# Cristalizamos!

# Creación de cristais

A cristalización é un proceso máxico que combina ciencia e beleza, permitindo transformar unha simple disolución nunha fascinante estrutura sólida chea de simetría e cor.

Durante esta práctica, terás a oportunidade de observar como pequenos fragmentos de sulfato de cobre, aparentemente comúns, se converten en brillantes cristais azuis, como auténticas xoias químicas. Descubrirás que detrás deste fenómeno se agocha unha danza entre as moléculas, que se organizan de forma ordenada para dar lugar a estruturas únicas.

Prepárate para explorar o lado máis artístico da química e para comprender como factores como a temperatura ou a concentración xogan un papel clave neste marabilloso proceso.

## Obxectivo

O obxectivo desta práctica é observar e comprender o proceso de cristalización a través da obtención de cristais de sulfato de cobre (CuSO₄·5H₂O) a partir dunha disolución saturada.

Ademais, analizaranse os factores que afectan á formación de cristais.

## Material

- Sulfato de cobre (en po ou cristais)
- Vaso de precipitados de 250 mL
- Vidro de reloxo
- Varilla de vidro
- Auga destilada
- Folla de papel de filtro (opcional)
- Fío delgado
- Pinza ou soporte para o fío
- Chisqueiro ou placa quente
- Termómetro (opcional)

## Procedemento

Preparación da disolución saturada

1. Nun vaso de precipitados, engade aproximadamente 100 mL de auga destilada.

2. Quenta a auga lentamente sobre a placa quente ata alcanzar uns 60-70 ºC (non debe ferver).

3. Engade o sulfato de cobre en pequenas cantidades (aproximadamente unha culler cada vez) mentres remexes coa varilla de vidro. Asegúrate de que cada porción de sulfato de cobre se disolva completamente antes de engadir máis.

4. Continúa engadindo sulfato de cobre ata que a auga non poida disolver máis (cando as partículas empecen a acumularse sen disolverse). Isto indica que a disolución está saturada.

5. Retira o vaso de precipitados da calor e deixa repousar uns minutos para que arrefríe lixeiramente.

Filtración da disolución (opcional)

6. Se hai restos de partículas non disoltas, filtra a disolución utilizando un papel de filtro colocado nun funil. Recollerás unha disolución limpa e saturada.

Formación dos cristais

8. Verte a disolución saturada noutro recipiente limpo (pode ser un vaso de precipitados ou un vaso pequeno).

9. Ata un pequeno fragmento de sulfato de cobre ou algo rugoso no centro dun fío delgado ou dunha sedela.

10. Suspende o fío sobre o recipiente de maneira que o extremo quede mergullado na disolución, utilizando un soporte ou unha pinza.

Cristalización

11. Deixa o recipiente nun lugar tranquilo a temperatura ambiente durante varios días.

12. Observa diariamente o desenvolvemento dos cristais sobre o fío ou no fondo do recipiente.

Aceleración do proceso (opcional)

Para acelerar o proceso, podes arrefriar a disolución de forma controlada colocando o recipiente nun baño de auga con xeo. Ten en conta que os cristais formados deste xeito poden ser menos grandes e máis irregulares.

## Observacións

Durante o proceso, toma nota do tempo que tarda en formarse o primeiro cristal.

Describe o tamaño, a forma e a cor dos cristais.

Se observas diferencias nas distintas zonas do recipiente (fío, fondo, paredes), anótaas.

## Precaucións

- Non toques o sulfato de cobre directamente coas mans, xa que pode ser irritante. Usa luvas.
- Traballa con coidado ao quentar a auga para evitar queimaduras.
- Asegúrate de que o lugar onde se realiza a práctica estea ben ventilado.
- Lembra lavar as mans despois de finalizar a práctica.

## Cuestión 1

Por que é importante utilizar unha disolución saturada no proceso de cristalización?

## Cuestión 2

Como afecta a temperatura á formación dos cristais?

## Cuestión 3

Que diferenzas existen entre os cristais obtidos por arrefriamento lento e os obtidos por arrefriamento rápido?

## Cuestión 4

Que outros compostos poderían usarse para realizar esta práctica de cristalización?

## Lectura facilitada

A cristalización é un proceso moi bonito.
Converte unha disolución líquida nun cristal sólido,
cheo de forma e cor.

Nesta práctica vas ver algo sorprendente:
o sulfato de cobre, que parece un po normal,
convértese en cristais azuis moi brillantes.

Isto pasa porque as moléculas se xuntan
e se colocan de forma ordenada.

Así fórmanse estruturas especiais.

Tamén vas aprender que a temperatura
e a concentración cambian o resultado.
Todo isto fai que o proceso sexa moi interesante.

## OBXECTIVO

O obxectivo desta práctica é observar e entender o proceso de cristalización.

Para iso, imos facer cristais de sulfato de cobre
a partir dunha disolución saturada.

Tamén imos analizar os factores que cambian
a formación dos cristais.

## MATERIAL

- Sulfato de cobre (en po ou cristais)
- Vaso de precipitados de 250 mL
- Vidro de reloxo
- Varilla de vidro
- Auga destilada
- Folla de papel de filtro (opcional)
- Fío delgado
- Pinza ou soporte para o fío
- Chisqueiro ou placa quente
- Termómetro (opcional)

## PROCEDEMENTO

Preparación da disolución saturada

1. Nun vaso de precipitados, bota 100 mL de auga destilada.

2. Quenta a auga ata que chegue a uns 60-70 ºC, sen que ferva.

3. Engade pouco a pouco sulfato de cobre mentres remexes coa variña de vidro.

4. Para cada culler que engadas, espera a que se disolva antes de botar máis.

5. Cando o sulfato de cobre xa non se disolva e quede no fondo, a disolución está saturada.

6. Retira o vaso da calor e deixa que arrefríe uns minutos.
Filtración da disolución (opcional)

7. Se hai restos sen disolver, filtra a disolución cun papel de filtro e un funil.
Formación dos cristais

8. Verte a disolución saturada nun vaso limpo.

9. Ata algo rugoso nun fío ou sedela.

10. Coloca o fío no vaso, de xeito que quede dentro da disolución, sen tocar o fondo.
Cristalización

11. Deixa o vaso nun lugar tranquilo durante varios días.

12. Observa cada día como medran os cristais.
Aceleración do proceso (opcional)

Se queres que o proceso vaia máis rápido, pon o vaso nun baño con xeo.

Os cristais sairán máis rápido, pero serán máis pequenos e irregulares.

## OBSERVACIÓNS

Durante o proceso, anota canto tempo tarda en formarse o primeiro cristal.

Describe como son os cristais: o tamaño, a forma e a cor.

Se ves diferenzas entre as zonas do recipiente
(fío, fondo ou paredes), anótaas tamén.

## PRECAUCIÓNS

- Non toques o sulfato de cobre coas mans, porque pode irritar a pel. Usa luvas.
- Ten coidado ao quentar a auga para non queimarte.
- Asegúrate de que o lugar onde fas a práctica estea ben ventilado.
- Lava as mans cando remates a práctica.

## Mira que chulos!

Páxina 16 de 34

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)