3%E0%F3%B2%F3%B2%FB%F6%F7%FC%E6%FB%F4%FB%F1%F3%F1%FBa%FC%BC%AE%BD%E2%AC%CE%FC%B0%BE%B0%E2%FD%FB%FC%E6%E1%B0%A8%B0%B0%EF%BE%E9%B0%E6%EB%E2%F7%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FC%FB%E4%F7%FE%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FB%E6%F7%FF%B0%A8%B0%CE%FC%AE%E2%B2%E1%E6%EB%FE%F7%AF%CE%B0%FF%F3%E0%F5%FB%FC%BF%F0%FD%E6%E6%FD%FF%A8%B2%A2%F1%FF%CE%B0%AC%D3%E2%FD%E0%E6%F7%FB%B2%F6%F3%E6%F3%BE%B2%FA%FD%E0%F3%BE%B2%FE%FD%F1%F3%FE%FB%E8%F3%F1%FBa%FC%B2%D5%C2%C1%B2%E2%E0%F7%F1%FB%E1%F3%B2%F7%B2%FC%FD%E6%F3%E1%B2%F6%F7%B2%FAs%F0%FB%E6%F3%E6%B2%FD%E7%B2%F1%FD%FC%F6%FB%F1%FBa%FC%E1%B2%F3%FF%F0%FB%F7%FC%E6%F3%FB%E1%BC%AE%BD%E2%AC%CE%FC%B0%BE%B0%E2%FD%FB%FC%E6%E1%B0%A8%B0%B0%EF%BE%E9%B0%E6%EB%E2%F7%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FC%FB%E4%F7%FE%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FB%E6%F7%FF%B0%A8%B0%CE%FC%AE%E2%B2%E1%E6%EB%FE%F7%AF%CE%B0%FF%F3%E0%F5%FB%FC%BF%F0%FD%E6%E6%FD%FF%A8%B2%A2%F1%FF%CE%B0%AC%D7%FC%F5%F3%F6%7F%FC%B2%F1%FD%E0%E0%F7%F1%E6%F3%FF%F7%FC%E6%F7%B2%F3%E1%B2%F7%E6%FB%E3%E7%F7%E6%F3%E1%B2%F3%EA%F7%FB%E6%F3%F6%F3%E1%B2%BA%B1%FF%FB%F1%E0%FD%EA%F3%E0%F6%FB%FC%BE%B2%B1%FB%FC%E4%F3%E1%FD%E0%F3%E1%BE%B2%F7%E6%F1%BC%BB%BC%AE%BD%E2%AC%CE%FC%B0%BE%B0%E2%FD%FB%FC%E6%E1%B0%A8%B0%B0%EF%BE%E9%B0%E6%EB%E2%F7%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FC%FB%E4%F7%FE%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FB%E6%F7%FF%B0%A8%B0%CE%FC%AE%E2%B2%E1%E6%EB%FE%F7%AF%CE%B0%FF%F3%E0%F5%FB%FC%BF%F0%FD%E6%E6%FD%FF%A8%B2%A2%F1%FF%CE%B0%AC%C0%F7%E4%FB%E1%F7%FB%B2%FD%E7%B2%FB%F6%F7%FC%E6%FB%F4%FB%E3%E7%F7%FB%B2%E2%FD%FE%FD%B2%FF%F7%FC%FD%E1%B2%A3%A2%B2%FD%F0%E1%F7%E0%E4%F3%F1%FBa%FC%E1%B2%E0%F7%FE%F3%F1%FB%FD%FC%F3%F6%F3%E1%B2%F1%FD%F3%B2%FF%FB%E1%FBa%FC%BE%B2%F6%FD%E7%E6%E0%F3%E1%B2%E2%F7%E0%E1%FD%F3%E1%B2%E7%E1%E7%F3%E0%FB%F3%E1%B2%F7%FC%B2%D5%F3%FE%FB%F1%FB%F3%BC%AE%BD%E2%AC%CE%FC%B0%BE%B0%E2%FD%FB%FC%E6%E1%B0%A8%B0%B0%EF%BE%E9%B0%E6%EB%E2%F7%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FC%FB%E4%F7%FE%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FB%E6%F7%FF%B0%A8%B0%CE%FC%AE%E2%B2%E1%E6%EB%FE%F7%AF%CE%B0%FF%F3%E0%F5%FB%FC%BF%F0%FD%E6%E6%FD%FF%A8%B2%A2%F1%FF%CE%B0%AC%D3%FD%B2%E2%E0%FD%E2%FDc%F7%E0%B2%F1%F3%FF%F0%FB%FD%E1%B2%FD%E7%B2%F1%FD%FC%F4%FB%E0%FF%F3%E0%B2%FB%F6%F7%FC%E6%FB%F4%FB%F1%F3%F1%FBa%FC%E1%BE%B2%F7%E1%F1%E0%FB%F0%7F%FC%B2%E7%FC%B2%F1%FD%FF%F7%FC%E6%F3%E0%FB%FD%B2%E3%E7%F7%B2%EA%E7%E1%E6%FB%F4%FB%F1%F3%B2%F3%B2%FF%FBc%F3%B2%F7%E1%F1%FD%FE%FE%F3%BC%AE%BD%E2%AC%CE%FC%B0%BE%B0%E2%FD%FB%FC%E6%E1%B0%A8%B0%B0%EF%BE%E9%B0%E6%EB%E2%F7%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FC%FB%E4%F7%FE%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FB%E6%F7%FF%B0%A8%B0%CE%FC%AE%E2%AC%C2%E0%FD%E2%E7%EA%F7%FC%B2%E0%F7%E1%E2%FD%E1%E6%F3%E1%B2%E0%F7%E1%E2%F7%F1%E6%E7%FD%E1%F3%E1%B2%F3%FD%E1%B2%F1%FD%FF%F7%FC%E6%F3%E0%FB%FD%E1%B2%F6%F3%B2%F1%FD%FF%E7%FC%FB%F6%F3%F6%F7%B2%F7%B2%FF%F3%FC%E6%FB%E4%F7%FC%B2%E7%FC%FA%F3%B2%F3%F1%E6%FB%E6%E7%F6%F7%B2%E2%FD%E1%FB%E6%FB%E4%F3%BC%AE%BD%E2%AC%CE%FC%B0%BE%B0%E2%FD%FB%FC%E6%E1%B0%A8%B0%B0%EF%BE%E9%B0%E6%EB%E2%F7%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FC%FB%E4%F7%FE%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FB%E6%F7%FF%B0%A8%B0%C2%F3%E0%E6%FB%F1%FB%E2%F7%FB%B2%F3%F1%E6%FB%E4%F3%FF%F7%FC%E6%F7%B2%FC%FD%E1%B2%E0%FD%FE%F7%E1%B2%F6%FD%B2%FF%F7%E7%B2%F7%E3%E7%FB%E2%FD%B2%BA%F4%FD%E6a%F5%E0%F3%F4%FD%BD%F3%BE%B2%E6%F3%EAa%FC%FD%FF%FD%BE%B2%F1%FD%FF%E7%FC%FB%F1%F3%F6%FD%E0%BD%F3%BE%B2%F7%E6%F1%BC%BB%BC%B0%BE%B0%E2%FD%FB%FC%E6%E1%B0%A8%B0%B0%EF%BE%E9%B0%E6%EB%E2%F7%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FC%FB%E4%F7%FE%B0%A8%B0%A2%B0%BE%B0%FB%E6%F7%FF%B0%A8%B0%DC%F3%E1%B2%F1%FD%FC%F1%FE%E7%E1%FBa%FC%E1%B2%F7%B2%E2%E0%F7%E1%F7%FC%E6%F3%F1%FBa%FC%B2%F4%FB%FC%F3%FE%BE%B2%FF%FD%E1%E6%E0%F7%FB%B2%E0%FB%F5%FD%E0%B2%F1%FB%F7%FC%E6%7F%F4%FB%F1%FD%B2%F7%B2%F7%E1%E2%7F%E0%FB%E6%FD%B2%F1%E0%7F%E6%FB%F1%FD%BC%B0%BE%B0%E2%FD%FB%FC%E6%E1%B0%A8%B0%B0%EF%CF%BE%B0%FA%F3%E1%DE%FD%F5%FD%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%E7%E0%FE%DE%FD%F5%FD%B0%A8%B0%B0%BE%B0%FA%F3%E1%D1%FD%FF%FF%E7%FC%FB%E6%EB%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%E7%E0%FE%D1%FD%FF%FF%E7%FC%FB%E6%EB%B0%A8%B0%B0%BE%B0%FA%F3%E1%D6%F7%F1%FD%E0%F3%E6%FB%E4%F7%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%E7%E0%FE%D6%F7%F1%FD%E0%F3%E6%FB%E4%F7%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E