# 3.4. Afogando

# Impactos ambientais na hidrosfera

Unha mala xestión do uso da auga pode provocar importantes impactos ambientais. Algúns deles son:

- Sobreexplotación de acuíferos: Dáse cando se extrae máis auga da que pode ser reposta naturalmente a través da infiltración. En zonas costeiras, isto pode provocar a entrada de auga mariña e a salinización dos acuíferos, facéndoos inutilizables para o consumo humano e agrícola.
- Alteración de ecosistemas: O uso excesivo da auga pode secar ríos, lagos e acuíferos, poñendo en perigo a biodiversidade. Ademais, a construción de presas modifica os ecosistemas naturais, obrigando a moitas especies a desprazarse ou mesmo provocando a súa desaparición.
- Contaminación da hidrosfera: Refírese á introdución de substancias ou formas de enerxía perigosas na auga, reducindo a súa calidade e afectado aos seres vivos, incluído o ser humano.

## Causas

A contaminación da hidrosfera é un problema ambiental grave que afecta os ecosistemas acuáticos e a saúde humana. As principais causas son:

- Contaminación por augas residuais urbanas: As augas fecais e industriais, cando non son tratadas correctamente, poden conter axentes patóxenos como virus e bacterias. Isto pon en risco a saúde pública e altera o equilibrio dos ecosistemas acuáticos.
- Contaminación por plásticos e outros residuos sólidos: Os residuos vertidos á hidrosfera son arrastrados polos ríos ata o mar, causando danos á fauna acuática. Moitos destes contaminantes acumúlanse na cadea alimentaria, chegando a afectar tamén ás persoas.
- Contaminación por verteduras industriais: Sen un tratamento axeitado, as industrias poden liberar produtos químicos perigosos, metais pesados e outras substancias tóxicas na auga, afectando tanto á biodiversidade como á calidade dos recursos hídricos.
- Contaminación por petróleo: Os vertidos de petróleo, xa sexan accidentais ou por prácticas inadecuadas, teñen un impacto devastador nos ecosistemas mariños.
- Contaminación agrícola: Os pesticidas, herbicidas e fertilizantes utilizados na agricultura poden ser arrastrados pola chuvia ata ríos e acuíferos, contribuíndo á contaminación da auga e á eutrofización, que reduce o osíxeno dispoñible para a vida acuática.

## Consecuencias

A contaminación da auga ten efectos graves tanto no medio ambiente como na saúde humana e na economía. Entre as principais consecuencias destacan:

- Perda de biodiversidade: A contaminación altera os ecosistemas acuáticos, reducindo a diversidade de especies e afectando a saúde dos organismos que dependen destes hábitats.
- Risco para a saúde humana: A auga contaminada pode transmitir enfermidades infecciosas, afectar o sistema nervioso e provocar a acumulación de substancias tóxicas no corpo, poñendo en perigo a calidade de vida das persoas.
- Degradación dos recursos hídricos: A contaminación deteriora a calidade da auga, facendo que perda a súa utilidade para o consumo humano, a agricultura e a industria, agravando a escaseza deste recurso esencial.

A protección da hidrosfera require accións urxentes para evitar estas consecuencias e garantir un futuro sostible.

## Prevención e corrección

Para reducir o impacto da contaminación da auga, é fundamental adoptar medidas de prevención e corrección. Algunhas das máis importantes son:

- Emprego de prácticas agrícolas sostibles, como a redución de pesticidas e fertilizantes e a implementación de sistemas de regadío máis eficientes.
- Reciclaxe e xestión de residuos sólidos, especialmente plásticos e microplásticos.
- Control e regulación das actividades industriais para minimizar verteduras perigosas.
- Educación e concienciación sobre a protección da auga e o uso responsable dos recursos hídricos.
- Tratamento adecuado das augas residuais, tanto urbanas como industriais.

A combinación destas accións é esencial para preservar os recursos hídricos e garantir a dispoñibilidade de auga limpa no futuro.

## Lectura facilitada

Se non se xestiona ben a auga, pode haber graves problemas ambientais. Algúns destes problemas son:

- Sobreexplotación de acuíferos: Isto ocorre cando se usa máis auga da que pode volver a entrar no solo de forma natural.
  Nas zonas próximas ao mar, isto pode causar que a auga do mar entre nos acuíferos e volva a auga salgada.
  A auga salgada non se pode usar para beber ou regar plantas.
- Alteración de ecosistemas: Usar moita auga pode secar ríos, lagos e acuíferos, poñendo en risco moitos animais e plantas.
  Tamén, as presas cambian os ecosistemas e fan que algúns animais se teñan que mover ou desaparezan.
- Contaminación da hidrosfera: Cando sustancias perigosas entran na auga, a súa calidade empeora e isto afecta aos seres vivos, tamén ás persoas.

## Causas

- Contaminación por augas residuais urbanas: Se as augas usadas nas casas ou nas industrias non se tratan ben, poden ter virus e bacterias que danan a saúde e tamén as plantas e animais da auga.
- Contaminación por plásticos e outros residuos sólidos: O lixo que vai parar á auga causa danos nos animais acuáticos. Moitos destes residuos pasan de un animal a outro, e poden chegar ás persoas.
- Contaminación por verteduras industriais: Se as fábricas non tratan ben os produtos químicos ou metais perigosos, poden contaminar a auga.
- Contaminación por petróleo: Cando hai vertidos de petróleo no mar, faise moito dano aos ecosistemas mariños.
- Contaminación agrícola: Os pesticidas, fertilizantes e produtos que se usan nas fincas poden chegar aos ríos ou acuíferos e facer que a auga se contamine.

## Consecuencias

- Perda de biodiversidade: A contaminación fai que moitas especies de animais e plantas desaparezan.
- Risco para a saúde humana: A auga contaminada pode causar enfermidades ou afectar o corpo das persoas.
- Degradación dos recursos hídricos: A contaminación fai que a auga non sirva para beber, para as plantas ou para as fábricas.

## Solucións

- Usar produtos mellores nas fincas, reducindo pesticidas e facendo un uso eficiente da auga para regar.
- Reciclar ben e controlar os plásticos.
- Facer que as fábricas traten ben as augas residuais.
- Ensinar ás persoas sobre como coidar a auga.
- Tratar ben as augas usadas nas cidades e nas industrias.

Con estas accións, podemos protexer a auga e asegurar que haxa suficiente para todos no futuro.

# Xestión sostible da auga

A xestión sostible da auga consiste en utilizar os recursos hídricos de maneira que se garanta a súa dispoñibilidade a longo prazo, protexendo os ecosistemas acuáticos e asegurando que todas as persoas teñan acceso a auga de calidade. Esta xestión busca equilibrar as necesidades humanas, a conservación ambiental e a eficiencia no uso dos recursos hídricos.

PRINCIPIOS DA XESTIÓN SOSTIBLE DA AUGA

## Uso eficiente

Reducir o gasto excesivo e mellorar a eficiencia no uso de auga en todos os sectores, como a agricultura, a industria e o consumo doméstico.

## Protección da calidade

Previr a contaminación das augas superficiais e subterráneas mediante a correcta xestión dos residuos industriais, urbanos, agrícolas e gandeiros.

## Conservación dos acuíferos

Asegurar que a explotación de auga subterránea non supere a capacidade de recarga natural, implementando técnicas como a recarga artificial de acuíferos.

## Tratamento das augas residuais

Tratar correctamente as augas que foron empregadas no uso doméstico ou industrial.

Segundo a súa orixe e finalidade, o tratamento das augas realízase en dous tipos de instalacións diferentes: as ETAP e as EDAR.

Ambas xogan un papel esencial na xestión e tratamento de augas para garantir a saúde pública e a protección do medio ambiente.

## Lectura facilitada

A xestión sostible da auga é usar a auga sen que se acabe.

Hai que coidar os ríos, lagos e acuíferos.

Tamén hai que asegurar que todas as persoas teñan auga limpa.

A xestión sostible busca equilibrar as necesidades das persoas e a protección do medio ambiente.

PRINCIPIOS DA XESTIÓN SOSTIBLE DA AUGA

## Uso eficiente

Usar a auga de maneira intelixente.
Non desperdiciar auga na agricultura, nas fábricas e nas casas.

## Protección da calidade

Evitar que a auga se contamine.
Coidar os residuos das cidades, as fábricas e as fincas.

## Conservación dos acuíferos

Non usar máis auga da que os acuíferos poden recuperar.
Unha técnica chamada "recarga artificial" pode axudar a encher os acuíferos de novo.

## Tratamento das augas residuais

Limpar a auga usada nas casas ou fábricas.

Hai dous tipos de instalacións para tratar a auga:

- ETAP: Estacións de Tratamento de Auga Potable.
- EDAR: Estacións Depuradoras de Augas Residuais.

As dúas son importantes para coidar a saúde das persoas e o medio ambiente.

# Actividade en grupo: Tap tips!

Duración:
  40 minutos
Agrupamento:
  Grupos de aprendizaxe cooperativa

En grupos de aprendizaxe cooperativa, faredes unha presentación orixinal en formato dixital con consellos para aforrar auga no noso día a día.

A ver quen dá coas mellores ideas!

# As ETAP e as EDAR

## ETAP

### Estacións de tratamento de auga potable

Unha ETAP é o lugar onde se recolle a auga de ríos, lagos ou acuíferos para tratala e convertela en auga potable, apta para o consumo humano.

Tamén recibe, comunmente, o nome de estación potabilizadora.

O seguinte vídeo describe os procesos que sofre a auga ao seu paso por unha ETAP:

## EDAR

### Estacións depuradoras de augas residuais

Nunha EDAR é onde se leva a cabo a depuración da auga procedente de fogares, comercios ou industrias, antes de devolvela á natureza. A súa finalidade é evitar a contaminación dos ríos, lagos ou océanos con substancias potencialmente perigosas.

Comunmente, adoita falarse de estacións depuradoras.

Estoutro vídeo mostra as fases do procesos que se levan a cabo nunha EDAR:

## Lectura facilitada

## ETAP

### Estacións de tratamento de auga potable

Unha ETAP é o lugar onde se recolle a auga de ríos, lagos ou acuíferos.

Alí trátase a auga para facela apta para beber.

Despois vai aos fogares e comercios, por exemplo.

Tamén se chama estación potabilizadora.

O seguinte vídeo mostra os procesos que segue a auga cando pasa por unha ETAP:

## EDAR

### Estacións depuradoras de augas residuais

Nunha EDAR trátase a auga que ven de casas, tendas ou fábricas.

Isto faise antes de devolvela ao medio ambiente.

O obxectivo é evitar que auga contaminada entre nos ríos, lagos ou mares.

A isto tamén se lle chama estación depuradora.

O seguinte vídeo mostra as fases que se levan a cabo nunha EDAR:

Páxina 17 de 30

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)