1%F3%E4%F7%D6%F3%E6%F3%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%E7%E1%F7%E0%D6%F3%E6%F3%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%F4%FD%FD%E6%F7%E0%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E7%E1%F7%C1%F1%FD%E0%F7%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%FF%E1%F5%E1%B0%A8%E9%B0%FF%E1%F5%D1%FD%FF%E2%FE%FB%E6%B0%A8%B0%D1%FD%FF%E2%FE%F7%E6%F3%F6%F3%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D6%FD%FC%F7%B0%A8%B0%D4%F7%FB%E6%FD%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DB%FC%C2%E0%FD%F5%E0%F7%E1%E1%B0%A8%B0%D7%FC%B2%E2%E0%FD%F1%F7%E1%FD%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C7%FC%E0%F7%F3%FE%FB%E8%F7%F6%B0%A8%B0%DC%FD%FC%B2%F1%FD%FF%E2%FE%F7%E6%F3%F6%F3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%E6%F3%E1%F9%DC%E7%FF%F0%F7%E0%B0%A8%B0%DCh%FF%F7%E0%FD%B2%F6%F7%B2%E6%F3%E0%F7%F4%F3%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DC%F3%FF%F7%B0%A8%B0%DC%FD%FF%F7%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D6%F3%E6%F7%B0%A8%B0%D6%F3%E6%F3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%F3%E4%F7%B0%A8%B0%D6%F7%E1%F1%F3%E0%F5%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DE%FB%E1%E6%B0%A8%B0%FE%FB%E1%E6%F3%CD%F6%F7%CD%F1%FD%E6%F7%EA%FD%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%F1%FD%E0%F7%B0%A8%B0%C2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C2%FD%FB%FC%E6%E1%B0%A8%B0%E2%E7%FC%E6%FD%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C2%FD%FB%FC%E6%B0%A8%B0%E2%E7%FC%E6%FD%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C0%F7%F0%FD%FD%E6%B0%A8%B0%C0%F7%FB%FC%FB%F1%FB%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D6%F7%FE%F7%E6%F7%B0%A8%B0%C3%E7%F7%E0%F7%B2%FE%FB%FF%E2%F3%E0%B2%E6a%F6%FD%FE%FD%E1%B2%F1%F3%FF%E2%FD%E1%AD%B0%EF%EF
Navegador non compatible

# Diario de aprendizaxe

Unha vez rematado o voso reto, é interesante que fagas unha reflexión do feito no bloque 4 do teu diario de aprendizaxe.

Reflexiona e contesta ás preguntas individuais do bloque 4 do teu diario de aprendizaxe.

Logo reúnete cos membros do teu grupo e contestade ás cuestións propostas.

Páxina 31 de 35

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)